ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟାନକ ହେଇଯାଇଥିଲା। ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଦୁଇ ଦୁଇ ଜଣ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁମିତ୍ର ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଦୁଇଁଜଣ ମରିଗଲେ। ଜୟଦ୍ରଥ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ସୁମିତ୍ର ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନଙ୍କୁ ବଧ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବୃଷସେନଙ୍କ ଭାଉଁ ସୁଦାମାକୁ, ତାଙ୍କ ପିତା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବଧ କରିଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ, ଏକ ପ୍ରବଳ ଧନୁର୍ଧର, ଚାରିଅଁ ଉଠାଇ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ତଳେ ଫେଲିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜୟଦ୍ରଥ, ଦୁଇ ଶୁନ୍ଦର ରାଜା, ଦୁଃଖ ଭରି ଅସହ୍ୟ ହେଲେ; ଯେପରି ଦୁଃସାହସୀ ହାତୀ ଅପମାନ ସହିପାରିନାହିଁ, ସେମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥକୁ ଆଗକୁ ବଢିଗଲେ। ଢାଲ ଧାରି ଏକାଉଁ ଅପଶବ୍ଦ କରି, ସେମାନେ ଆଗକୁ ଆସିବା ସହ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଭୟାନକ ଥିଲା ଯେ, ବୃତ୍ର ଓ ଶମ୍ବର ଯେପରି ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତିନି ଘୋଡାକୁ ବଧ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କୌରବ ଶିବିରରେ ଉତ୍ତେଜନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଘୋଡା ମରିଯିବାରେ, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନୂତନ ଘୋଡା ଯୋଗାଇ ଦେଲେ। ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗକୁ ବଢିଲେ। ସୌବଳ ଓ ସୌମଦତ୍ତି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଯୋଦ୍ଧା, ଭୀମସେନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ପଞ୍ଚ ଯୋଦ୍ଧା ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ; ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ପଞ୍ଚ ପ୍ରମାଦିତ ହାତୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଭୀମସେନ ଭୟ ଭାବିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ ତୀର ଦେଇ ଭୀମସେନଙ୍କ ରଥର ଘୋଡା ଓ ସାରଥିକୁ ବଧ କରି ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ଭୀମସେନ, ଘୋଡା ଓ ରଥ ନଷ୍ଟ ହେବାରେ, ତଳେ ଉତରିଗଲେ। ପାଣ୍ଡବ, ତଳୱାର ଧାରି, ଘୋଡାର ପଠା, ରଥଚକ, ଯୋକ ଓ ଶଫ୍ଟ ଉପରେ ଦିଗଦିଗରେ ଚଳିବା ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧନୁ, କବଚ ଓ ରଥ ବିନା ଦେଖି, ସେମାନେ ଗରୁଡ ନାଗମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅର୍ଜୁନ ନେତୃତ୍ୱରେ ରଥମାନେ, ଯୁବ ସିଂହ ପରି, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଉପରେ ଚାର୍ଜ କଲେ—ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଅଜୟ ଯୁମ୍ବିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଣ୍ଡବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀରର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ରଥର ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକା କବଚ ପଛରେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବହୁ ଦିନ ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ସମାନ ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରବଳ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ରଥ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ସେମାନେକୁ ବିକିର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣ, ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ। କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ତୀର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା; ରୋଷିତ ପାଣ୍ଡବ ତିନି ତୀର ଲଗାଇ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହେଇ, କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଦଣ୍ଡକୁ ଧରି, ଚାରିଅଁ ଉଠାଇ ତାଙ୍କ ଚାରିଅଁ ଦ୍ୱାରା ତଳେ ଉଠାଇ ଦିଅଉଁ ଚାଲିଗଲେ। କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପରାଜୟ ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଭୟଭିତ ହେଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶକ୍ତି ଆଶା କରି ଦେଖୁଥିଲେ। ସୌବଳ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ପୁନି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଲେ। ଏହାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ନେତୃତ୍ୱରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆଉ ଏକଥର ଅଟକାଇଲେ, ଯଦିଓ ପାର୍ଥମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭଳି ଚାପ ଦେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଭୀମ, ଦୁର୍ୟୋଧନକୁ ଦେଖି, ଘୃଣା ଭରି ରୋଷିତ ହେଲେ, ଲାକର ଘରର ସ୍ମୃତି ମନେ ପକାଇ। ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ, ତିନି ଦିନ୍ଦା ଦେଖିଲେ—ଏକ ବଡ଼ ଗଛ, ପଞ୍ଚାଶ ଶାଖା, ବଡ଼ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ। ଏହି ବଡ଼ ତଣ୍ଡ ଓ ଉଚ୍ଚତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପରି, ଭୀମ ଦୁଇ ହାତ ଦେଇ ଉପଡ଼ିଲେ ଓ ପାଦ ଦେଇ ଉଠାଇ ନେଲେ। ଭୀମ, ବଜ୍ରପାଣୀ ପରି ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ଭଳି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଚାର୍ଜ କଲେ। ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭ୍ରମିତ, ଘୋଡା ଓ ହାତୀ ଅତିକ୍ଳାନ୍ତ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସାହସ କରିନାହିଁ। ଭୀମ ସେମାନେକୁ ଏପରି ବିକିର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଆକାଶର ମେଘକୁ ବିକିର୍ଣ୍ଣ କରେ; ଲୋକ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେମାନେ ପଛରେ ଚାଲିଲେ, କି ଆକ୍ରମଣ କଲେ ନାହିଁ, କି ଅପଶବ୍ଦ କହିଲେ ନାହିଁ; ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଲୋକମାନେ ଖୁସି ହେଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଚାଲିଥିଲା; ପରେ ଶାନ୍ତି ହେଲା ଓ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ସମସ୍ତେ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ କୂଳୀନ ବଧୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରିଥିବା ଘୋଷଣା ହେଲା। ଶକୁନି, ସିନ୍ଧୁ ରାଜା, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଉପଜିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ସେଇ ସମୟରେ ନାଗପୁରକୁ ଗଲେ। ଏପରି ଏନ୍କ୍ଲୋଜର ଖାଲି ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଘୋଡା ଉପରେ ଚଡ଼ି, ଶୌରିଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ। ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସମୟରେ, ସେମାନେ ଯାଦବ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ। ଅନ୍ଧକ-ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେର ମଙ୍ଗଳ ଜାଣିଲେ, ନିଜମାନେ ଲାକ ଘରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ଖବର ନେଲେ। ସଭାରେ ସମସ୍ତେ ଲୋଟସ୍ ନୟନ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ବିବାହ ଉପରେ କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ଆଚରଣ ଓ ଶାନ୍ତି ଦେଖି ସେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବଧୁ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ।