ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ନାରୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିଲେ—ସେ ହେଉଛି, ସ୍ତ୍ରୀ ସଦା ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଧର୍ମର ସହଯାତ୍ରୀ ହେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଏହି ଧର୍ମ କେବଳ ଜଣେ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ସାଧାରଣତଃ ଜୀବନର ଯୌବନ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର କେବଳ ଜଣେ ପତି ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା କାଳରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ। ତେବେ, ତୃତୀୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି ନିୟମ ତାଙ୍କର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଚତୁର୍ଥ ପୁରୁଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ହେଲେ ନାରୀ ଅପତିତ ହୁଅନ୍ତି, ପଞ୍ଚମ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବେଶ୍ୟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏପରି ଧର୍ମର ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ମୁଁ, ଅନେକ ପତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନୋରଥ କରୁନାହିଁ। ଏପରି ଅଚାର ଭଙ୍ଗ କରି ମୁଁ କେମିତି ଅନ୍ୟୋନ୍ୟତାର ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବି? ପୁରାତନ ସମୟରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନିୟମିତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଋତୁକାଳରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ। ତୁମେ କେବଳ ଏକଥର ପ୍ରସ୍ନ କରିଛ, ତେଣୁ ଏହା ଅଧର୍ମ ନୁହେଁ। ଯଦି ମୋର ପଞ୍ଚଟି ପତି ଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ମୋର ଯୌବନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଯୋଗରେ ରକ୍ଷିତ ହେଉ। ପତିଙ୍କ ସେବା କରି ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ସଫଳତା ପାଇଛି; ଏବେ ମୋ ଭୋଗ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମିଛି, ଏବଂ ଏହି ଭୋଗ ମୋର ହେବ। ହେ ସୁମୁଖି, ଆନନ୍ଦ ଓ ସଫଳତା ଏକାସାଥିରେ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯୋଗ ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିବ। ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ, ତୁମେ ରୂପ, ଶ୍ରୀ, ଗୁଣରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବା; ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପତିଙ୍କ ସହିତ ଯୌବନ ଉପଭୋଗ କରି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ହେବା। ଏବେ ତୁମେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଦେଖିବା, ସେଉଁଠି ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦିଅ, ହେ ଶୁଭ୍ରସ୍ମିତା। ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ ବନ୍ଧୁ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ତିନିଧାରା ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ବୃହତ୍ୟଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ବୈବସ୍ବତ ଏବଂ ଶାମିତ୍ରି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମିଳନ ହେଲା। ଯମ ସେଠାରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଉନଥିଲେ; ଫଳସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବଢ଼ିଗଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ବନ୍ଦ ହେଲା। ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, କୁବେର, ସାଧ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ପ୍ରଜାପତି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସମେତ ସମୁଦାୟ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଯିବାରୁ ଆମେ ଭୟଭିତ, ଆମ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ।" ତେଣୁ ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ତୁମେ ଅମର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କଣ ଭୟ? ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ସମାନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଅନ୍ତର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ତୁମ ଅସ୍ବସ୍ଥତାର କାରଣ।" "ବୈବସ୍ବତ ଏବେ ଯଜ୍ଞରେ ଲିନ; ତେଣୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁନାହାନ୍ତି। ସେ ଯେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିବେ, ତାଙ୍କର ଶେଷ ସମୟ ଆସିବା ସହଜ। ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ହୋଇଛି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଆସିବ।" ଏହି ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦେବମାନେ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଶ୍ରୀମୟ ପଦ୍ମ ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀ ଉପରେ ଦେଖି, ଅଦ୍ଭୁତ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂର ଇନ୍ଦ୍ର ସେଠାକୁ ଆଗକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ଭଳି ଏକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ କନ୍ୟା, ଜଳ ପାଇଁ କନ୍ଦୁଥିଲେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାହାଁଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ଅଶ୍ରୁ ଜଳରେ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ? ମୋତେ ସତ୍ୟ କୁହ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ସେ କହିଲେ—"ହେ ଶକ୍ର, ଏଠାରେ ତୁମେ ମୋର ପରିଚୟ ଜାଣିପାରିବ, ଏବଂ କାହିଁକି ମୁଁ କନ୍ଦୁଛି ତାହା ମଧ୍ୟ। ଆସ, ମୋ ପାଖରେ ଚଳ; ମୁଁ ଯିବି, ତୁମେ ଦେଖିପାରିବେ କାହିଁକି ମୁଁ କନ୍ଦୁଛି।" ସେ ଚାଲିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଏବଂ ଦୂରରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଯୁବକଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ ଶିଖରେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ସହିତ ଦୂତକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—"ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋର ଅଧୀନ, ମୁଁ ଏହିର ଇଶ୍ୱର!"—ଏପରି କୁହି, ସେ ଯୁବକଙ୍କ ଦୂତକ୍ରୀଡ଼ାରେ ଲୀନ ଦେଖି କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ। ଶକ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ସେ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ, ଏବଂ ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁପାତ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ଅଚଳ ହୋଇ ଥିଲେ। ଏଉଁଠି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଖେଳ ପରେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ; ଏହି ମନ୍ୟତା ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ନ ଆସୁ।" ଏବେ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସହିତ, ସେ ଅଚଳ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ତିବ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ କହିଲେ—"ପୁନି କେବେ ଏପରି କରିବନାହଁ, ଶକ୍ର।" "ହେ ପର୍ବତରାଜ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର, ତୁମ ଶକ୍ତି ଅପାର। ମଧ୍ୟମ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଯେଉଁଠି ତୁମପରି ଅନେକ ଦେବତା ସୂର୍ୟପ୍ରଭାରେ ଅବସ୍ଥିତ।" ସେ ପର୍ବତର ଗୁହା ଖୋଲି, ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଶକ୍ର ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ—"ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ହେବି କି?" ତାପରେ ପର୍ବତ ଦେବତା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବଜ୍ରପାଣିଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏହି ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଶତକ୍ରତୁ, କାରଣ ଯୁବକାଳରେ ତୁମେ ମୋତେ ଉପେକ୍ଷା କରିଥିଲ।" ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଲ ହୋଇଯାଇ, ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ାରେ ବାତାସରେ ହଲୁକ ଅଶ୍ୱଥ ପତ୍ର ଭଳି ଉଡ଼ୁଥିଲେ। ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି ନିଶ୍ଚଳ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତିନି ମୂର୍ତ୍ତିଧାରୀ ଦେବତାକୁ କହିଲେ—"ଆଜି ଆପଣେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଥମ।" ଉଗ୍ରବର୍ଚ୍ଚ କ୍ଷୁଦ୍ର ହସି କହିଲେ—"ଏପରି ଆଚରଣ କରୁଥିବାମାନେ ଏଠାରେ କିଛି ଲାଭ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।