ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା—ସେ Dundubha ର ଆକୃତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଫେରାଇ ପାଇଲେ। ତାପରେ ସେ, ଅଦ୍ଭୁତ ବଳଶାଳୀ ରୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଅହିଂସା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ହେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ!" ସେଉଁଠି ସେ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଲେ—"ଏହିକାରଣରୁ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଜୀବକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃଦୁତା ଅତି ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ। ବେଦ ଓ ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଭୟରହିତ କରିଥାଏ; ତାଙ୍କର ଗୁଣ ହେଉଛି ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ ଓ କ୍ଷମା। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବେଦ ସଂରକ୍ଷଣ, କିନ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତୁମର ଭଳି ନୁହେଁ। ସେମାନେ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, ଦୃଢ ଭାବ ଦେଖାଇ, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି; ଏହି ହେଉଛି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ କର୍ମ, ରୁରୁ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।" "ଜନମେଜୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କ ବିନାଶ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟଭୀତ ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ତପୋବଳ, ଶକ୍ତି, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଅସ୍ତୀକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ପମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।" ଏଠାରେ ରୁରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ରାଜା ଜନମେଜୟ କେମିତି ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ? କେଉଁ ଦୋଷରେ ସେଠାରେ ସର୍ପମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ? ଏବଂ କେଉଁ କାରଣରେ ଅସ୍ତୀକ ଜ୍ଞାନୀ ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ? ମୁଁ ସବୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ତାପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଋଷି କହିଲେ, "ଏହି ଅସ୍ତୀକ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ତୁମେ ଶୁଣିବେ, ଯେପରି ଏହି କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଥିଲେ; ମୁଁ ଏବେ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" ଏପରି କହି, ସେ ଋଷି ତାଙ୍କର ଯୋଗବଳରେ ଦୃଶ୍ୟାନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ରୁରୁ ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ, ଏହାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ମନେ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ସେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ଖୋଜି ଚାଲିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଗଭୀର ଅଚେତନତାରେ ଡୁବିଯାଇ, ତିନିବାରି ତିନିବାରି ଋଷିଙ୍କ କଥା ଭାବି, ସେ ଅପସ୍ମୃତି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ। ପରେ ସେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରାଇ, ପିତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ଡୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କର ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ପୁନଃ ସେ ପିତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତୀକ ଉପାଖ୍ୟାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଓ ପିତା ସେଇ ଉପାଖ୍ୟାନ ଡୁନ୍ଦୁଭି ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେପରି କହିଦେଲେ। ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ରୁରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ପିତା ସବୁ ଖୁଲାସା କଲେ। "କିଏ ଏହି ରାଜା ଜନମେଜୟ, ସେ କେଉଁ କାରଣରେ ସର୍ପନାଶ କରିଥିଲେ? କିଏ ଅସ୍ତୀକ, ଯିଏ ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ? ସେ କିଏଙ୍କ ପୁଅ? ଏହି ଅସ୍ତୀକ କିଏଙ୍କ ସନ୍ତାନ? ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଆଗ୍ରହ କରେ।" "ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ଅସ୍ତୀକଙ୍କ କଥା ଯେପରି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ନୈମିଷାରଣ୍ୟର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ସେପରି ମୋର ପିତା ଲୋମହର୍ଷଣ ସୂତ କୁହିଥିଲେ। ସେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ଏହି କଥା ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିବି। ଏହି ଅସ୍ତୀକ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି, ଶୌନକ।" "ଅସ୍ତୀକଙ୍କ ପିତା ଏକ ପ୍ରଜାପତି ସମ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ମିତାହାରୀ, ଦୃଢ ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ। ସେ ଜରତ୍କାରୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ତପୋବଳଶାଳୀ, ଦ୍ରଢ ସଂଯମୀ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତୀ ଥିଲେ। ଏକଦିନ ସେ ତପୋବଳରେ ଭରିତ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାତି ହେଲେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ। ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି, ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଘୁଞ୍ଚି, ଦୁର୍ଲଭ ତପଃସାଧନା କରୁଥିଲେ। ସେ ବାୟୁ ଭୋଜନ କରି, ଅନ୍ନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ହେଉଥିଲେ।" "ଏପରି ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ଏକ ଦିନ ସେ ଦେଖିଲେ—ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ବଡ଼ ଗହ୍ୱର ଗହ୍ୱର ଗଡ଼ିରେ ଉଲ୍ଟା ପାଉଁ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଲଟକିଅଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖି, ଜରତ୍କାରୁ ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ଏପରି ଗହ୍ୱର ଗଡ଼ିରେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ ଲଟକିଅଛ?'" "ସେମାନେ ଏକ ଶୁକ୍ଳ ବୀରଣ ଘାସର ତଣ୍ଡ ଉପରେ ଅଟକି ଅଛନ୍ତି, ଚାରିପଟେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଉଣ୍ଡ ଉନ୍ଧା ମୂଷା ସେଠି ଘାସକୁ କାଟୁଛି। ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ଯାୟାବର, ଦୃଢ ବ୍ରତୀ ଋଷି। ଆମ ପରିବାର ନାଶ ହେଉଥିବାରୁ, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଯାଇଛୁ। ଆମ ଗୋତ୍ରରେ ଏକ ମାନେ ଅଛି—ଜରତ୍କାରୁ ନାମ, ଅପସ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ସେ କେବଳ ତପସ୍ୟା କରୁଛି, ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ନ ଘରେ ମହିଳା ନେଉଛି; ଏହି ଭ୍ରମରୁ, ଆମେ ଏହି ଗଡ଼ିରେ ଲଟକିଅଛୁ, ଲାଇନ ନାଶ ହେଉଛି।'" "ସେମାନେ ଆହୁରି କହିଲେ, 'ଆମେ ସେଇ ରକ୍ଷକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଅସାହାୟ; ଯେଉଁ ପରିବାରର ଲାଇନ ରହିନଥାଏ, ସେଉଁଠି ସୁଖ ନାସ୍ତ। ସେମାନେ ଧର୍ମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନାହାନ୍ତି। ଏଉଁଠି କିଏ ଆମ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ପରି ଆମ ପାଇଁ ବିଷାଦ କରୁଛି? ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଆପଣ କିଏ, ଏଉଁଠି କାହିଁକି ଆମ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ?'" ଏଭଳି ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଅସ୍ତୀକଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ସର୍ପସତ୍ସଙ୍ଗ ଉଦ୍ଧାର କଥା ପ୍ରକାଶ କରେ।