ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି କଥା କହିବା ପରେ—“ହେ ମହାରାଜ, ହେ ଦୁଷ୍ଟ, ଗାଧିପୁତ୍ର, ତୁମେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଯଦି ତୁମର କିଛି ଶକ୍ତି ଅଛି, ଏବେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖା”—ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅତି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ପ୍ରଭାବ ହରାଇଯାଇଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶକ୍ତିର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମନେ ଭାବିଲେ—“କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତିର କଣ ମୂଲ୍ୟ? ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ୟାରେ ଅଛି!” ଏହି ଭାବନାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇଲେ, ତପଉଷ୍ଣରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରି, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଏତେ ତୀବ୍ର ଥିଲା ଯେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଦବୀ ଲାଭ କରି, ପରେ କୌଶିକ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସୋମପାନ କଲେ। ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟାରେ, ସେ ରାଜର୍ଷି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାମୁନି ହେଲେ। ଏହିଠାରେ ଜନମେଜୟ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ଗନ୍ଧର୍ବନାୟକ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିରୋଧ କାହିଁକି ଆସିଲା? ମୋତେ ସେମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ, ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ, ତାପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କୁହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବା ବିନା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନି, ଦୟାକରି ସବୁ କଥା କୁହନ୍ତୁ।” ତେଣୁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ପାର୍ଥ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ପୁରାତନ, ପବିତ୍ର ଗଳ୍ପ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାକୁ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ଏକ ସମୟରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ ରାଜା କଳ୍ମାଷପାଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଠିଏକ ଦିନ ସେ ନିଜ ନଗରରୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ ଏହି ରାଜା ମୃଗ ଓ ବନ୍ଦର ମାରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ବହୁ ଅଫୁଣା ମାରିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଫେରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏକ ଯଜ୍ଞରେ ଲିନ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା ଆଗରେ ଦେଖିଲେ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ। ଏହି ରାଜା ଏକାକି, ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ପଥରେ ଆସୁଥିବା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ପାଇଲେ। ସେଠାରେ ଶକ୍ତି ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଏକଶତ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଓ ବଢ଼ିଆ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲେ। ରାଜା କହିଲେ—“ପଥ ଛାଡ଼।” ଶକ୍ତି ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଏହି ପଥ ମୋର, ଏହା ସାନାତନ ନୀତି। ବୃଦ୍ଧ, ଭୟଭୀତ, ରାଜା, ସ୍ନାନକାରୀ, ମହିଳା, ରୋଗୀ, ଓ ଭାର ବହିଥିବାଙ୍କୁ ପଥ ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅନ୍ୟମାନେ ନେବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ସଦା ପଥ ଦେବା ଧର୍ମ।” ଏହିପରି, ଦୁଇଜଣେ “ପଥ ଛାଡ଼, ପଥ ଛାଡ଼” କହି, କେହି ମନେ ନ ରଖିଲେ। ଶକ୍ତି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ନ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା କଳ୍ମାଷପାଦ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହେଇ, ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଚାବୁକରେ ମାଡ଼ିଲେ। ଏହି ଅପମାନରେ ଶକ୍ତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲେ—“ତୁମେ ମୁନିକୁ ରାକ୍ଷସ ଭଳି ମାରିଛ, ଏବେ ମନୁଷ୍ୟମାଂସ ଭକ୍ଷକ ରାକ୍ଷସ ହେବା। ଏ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା, ଏହି ଭୂମିରେ ମନୁଷ୍ୟମାଂସ ଭୋଗ କରି ଘୁରିବା।” ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଜ୍ଞ ନିମିତ୍ତେ ବିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ପଛୁଆଇଲେ। ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ତପୋବଳରେ ତେଜସ୍ବୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ପରେ ରାଜା ବୁଝିଲେ ଯେ, ଏହି ମୁନି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ବୀ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହା ଜାଣି ଚୁପ୍ଚାପ୍ ହେଲେ, ଦୁଇଝଣେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲିଗଲେ। ଶକ୍ତିଙ୍କ ଶାପରେ ଅତିଶୟ ପୀଡ଼ିତ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଭାବନା ଜାଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏକ ରାକ୍ଷସକୁ ଆଦେଶ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କିଙ୍କର ନାମକ ରାକ୍ଷସ ରାଜାର ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହା ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେଠାରୁ ଚଲିଗଲେ। ରାଜା ଏବେ ରାକ୍ଷସୀୟ ପୀଡ଼ାରେ ଥିବା ସତ୍ୱେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷା କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିବାରେ ଦେଖି, ଭୋକରେ କ୍ଷୁଦାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ମାଂସ ଚାହିଲେ। ରାଜା ମିତ୍ରସାହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏଠାରେ ଅପେକ୍ଷା କର, ମୁଁ ଫେରି ଆସିଲେ ତୁମକୁ ଚାହିଦା ମତେ ଖାଦ୍ୟ ଦେବି।” ଏହା କହି ରାଜା ଚାଲିଗଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଏହିପରି ରାଜା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଘୁରିଘୁରି, ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ।