ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ପୁରାତନ କଥାଟିକୁ ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଏବଂ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବି, ଯେପରି ଏହା ଘଟିଥିଲା, ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ। ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ, ପ୍ରବଳ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାୟିତ୍ୟପତି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ନିକୁମ୍ଭ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ସୁନ୍ଦ ଏବଂ ଉପସୁନ୍ଦ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରକୃତି ଓ ଦୟାହୀନ ଚିତ୍ତର ଦାନବ ଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ସବୁ କାମରେ ଏକଠି ଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖ ସହଯୋଗରେ ଭାଗ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକା ଏକା ଖାଉନଥିଲେ, କିମ୍ବା କଥା କହୁନଥିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ପ୍ରୀତିରେ କାମ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିଲେ। ଚରିତ୍ର ଓ ଆଚରଣରେ ଏକାକାର, ଦୁଇ ଦେହରେ ଏକ ଆତ୍ମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ସହିତ ସବୁ କାମରେ ଏକତ୍ର ରହୁଥିଲେ। ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବା ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ, ସେମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କରି, ସେମାନେ ଭୁକ୍ତି ତୃଷ୍ଣାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଜଟା ଓ ବାଲ୍କଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ମଳିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ, ନିଜ ମାଂସ ଅଗ୍ନିକୁ ଆହୁତି ଦେଉଥିଲେ, ପାଦର ଅଙ୍ଗୁଳି ଟିପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ହାତ ଉଠାଇ ଓ ଅପଲକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଅତିଶୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା, ଏବଂ ଧୂଆଁ ଉଠିଲା, ଯାହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦେଖି ବିଶେଷ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟାକୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ନେଲେ। ମଣିମାଳା, ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃପୁନି ପ୍ରଲୋଭିତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ। ପୁନି ଦେବତାମାନେ ମାୟା ତିଆରି କଲେ—ଭଉଣୀ, ମା, ଜନନୀ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏବଂ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେ ଭିତରେ ଦେଖାଇଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଘସଡ଼ି ନେଇଯାଉଥିଲେ, ଅଳଂକାର ଓ କେଶ ବିକୃତ, ପୋଶାକ ଓ ଗହନା ଖସିଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ—"ଆମକୁ ବଞ୍ଚାଅ!" କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ ତାଙ୍କ ବ୍ରତରୁ ଏକ ମଧ୍ୟ ପଛୁଆନଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି ଭାବେ ଅସ୍ଥିର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏହି ସମସ୍ତ ମାୟା ଏବଂ ଜନମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଏଇ ଦୁଇ ଦାନବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—"ହେ ପିତାମହ, ଯଦି ଆପଣ ଆମର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଯେଉଁଠି ଭୂତ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି, ତାହାରୁ କୌଣସି ଭୟ ନ ଥାଉ, ଆମେ ଅମର ହେବାକୁ ବର ଦିଅନ୍ତୁ।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ଅମରତ୍ୱ ବ୍ୟତୀତ ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ସେଇ ସବୁ ଦେବି; ଅମରତ୍ୱ ଦେବା ନିୟମ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପାଇନାହାନ୍ତି।" ସେଉଁଠାରେ ଆଉ କହିଲେ—"ତୁମେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିଛ, ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ଯେ ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା; ଏହିକାରଣରୁ ଅମରତ୍ୱ ଦିଆଯାଏନାହିଁ। ତୁମେ ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିଛ; ଏହିକାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମେ ଚାହିଥିବା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବିନାହିଁ।" ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ ପୁନି କହିଲେ—"ତିନି ଲୋକର ଯେଉଁଠି ଭୂତ ଅଛି, ଚଳାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ତାହାରୁ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଛଡ଼ା କୌଣସି ଭୟ ନ ଥାଉ।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଛ, ମୁଁ ତାହା ଦେଉଛି; ଏହି ମୃତ୍ୟୁର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହେବ।" ଏହିପରି ବର ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟା ରୋକି ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ଦୁଇ ଭାଇ ଦାନବପତି, ତିନି ଲୋକକୁ ଅଜୟ ହୋଇ, ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ବର ମିଳିବା ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାରେ ସମସ୍ତ ସ୍ନେହୀ ଓ ପ୍ରଜାମାନେ ବିଶେଷ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏବେ ସେମାନେ ଜଟା ଖୋଲି, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଲେ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଂକାରରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିକୁ ସେମାନେ ଚିରୋତ୍ସବରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମିତ୍ର ଓ ପ୍ରଜା ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଘରେ ଖାଇବା, ଉପଭୋଗ, ଦାନ ଓ ଆନନ୍ଦ ଚାଲିଥିଲା; ଗୀତ, ମଦିରାପାନ ଓ ହସି-ଖେଳର ସ୍ବର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ସେଉଁଠାରେ ଏଠାରେ ତାଳି ଓ ଉଲ୍ଲାସର ଧ୍ୱନିରେ ଦାନବନଗର ଆନନ୍ଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ବିନୋଦନରେ, ଇଚ୍ଛାମୂର୍ତ୍ତି ଦାନବମାନେ ବର୍ଷକାଳ ଏକ ଦିନ ପରି ଖେଳ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଉତ୍ସବ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବା ଇଛାରେ ପରସ୍ପର ସହ ଆଲୋଚନା କରି ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ମିତ୍ର, ବୃଦ୍ଧ ଦାନବ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ମାଘ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରାତିରେ ଯାତ୍ରା ନିୟମ କରି, ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ। ଗଦା, ଢାଳ, ଶୂଳ ଏବଂ ମୁସଳ ଧାରଣ କରି, ସେମାନେ ବୃହତ୍ ଦାନବ ସେନା ସହିତ ଚାଲିଲେ। ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ, ବିଜୟ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତି ସହିତ, ସେ ଦୁଇ ଭାଇ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ି, ଶକ୍ତିର ମଦରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ଜାଣି, ସ୍ଵର୍ଗ ଛାଡ଼ି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ଜୟ କରି, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଆକାଶରେ ଚଳିତ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦଳିଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅପରାଜୟ ହେଇ ଦେଖାଗଲେ।