ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏକତ୍ର ସେନା ସହିତ, ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ପାହାଡ଼ ଅଟକି ବେଗରେ ଦୌଡ଼ି ପାର୍ବତିକ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ସେ ପୁଣି ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ନିଜ ନିବାସ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତାହାପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ରହିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ଜାଲରେ, ସେ ପବନର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ପୁଣି, ଏହି ମହାମୁନି ପାହାଡ଼ର ଆକାର ନେଇ ଯୋଗରେ ଲିନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ବଡ଼ ନଦୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା; ସାଳ ଗଛ ଫୁଲରେ ମୁଡ଼ି ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ମୁନି ଦେଖାଦେଲେ। ଏକ ଲତା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି ତାଙ୍କୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରି, ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କରି, ସର୍ବଦା ସାଥି ରହିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କଲେ, ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ; ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ଦୁହେଁ ପାଇଁ ସମାନ ଭାବରେ ବଢ଼ିଲା। ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ମୁନି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ, ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାନୁସାରେ ଅପ୍ୟାୟିତ ହେଲେ। ସେ ତାଁକୁ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ; ଏକାଗ୍ର ପତ୍ନୀରେ ନିବେଦିତ ହୋଇ, ସେ ସର୍ବଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଅରୁଣ୍ଧତୀ ଏବଂ ସୀତା ପରି, ସେ ନିଜ ପତି ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଲେ; ଏବଂ ସେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ମାତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏହି ଏକ ସତ୍ୟ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ମନ ଅନ୍ୟଥା ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନାଲୟନୀ ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାନୁସାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ହେ ରାଜା, ତୁମର କନ୍ୟା କୃଷ୍ଣା, ଚମକିଲା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର, ସେ ତାଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମନ କେବେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଇନଥିଲା। ଏହିପରି, ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନିର୍ଦେଶିତ ହେଲା। ଏଠାରେ, ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃଷ୍ଣାର– ଏହି ଶୁଭ୍ର ନାଲୟନୀ– ତୁମ ଯଜ୍ଞରେ କୃଷ୍ଣା ଭାବରେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହାର କାରଣ କି?” ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ହେ ରାଜା, ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ କିପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣା ତୁମ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏହା ଶୁଣ। ମୁଁ କୃଷ୍ଣାର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ କଥା କହିବି; ଶୁଭ୍ର ନାଲୟନୀ ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ପାଇ ତାଙ୍କ ସହିତ ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ; ଏବଂ ମହାମୁନି ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସେ ଖୁସିରେ ରହିଲେ। ଏହିପରି ଅନେକ ବର୍ଷ କ୍ଷଣରେ ଅତିତ ହେଲା; ଏକ ସମୟରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବିରକ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ ଖୋଜି ବ୍ରହ୍ମଣ ଯୋଗରେ ନିବେଦିତ ହେଲେ; ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ସର୍ବଦା ତପସ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ନାଲୟନୀ ଦୟା କଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦେଉ ନାହିଁ; ମୁଁ ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି, ଆମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ।” ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ କହିଲେ: “ତୁମେ ଯାହା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାହା ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ କହିଲେ, ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ବାଧା ଦେଉଥିବା କାରଣରେ, ଏହି ମୋ କଥା ଶୁଣ। ତୁମେ ମାନବ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜକୁମାରୀ ହେବା; ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଦିଘଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବା। ଏଠାରେ, ତୁମର ପଞ୍ଚଜନା ପତି ହେବେ, ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ଆକାରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭୋଗରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହେବେ। ଏଭଳି ଶାପିତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଲୟନୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଭୋଗରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିଲେ। ଆଶା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ପବନରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରି, ଖାଦ୍ୟ ନ ନେଇ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି, ପଞ୍ଚଧା ତପସ୍ୟା କରିଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ତୀବ୍ରତାରେ ପଶୁପତି ନିଜେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଏବଂ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ପାଇବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣର ନାରୀ ହେବା, ଏବଂ ଭଗ୍ୟଶାଳୀ, ପଞ୍ଚଜନା ପତି ହେବା। ସମସ୍ତେ ମହେନ୍ଦ୍ରର ଆକାର ନେବେ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ସମାନ ହେବେ; ତାହାଠାରେ, ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ନାଲୟନୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ମୁଁ ଏକ ପତି ଚୟନ କରିଛି; ତେବେ ଏହି ପଞ୍ଚଜନା କିପରି ମୋର ପତି ହେବେ? ଏକ ନାରୀ କିପରି ବହୁ ପତି ପାଇପାରିବ?” ରୁଦ୍ର କହିଲେ: “ତୁମେ ପାଞ୍ଚଥର କହିଛ, ‘ମୋତେ ଏକ ପତି ଦିଅ’; ଏହି କାରଣରେ, ହେ ଶାନ୍ତ, ତୁମର ପଞ୍ଚଜନା ପତି ହେବେ ଏବଂ ସେମାନେ ତୁମକୁ ଖୁସି ଦେବେ। ଧର୍ମ ଏହି କଥା କହିଛି– ଏକ ନାରୀ ପାଖରେ ଏକ ପତି ହେବା ଉଚିତ୍, ଏହି ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ପୁରୁଷ ପାଖରେ ବହୁ ପତ୍ନୀ ହେବା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ଏବଂ ଧର୍ମ ବହୁ ସହିତ ପୂରଣ ହୁଏ। ନାରୀମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏହି ଭଳି ମୁନିମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଛନ୍ତି: ସେମାନେ ସର୍ବଦା ନିଜ ପତି ପାଖରେ ଧର୍ମର ସାଥି ହେବା, ଏବଂ ଏହି କଥା ଏକ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏକ ନାରୀ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଏକ ପତି ରଖିବା ପ୍ରଥା; କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖରେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପତି ହେବାର ଅନୁମତି ମିଳେ। ତିତିୟ ପତି ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ତାଙ୍କର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍। ଚତୁର୍ଥ ପତି ସହିତ ନାରୀ ଅପତିତ ହୁଏ; ପଞ୍ଚମ ପତି ସହିତ ସେ ବେଶ୍ୟା ହୁଏ। ଏଭଳି ଧର୍ମର ପଥ ଅନୁସରି ମୁଁ ବହୁପତିତ୍ୱ ଚୟନ କରୁନାହିଁ; ଏହି ପ୍ରଥା ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଉତ୍ପନ୍ନ ଅସ୍ତିରତାରୁ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇବି? ପୁରାତନ କାଳରେ, ନାରୀମାନେ ଅନିୟମିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଋତୁକାଳରେ ପବିତ୍ର ହେଉଥିଲେ; ତୁମେ କେବଳ ଏକଥର ଚାହିଲା, ଏହି ତୁମ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ ହେବ ନାହିଁ। ଯଦି ମୋର ପଞ୍ଚଜନା ପତି ହେବେ ଏବଂ ସେମାନେ ସହିତ ଭୋଗର ଇଚ୍ଛା ରହିବ, ତେବେ ମୋର ଯୁବାବସ୍ଥା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଯୋଗରେ ଅଟୁଟ ରହିବ। ପତି ସେବା କରି ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ସଫଳତା ପାଇଛି; ମୁଁ ଭୋଗର ଇଚ୍ଛା ଲାଭ କରିଛି, ଏବଂ ସେ ଭୋଗ ମୋର ହେବ।