ଏହି କଥାର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଜରତ୍କରୁଙ୍କ ଗାଥାରୁ, ଯିଏ ବହୁ ସମୟ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି କଥା ଆସ୍ତୀକଙ୍କ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟରେ କହିଛି। ହେ ବୃହତ୍ ଭୃଗୁ, ଆମେ କଣ ଅଧିକ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁୁଛୁ? ସୌତି, ଦୟାକରି ଆସ୍ତୀକ ଋଷି ଓ କବିଙ୍କ ଗାଥାକୁ ପୁଣିଥରେ ବିସ୍ତାରରେ କହ, କାରଣ ଆମର ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ବହୁ ଅଧିକ। ତୁମେ ମୃଦୁ ଓ ସ୍ୱୀଟ୍ ଭାବରେ କଥା କହ, ଯାହା ଆମକୁ ବହୁତ ଖୁସି ଦିଏ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଯେପରିକି ତୁମର ପିତା କରଥିଲେ। ତୁମର ପିତା ସଦା ଆମକୁ ସେବା କରିବାକୁ ମନୋୟୋଗ ଦେଖାଉଥିଲେ; ଏହି କଥାକୁ ସେ କେମିତି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ତୁମେ କହ। ହେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲୋକ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆସ୍ତୀକଙ୍କ କଥା କହିବି, ଯେପରିକି ମୁଁ ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲି, ସେହିପରି ସଠିକ୍ ଭାବରେ। ବହୁ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ, ଦେବତାଙ୍କର ଯୁଗରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସୁନ୍ଦର। ସେହି ଦୁଇଜଣ, କଦ୍ରୁ ଓ ବିନତା, କାଶ୍ୟପଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କାଶ୍ୟପ, ପ୍ରଜାପତି ସମ ହେବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ବୌନ ଦେଲେ। କାଶ୍ୟପ, ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଚ୍ଛା ସୁଣି, ଖୁସି ହେଲେ; କଦ୍ରୁ ଏକ ହଜାର ପୁତ୍ର ଚୟନ କଲେ, ସମସ୍ତେ ମାନରେ ସମାନ। ବିନତା ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଚୟନ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତୁଳନାରେ ଶକ୍ତିରେ ଅଧିକ, ଶୌର୍ୟ, ଗନ୍ଧ ଓ ରୂପରେ ବଡ଼। କାଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ବୌନ ଦେଲେ, 'ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ତୁମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।' ବିନତା କହିଲେ, 'ହେବାକୁ ଦିଅ।' ବୌନ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ବିନତା ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ସଫଳ ହେଲେ। କଦ୍ରୁ, ହଜାର ପୁତ୍ର ମିଳିବା ପରେ, ଦେବ ସନ୍ତ୍ରାସ ଦେଇଥିଲେ, 'ତୁମେ ସବୁଥିରୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପ୍ରସବ କର।' ସେମାନେ ବୌନ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଉଥିବା ପରେ, କାଶ୍ୟପଙ୍କର ଦୁଇ ପତ୍ନୀ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ବିନତା ଦୁଇ ଅଣ୍ଡା ଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କର ସେବକମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଅଣ୍ଡାଗୁଡିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରଖିଲେ। ପାଞ୍ଚ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପରେ, କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲେ। ବିନତାଙ୍କର ଦୁଇ ଅଣ୍ଡାରୁ କିଛି ଜନ୍ମ ନେଲା ନାହିଁ; ତେବେ, ଦେବୀ, ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ହେଲା ଓ ପେନ୍ଦାରେ ଯାଇଥିଲେ। ବିନତା ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡା ଭାଙ୍ଗି ଦେଖିଲେ, ତାହାର ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଅଧା ଗଢ଼ିତ ଥିଲା, ଅନ୍ୟ ଭାଗ ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା। ସେ ପୁତ୍ର, କ୍ରୋଧରେ ତିର୍ୟକ୍ଷଣ କରି, ବିନତାଙ୍କୁ ଶପ୍ଦ ଦେଲେ, 'ମା, ତୁମେ ଲୋଭରେ ଏହା କରିଛ, ଏହି ପ୍ରକାର ମୋତେ ହେବାକୁ ଦିଅ—' 'ମୋର ଶରୀର ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାରୁ, ତୁମେ କଦ୍ରୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପାଞ୍ଚ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଦାସୀ ହେବା।' 'କିନ୍ତୁ, ମା, ଏହି ପୁତ୍ର ତୁମକୁ ଦାସୀ ହେବାରୁ ମୁକ୍ତ କରିବ, ଯଦି ତୁମେ ତାଙ୍କର ଅଣ୍ଡା ପୂର୍ବରୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ନାହିଁ।' 'ତୁମେ ତାଙ୍କୁ, ହେ ତପସ୍ବିନୀ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ବିକୃତ କରିବାକୁ ନାହିଁ; ତୁମେ ସହି ଓ ଧୈର୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମୟକୁ ଅପେକ୍ଷା କର।' 'ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଥିଲେ, ତୁମେ ପାଞ୍ଚ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ।' ସେହିପରି ଶପ୍ଦ ଦେଇ ସେ ପୁତ୍ର ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତେବେ, ଅରୁଣ ଦୂର ଦୂର ଦୂର୍ବାଦିନରେ ଦେଖା ଦେଲେ; ସେହିଥିରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଦେବତା ଏକ ହଜାର କିରଣର ରାଜା ଉଦୟ ହେଲେ। ସେ, ତାଙ୍କର ଆପଣଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ତୀବ୍ର, ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜ୍ୟୋତିର ଚାରିତ୍ରିକ ହେଲେ। ସେ ସେହି ଦିନରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଚାରିତ୍ରିକ ହେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଚାରିତ୍ରିକ ହେଲେ। ଗରୁଡ ମଧ୍ୟ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ସାପମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦେଖା ଦେଲେ, ବିନତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଖାଦ୍ୟ ପାଇବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ହେ ତପସ୍ବୀ, ସେ ଦୁଇ ଝିଅ ଉଚ୍ଚଇଶ୍ରବସ୍କୁ ନିକଟରୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଖୁସି ହୋଇ, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାର ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ନେକ୍ତର ପାଇଁ ଚର୍ଣ୍ଣା ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ହେଉଥିଲା। ଘୋଡ଼ାମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଅପରିହାର୍ୟ, ଦ୍ରୁତ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, ଦେବୀୟ ଓ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନରେ ସଜିତ। 'କେମିତି ସେ ନେକ୍ତର ଚର୍ଣ୍ଣା ହେଲା? କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓ କାହିଁକି ସେହି ଚର୍ଣ୍ଣା, ଯାହା ନେକ୍ତରରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାର ଜନ୍ମ ହେଲା?' ସେହି ସମୟରେ, ମେରୁ ପାର୍ବତୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚମକରେ ଥିଲେ, ସୁର୍ଯ୍ୟର ତରଙ୍ଗର ଭଳି ରଶ୍ମି ଛଡ଼ାଇଥିଲେ। ସେ ସୁର୍ଯ୍ୟର ତରଙ୍ଗର ଭଳି ରଶ୍ମି ଦେଖି, ଦେବତା ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଅନନ୍ୟ, ଅପରିହାର୍ୟ ଓ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମାନ୍ୟତାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ଦେଖିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ଭୟଙ୍କର ସାପମାନେ ସହିତ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲେ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେବାକୁ ଥିଲେ, ସେ ଅଭିଜ୍ଞାନ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଥିଲା, ଯାହା ଆକାଶକୁ ଢାକିଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତର ସୂନ୍ଦର ଶିଖର ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଶତପାତ୍ର ଓ ଅନନ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମୟରେ, ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଯାହାକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେଠାରେ, ସେମାନେ ସେହି ନେକ୍ତର ପାଇଁ ଚର୍ଣ୍ଣା କରିବାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସେମାନେ କଥା ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ, ଦେବ ନାରାୟଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ। 'ଦେବତାମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଏକ ପର୍ବତ ସହିତ ଚର୍ଣ୍ଣା କରନ୍ତୁ; ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଚର୍ଣ୍ଣା ହେବ, ତେବେ ନେକ୍ତର ଉଦ୍ଭବ ହେବ।' ଏହିପରି କଥାରେ ଏହି ଗାଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯାହା ଆମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଓ ଦେବମାନଙ୍କର ହାସ୍ୟ ଓ ଚାଳିତ୍ର ଦେଖାଇଥାଏ।