ସୌମଦତ୍ତି ତାଙ୍କର ମତ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଲେ, "ଯଦି ମୋର କଥା ମାନ୍ୟ ହୁଏ, ଆମେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଉପାୟ ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଧର୍ମସଂମତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ମନେ ହୁଏ। ଯଦି ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ତେବେ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।" ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୂରବୀର କର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ସମୟଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମୟଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ଏହି ସବୁ କଥା ନୀତିଏବଂ ଅର୍ଥସହିତ କହାଯାଇଛି, ଏଠିରେ ମୁଁ କିଛି ଅପରାଧ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଯେକୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଧାମନ ରହିଲେ କିଛି ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ। ଦୁଇଭାଗ ମନ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ କିଛି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।" "ଘେରାଉ କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ କ୍ଷୟ କରି ଏହି ସହରକୁ ଜିତିହେବ ନୁହେଁ। କେବଳ ଚିତ୍କାର କରି କିଛି ହେବନାହିଁ। ଏହି ସମୟ ହେଉଛି ଆମେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି, ତା’ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ପଛରୁ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡିଯିବା।" "ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଚୀର ଭାଙ୍ଗିଦିଅ, ଏବଂ ଦୁର୍ଗର ଖାଳିକୁ ଗଦାଘାତ ଦେଇ ପୂରଣ କର। ପାଣିକୁ ଶୋଷିଦିଅ, ଭୂମିକୁ ଅସମ ଏବଂ ସମ କର, ଖାଳିକୁ ଘାସ ଓ କାଠରେ ଭରିଦିଅ।" "ରାଜପଥରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଉ—ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରିବେ, ହେଉଛି ସେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ପଦାତି, ସେ ଉପହାର ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇବ। ହାତୀ ପାଇଁ ଦଶ ହଜାର, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତି ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ହଜାର, ରଥ ପାଇଁ ହାତୀ ଚେଯିଁ ଦୁଇ ଗୁଣା ଧନ ଦିଆଯିବ।" "ଯିଏ ଭୋଗରେ ଲିନ, କିମ୍ବା ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଭୟଭିତ ଥିଲେ ପଛରେ ରୁହନ୍ତୁ। କେହି ଅନୁମତି ବିନା ଯିବା କିମ୍ବା ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଜ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ରକ୍ଷା କର—ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଭ ହେବ, ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା।" "ବାୟୁ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ସବୁ ଆମପାଇଁ ଶୁଭ; ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆମ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଅତି ଚମକୁଛି।" କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଯିଏ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଭଲ ଚାହେ, ସମସ୍ତ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ କମ୍ପିତ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖ ଉପରେ ନୁହେଁ, କେବଳ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିବା ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିନ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ କର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ସିନ୍ଧୁର ବଡ଼ ତରଙ୍ଗପରି; ଦୁଶ୍ଶାସନ ବଡ଼ ମାଛ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନ ବଡ଼ ମଗରପରି ଥିଲେ। ଏହି ରାଜସମୁଦ୍ର ଭୀମ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି, ବାମପଟେ ଦୃତଗତିରେ ସହରକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ଅଜୟ ସେନା, ଯାହା ଅସ୍ତ୍ର-କବଚର ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା, ଦେଖି ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ, ଉତ୍ତମ ରଥ ଚଢ଼ି, ମେଘର ଗର୍ଜନପରି ଧ୍ୱନି କରି, ସହର ଦ୍ୱାରରୁ ବାହାରିଲେ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ସୁମିତ୍ର, ଚିତ୍ରକେତୁ, ସୁକେତୁ, ଧ୍ୱଜକେତୁ—ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଦ୍ରୁପଦ ନିଜେ ଶ୍ୱେତ ପଗଡ଼ୀ ଧାରଣ କରି, ଶ୍ୱେତ ଚମର ଓ ଛତ୍ର, ଶ୍ୱେତ ଧ୍ୱଜ ଉପରେ ରଥରେ ବସି, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ଚମକୁଥିଲେ। ସେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦେଉଛି। ଦ୍ରୁପଦ ସେନା କୁରୁ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ବଡ଼ ରବ ଉଠିଲା। ଦୁଇ ସେନା ନଦୀର ଧାରାପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇଗଲା। ସେମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଆଲୋକର ଛଟା ଛଡ଼ାଇଲେ, ଢୋଳ-ଶଂଖର ଦ୍ୱନିରେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା। ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଅତି ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ମେଘର ଗର୍ଜନପରି ରଥ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟ ଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ, ଶତ୍ରୁ ଦେଖି ତୀର ଧରି ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟ କମ୍ପିତ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରୁ ଦ୍ରୁପଦ ସେନାରେ ଜୟ ଆଶାର ଉଲ୍ଲାସ ଓ ଆନନ୍ଦ ଉପଜିଲା। ଦ୍ରୁପଦ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଜୟ ଆଶାରେ ବଡ଼ ଉଲ୍ଲାସ ହେଲା; ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା। ତେବେ ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସ୍ବୀକାର କରି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ; ସେଠାରେ ସୁମିତ୍ର ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଜୟଦ୍ରଥ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ, ସୁମିତ୍ର ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନଙ୍କୁ ହତ କଲେ। ଏହା ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦାମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହତ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ, ଶୂରବୀର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ, ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ରଥରୁ ତଳେ ପକାଇଦେଲେ। ଦୁଇ ଶୂରବୀର ପୁଅଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ସେଇ ଦୁଇ ସିଂହସମ ରାଜା ଏହା ସହିପାରିଲେନାହିଁ; ସେମାନେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଢାଳ ବାନ୍ଧି, ଏକାପରି ଅପଶବ୍ଦ ଦେଇ, ଏହି ଦୁଇ ମହାବୀର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିପକ୍ଷେ ଭୃତ୍ର ଓ ସମ୍ବରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ଲଢ଼ାଇ ହେଲା; ସେମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତିନି ଘୋଡ଼ାକୁ ବଧ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି କୁରୁମାନେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ଭୀମସେନ ତୁରନ୍ତ ନୂତନ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ଦେଲେ। ରଥ ତୟାରି ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଦ୍ଧାମାନେ— ସୌବଲ, ସୌମଦତ୍ତି, ଏହି ଶତ୍ରୁନାଶକ ଶୂରବୀରମାନେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୀମସେନ ମହାବଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।