ମୃତ୍ୟୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନେଇଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଉପାୟକୁ ଆମେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କରିଥିଲୁ। ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକ ଶୁଭ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହି ଭାବନାରୁ ଆମେ ଆମ ହାତରେ ନିଜେ ଆତ୍ମନାଶ କରିନଥିଲୁ। ତୁମେ ଯାହା କରିବାକୁ ଚାହଁ, ସେଥିରେ ଆମର ମନ ସମ୍ମତି ନାହିଁ; ଏହି ପାପରୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଶରୁ ତୁମ ମନକୁ ନିଗ୍ରହ କର। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବି ନ ମାର, ସପ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନ ନାଶ କର, ତୁମ ତପୋବଳକୁ ଅପବିତ୍ର କରନି, ଉତ୍ପନ୍ନ କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତ କର। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି, ମୋ ପୂର୍ବଜମାନେ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଶ ପାଇଁ—ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଫଳହୀନ ନ ହେଉ। କ୍ରୋଧରେ ଅବିଚାରିତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଯଦି ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି, ତେବେ ଏହି ଅପରିହୃତ କ୍ରୋଧ ମୋତେ ଶୁଖିଲା କାଠ ଭଳି ଦହିଦେଉଛି। ଯିଏ କୌଣସି କାରଣରୁ କ୍ରୋଧକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ଶେଷରେ ଖ୍ଷମା କରିଦିଏ, ସେ ତିନି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ—ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ—କୁ ଭଳିଭାବେ ରକ୍ଷା କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯିଏ ଅନୀତିକୁ ଦମନ କରେ ଏବଂ ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ, ରାଜାମାନେ ଯେଉଁଠି ବିଜୟ ଚାହିଁ, ସେଉଁଠି କ୍ରୋଧ ଯଥାଯଥି ଉପଯୋଗ ହୁଏ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ମା’ଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିଲି, ମୋ ମା’ଙ୍କ ଜଂଘା ଉପରେ ଶୁଇଥିଲି, ସେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଭୃଗୁ ମହିଳାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ ଶୁଣିଥିଲି। ନିମ୍ନ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୃଗୁମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହି କ୍ରୋଧ ମୋ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ମୋର ମା’ମାନେ ଅଶ୍ରୁଂଖଳିତ କେଶରେ ଭୟରେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଆଶ୍ରୟ ମିଳାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ମୋର ପିତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ କେହି ଭୃଗୁମାନେ ମହିଳାମାନେକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନାହିଁ, ମୋର ପବିତ୍ର ମା’ ତାଙ୍କ ଜଂଘାରେ ମୋତେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଯଦି ଏହି ସଂସାରରେ କେହି ଅନୀତିକୁ ଦମନ କରେ, ତେବେ କ୍ରୁର କାର୍ଯ୍ୟ କେହି କରିପାରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଅନୀତିକୁ ରୋକିବାକୁ କେହି ନାହିଁ, ତେବେ ଅନେକ ଲୋକ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଛି ଏବଂ ରୋକିପାରିବା ସମର୍ଥ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରୋକେ ନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାପରେ ଅଂଶୀ ହୁଏ। ଯଦି ମୋ ପିତାମାନେ ରାଜା ଓ ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ଏଠାରେ ଜୀବନ ମୂଲ୍ୟବାନ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ; ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ମୁଁ ତାହା ପାଳନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକମାନେକୁ ଅନୁଦେଖା କରିଦେଉଛି, ତେବେ ଲୋକମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭୟରେ ରହିବେ। ଏହି କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନିଗ୍ରହ କରିଲେ, ଏହି ଅଗ୍ନି ମୋତେ ହିଁ ଦହିଦେବ। ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଛ; ତେଣୁ, ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଲୋକ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା କର। ଏହି କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିକୁ, ଯଦି ଚାହୁଁ, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରାଅ; କାରଣ, ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜଳରେ ନିର୍ମିତ। ସମସ୍ତ ରସ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜଳରେ ନିର୍ମିତ; ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳରେ ଦିଅ। ଏହି କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନି, ଯଦି ଚାହ, ମହାସାଗରରେ ରହ; ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳକୁ କ୍ଷତି କରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଜଗତ ଜଳରେ ନିର୍ମିତ। ଏହିପରି କରି, ତୁମ ଅଞ୍ଜଳି ନିଷ୍ପାପ ହେବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନଶ୍ୱ ହେବେ ନାହିଁ। ଏପରି ଭାବରେ, ଔର୍ବ ମୁନି କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିକୁ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସରେ ଛାଡିଦେଲେ, ଏହି ଅଗ୍ନି ମହାସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ବେଦବିଦ୍ମାନେ କହିଛନ୍ତି, ସେ ଅଗ୍ନି ଏକ ବଡ଼ ଘୋଡ଼ାର ମୁଣ୍ଡ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ତାହାର ମୁଁହରୁ ଜଳ ପିଇ ନେଲା। ଏହିପରି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି ଜଗତ ନାଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ହେ ପରାଶର, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଜୀବମାନେକୁ ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ନ ପଠାଅ। ଏପରି କଥା କହିଲେ ବଶିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା, ତାହାପରେ ପରାଶର ଋଷି ନିଜ କ୍ରୋଧକୁ ନିଗ୍ରହ କଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଶକ୍ତିଙ୍କ ବଧକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ମହାତ୍ମା ପରାଶର ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ସେଠାରେ, ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହି ବଳିରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ଏହି ରାକ୍ଷସ ବଧକୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ତିନି ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ପରାଶର ଚତୁର୍ଥ ଅଗ୍ନି ଭଳି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଶକ୍ତିରେ ଦିଆଯାଇ, ଆକାଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଚମକିଉଠିଲା। ଏଠିରେ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ପରାଶରଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦେଖିଲେ। ତାପରେ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା ଅତ୍ରି ମୁନି, ଯାହାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ସମ୍ମୁଖିନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ଏବଂ ମହାକ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପରାଶରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୋ ସନ୍ତାନ, ଏହି ବିନାଶ ତୁମକୁ ବିସ୍ମୟ ଦେଉନାହିଁ କି? ଅଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଦୋଷହୀନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବଧ ଦେଖି ତୁମ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ କି? ତୁମେ ମୋ ବଂଶକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସଂଯମ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ—ତୁମେ ଏହି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର; ତୁମେ ନରମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧର୍ମ।" ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ମହାଭାରତର ଅନୁଶାସନ ଏବଂ କଥା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏକ ଗଭୀର, ଅନୁଭୂତିମୟ କଥା ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।