ଅଙ୍ଗାରପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ବାକି କରି, ବିଷାକ୍ତ ସରପ ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପଠାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ଦେଖି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅର୍ଜୁନ, ତାଙ୍କ ତଳୂ ତରଚ୍ଛାରେ ଘୁରାଇ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପକୁ ଉଠାଇ ନିଅ, ତାଙ୍କ ଢାଲକୁ ଉଠାଇ, ସେହି ସମସ୍ତ ବାଣଗୁଡିକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଗାନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅସ୍ତ୍ର ଶିଳ୍ପରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅଚିତ; ଏହିପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ ଯଦି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଫେନାରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ମୁଁ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ମାନବମାନେ ଦେଖୁଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ମାୟା ତାନ୍ତ୍ରିକ ଅସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।” ଅର୍ଜୁନ ବିବର୍ଣ୍ନ କଲେ, “ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଭାରଦ୍ୱାଜ ଠାରୁ ଏହା ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟଙ୍କୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମୋ ଗୁରୁ ଡ୍ରୋଣାକୁ, ଏବଂ ଡ୍ରୋଣା ମୋତେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଛନ୍ତି।” ଏହିପରି କଥା ହେବା ପରେ, ରୋଷରେ ଅର୍ଜୁନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ନିଅ କରି ଗାନ୍ଧର୍ବ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ଗାନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ରଥ ଦହିଗଲା। ରଥ ହରାଇ, ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗାନ୍ଧର୍ବ ମୁଣ୍ଡ ଗୋଡ଼ ହୋଇ ପଡିଗଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମାଳା ଅର୍ଜୁନ ଉଠାଇ ନେଇ, ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡିଥିବା ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଉପରେ ଭାଇମାନେ ଠାରେ ଆଣିଲେ। ଏହିପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖି, ଗାନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଜନା ନାମ କୁମ୍ଭୀନାସୀ ନିଜ ପତିଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶରଣ ଚାଲିଆସିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଓ ମହାଭାଗ, ମୋ ପତିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ପତିଙ୍କୁ ମୋ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଜନା କୁମ୍ଭୀନାସୀ, ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ଆସିଛି।” ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, “ଓ ପିତା, କେହି ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିବେ କି, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ, କୀର୍ତିହୀନ, ନାରୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଏବଂ ସାହସହୀନ? ଏହି ଶତ୍ରୁକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ, ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।” ଅର୍ଜୁନ ଗାନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରାଣ ଫେରାଇ ଯାଅ, ଦୁଃଖ କରିନିଅ; ଆଜି କୁରୁ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି।” ଗାନ୍ଧର୍ବ, ନିଜ ପରାଜୟ ଦେଖି, କହିଲେ, “ମୁଁ ପୂର୍ବକ ନାମରେ ପରାଜିତ; ଅଙ୍ଗାରପର୍ଣ୍ଣକୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି; କୀର୍ତିହୀନ ଲୋକ ନିଜ ନାମକୁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସା କରିନାହାନ୍ତି।” ଗାନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ଧନ୍ୟ; ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଜନା ସହିତ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ। ମୋ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦହିଗଲା; ଏହିପରି, ମୁଁ ଚିତ୍ରରଥ ଥିଲି, ଏବେ ମୋ ନାମ ଦଗ୍ଧରଥ ହୋଇଗଲା।” ଗାନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ, “ଏହି ଜ୍ଞାନ, ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାରେ ଅର୍ଜନ୍ତି, ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଜୀବନଦାନୀ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବି। ଯିଏ ଶତ୍ରୁକୁ ବଳରେ ଦମନ କରି, ପରାଜୟ ପରେ ଶରଣ ନେଇଛି, ସେ ଜଦି ନିଜ ପ୍ରାଣ ସହିତ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।” ଗାନ୍ଧର୍ବ ଏହି ଚକ୍ଷୁଷୀ ଜ୍ଞାନର ବିବର୍ଣ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଜ୍ଞାନ ବ୍ରହ୍ମା ମନୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ମନୁ ସୋମଙ୍କୁ, ସୋମ ଭିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କୁ, ଭିଶ୍ୱାବସୁ ମୋତେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଥହୀନ ପୁରୁଷକୁ ଦେଲେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏହି ଜ୍ଞାନର ପରମ୍ପରା ମୁଁ କହିଛି—ଏବେ ଏହି ଶକ୍ତି ଶୁଣ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଦେଖିପାରିବ; ଯେଉଁ ଆକାର ଚାହିଁ, ତାହା ଦେଖିପାରିବ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ମୁଁ ଛଉ ମାସ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି; ତୁମେ ଏହି ଉପବାସ ନେଲେ, ମୁଁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେବି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ, ଦେବତାମାନେ ଭଳି ଶକ୍ତି ଦେଖାଉଛୁ।” ଗାନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ, “ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମୁଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ଭାଇମାନେ ପ୍ରତି ଶତ ଘୋଡ଼ା ଦେବି। ସେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦେବତା ଭଳି ଆକାର, ଚିନ୍ତା ଭଳି ଶୀଘ୍ର, ସେମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଗତି କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ।” ଗାନ୍ଧର୍ବ କହିଲେ, “ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବଜ୍ର ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃତ୍ର ନିପାତ କରିବାକୁ ବନାଯାଇଥିଲା; ବୃତ୍ରର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବଜ୍ର ଦଶ ଓ ଏକ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଗଲା। ଏହି ବଜ୍ରର ଖଣ୍ଡ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ପୂଜିତ ହେଉଛି; ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ କିଛି କୀର୍ତି ଓ ଧନ ଦେଇଥାଏ, ତାହା ବଜ୍ରର ସ୍ୱଭାବ ଭଳି ଗଣାଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଜ୍ର ହାତରେ ରଖିଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ବଜ୍ରର ରଥ, ବୈଶ୍ୟମାନେ ବଜ୍ର ଦାତା, ଶୂଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବଜ୍ର ଭଳି ଗଣାଯାନ୍ତି। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବଜ୍ରର ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅଜୟ ହୋଇଥାନ୍ତି; ମାରେ ରଥର ଚକ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଉଛି, ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ବୀର ଭାବେ ପରିଚିତ। ଚାହିଁଥିବା ଆକାର, ଚାହିଁଥିବା ଗତି, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପ୍ରକଟ—ଏହିପରି ଗାନ୍ଧର୍ବ ଜନ୍ମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।” ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା ମୋତେ ଆନନ୍ଦରେ, କିମ୍ବା ପ୍ରାଣ ଜୋଖିମରେ ଦିଆଯାଇଛି, ମୁଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଠାରୁ ଏହି ଚାହିଁନି। ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଏକତ୍ରତା ବଡ଼ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ; ମୁଁ ଜୀବନଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେବି। ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉପଯୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ନେବା ପାଇଁ ଚାହିଁପାରିବ। ଅସ୍ତ୍ର ବଦଳରେ ଘୋଡ଼ା ଚାହିଁପାରିବି; ଆମର ମିତ୍ରତା ଦୀର୍ଘ ହେଉ। ମିତ୍ର, ଗାନ୍ଧର୍ବ, କୁହ, ତୁମମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ଆପଦ ଆସିପାରେ?” ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଗାନ୍ଧର୍ବ, କାହିଁକି ଆମେ ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ହେଇ, ରାତିରେ ଯାଉଥିବା ଦିନେ ତୁମେ ଆମକୁ ଅପରାଜିତ କରିପାରିଲା?