ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦୁଇଜଣ ବୀର—ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ—ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ତେଣୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବେ; କାରଣ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଦା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ କୁଶଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ସମସ୍ତେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ; ଆପଣ ଯାହା ଆଦରରେ ଆମକୁ କହିବେ, ଆମେ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।” ତେବେ ବସୁଦେବ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ପ୍ରସ୍ଥାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ଯେପରି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଉପଯୁକ୍ତ ମନେ କରନ୍ତି।” ଶୂରବୀର ଦଶାର୍ହ ବଳଶାଳୀ ଯେପରି ଉପଯୁକ୍ତ ମନେ କରନ୍ତି, ମୋର ମତ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଦୃଢ଼। ଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି ମୋର, ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯେପରି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହାଠାରୁ ବେଶି କେଶବ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମାଥା ଭୂମିରେ ଲଗାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭାଉଜଙ୍କୁ ଦେଖି କୁନ୍ତୀ ପୁନିପୁନି ବିଷାଦ ଅନୁଭବ କଲେ। “ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଲକ୍ଷାଗୃହରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ଫେରିଛନ୍ତି; ଯେପରି କଛୁଆ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ଏହି ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଯେପରି ଦୟାଳୁ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ପିଲାମାନେ ଅକ୍ଷତ ରଖେ, ଏହିପରି ଓ ପିତା, ଆପଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ। ଅନେକ କଷ୍ଟ ଆସିଛି, ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡିଛି; ଏଠାରୁ ଆଗକୁ କଣ କରିବି, ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ—ଏହା ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ବଳଶାଳୀ ପୁଅମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ଶେଷ ହେବେ ନାହିଁ; ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଆସିବ। ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଦୁଃଖ କରିବେ ନାହିଁ, ମାଧବୀ।” ଏପରି ଭାବେ ପାଣ୍ଡବ, କୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ଖ୍ୟାତିଶାଳି କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ନାଗସାହ୍ବୟା ନାମକ ସୁନ୍ଦର ସହରକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁନାର କୋଠା ଓ ସୁନାର ହସ୍ତି ଚାଳା ଥିଲା। ସେହି ସହର ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଘଡ଼ମୁହଁ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଧିକାରୀ, ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ଥିଲେ। ରାଜା ଏକ ହଜାର ଅଳଙ୍କୃତ ହସ୍ତି, ଏକ ହଜାର ସୁନା ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ରଥ ଦେଲେ। ସେଉଁଠାରେ ହେଉଛି ପାଞ୍ଚଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନାର ଚାରିଘୋଡ଼ା ରଥ, ଭଲ ପଙ୍ଖା ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ରାଜା ପୂଣି ପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା, ଦଶ ହଜାର ଅଳଙ୍କୃତ ଦାସୀ, ଏକ ହଜାର ଧନୁର୍ବାନ୍ଧ ଦାସ ଦେଲେ। ସୁନାର ଶୟ୍ୟା, ଆସନ, ପାତ୍ର, ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ପଶୁ ଦେଲେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଏକ କୋଟି ଧନ ଦେଲେ। ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶଜ୍ଜିତ ଶତ ଦୋଳି, ଏବଂ ପଞ୍ଚଶେ ଦୋଳିବାହକ ଦେଲେ। ଏପରି ପାଞ୍ଚାଳ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧ ନିମିତ୍ତେ ଏହି ସମ୍ପଦ ଦେଲେ; ସୋମକ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ପାଇଁ ଉପହାର ଓ ଅପହରଣ ଦେଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ନେଇ, ବହୁ ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ଶବ୍ଦରେ, ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ନେଇ ଗଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର, କୌରବମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ପଠାଇଲେ। ସେ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଶୂର ଧନୁର୍ଧର, ଚିତ୍ରସେନ, ଦ୍ରୋଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, ଗୌତମ ଓ କୃପକୁ ପଠାଇଲେ। ସେମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଚାରିପଟେ ଥିଲେ, ମହାରଥୀମାନେ ଶୋଭା ନିମିତ୍ତେ ହସ୍ତିନାପୁର ସହରକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ନାଗସାହ୍ବୟା ସହରବାସୀମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ସହରକୁ ଶୋଭାଇଲେ। ସହର ସମସ୍ତଠାରେ ପୁଷ୍ପ ଛିଟାଯାଇଥିଲା, ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଧୂପ ଗନ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସେହି ଅପୂର୍ବ ସହର ଉତ୍କଳ ଧ୍ୱଜ ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଶଂଖ ଓ ଢୋଳ ଶବ୍ଦ, ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା। ଉତ୍ସାହରେ ସହର ଭିଡ଼ରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁମାରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବେ ସେମାନେ ନିଜ ମାଆ ସହିତ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଫେରିଲେ। ଲୋକେ ଦୟା ଦେଖାଇ କଥା କହୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। “ଏଉଁଛନ୍ତି ସେହି ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁନି ବାପୁଣି ଫେରିଲେ। ସେ ଆମର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ନିଜ ପୁଅମାନେ ପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ଆଜି ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ଅରଣ୍ୟରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ; ଆଜି ଆମେ କ’ଣ ପୁଣ୍ୟ କରିଛୁ, ଯାହାରେ ଏତେ ଆନନ୍ଦ ମିଳିଲା? କାରଣ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଶୂରବୀରମାନେ ଫେରିଛନ୍ତି—ଯଦି ଆମେ କିଛି ଦାନ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ତପ କରିଛୁ, ତେବେ ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି ସହରରେ ଶତ ବର୍ଷ ରହୁନ୍ତୁ।” ଏହା ପରେ ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଜେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଦେ ନମସ୍କାର କଲେ। ସହରବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, ତା’ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତା’ପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ରାଣୀ, କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଜନନୀମାନେ ସହିତ...