ଯାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ହୋମକୁ ଅଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତେବେ ଅଗ୍ନିରୁ ଏକ ଦେବତା ସଦୃଶ ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ହାତରେ ତଳୱାର ଓ ତୀର ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଧନୁ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା। ସେ ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ବସି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ପଞ୍ଚାଳ ଜନମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଉଲ୍ଲାସରେ କୁହିଲେ, "ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!" ସେମାନଙ୍କର ଏତେ ଆନନ୍ଦ ଥିଲା ଯେ, ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ସେହି ଉଲ୍ଲାସକୁ ଧାରଣ କରିପାରୁନଥିଲା। ସେ ରାଜକୁମାର ଭୟକୁ ଦୂର କରି, ପଞ୍ଚାଳ ଜାତିକୁ ମହିମା ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲା, "ଏହି ଶିଶୁ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।" ତାପରେ ହୋମକୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ କନ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ମନୋହର ଅଙ୍ଗ, ଗାଢ଼ ନୟନ, ବିସ୍ତୃତ କଟି। ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ, ଘନ ନୀଳ କୁନ୍ଚିତ କେଶ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ନଖ, ନମ୍ର ଭୃକୁଟି, ମନୋହର ଅଂଶ, ଭରି ପାଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ରୁପରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲେ। ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମଧ୍ୟ ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗନ୍ଧ ନୀଳ କମଳ ଫୁଲ ଭଳି ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିଲା। ଏମିତି ଅପୂର୍ବ ରୂପାବଳୀ ସଂସାରରେ କେହି ପାଇନଥିଲେ—ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେ ଦେବୀ ସଦୃଶ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଏବଂ ଅନୁଚରମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉପରେ କହିଲେ, "ଏହି କନ୍ୟା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅନୁକୂଳ।" ଏବେ, ସେଇ ସୁନ୍ଦର କଟିଅଳୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେବା ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅକାୟ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲା, "କୃଷ୍ଣା, ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଦେବେ।" ଏହି କନ୍ୟା ସମୟ ଆସିଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏହା ଶୁଣି, ପଞ୍ଚାଳମାନେ ସିଂହମଣ୍ଡଳୀ ଭଳି ଉଲ୍ଲାସରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସେମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦକୁ ଧାରଣ କରିପାରୁନଥିଲା। ସେଇ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ପ୍ରବାହିତ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି "ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ବଧୂ" ବୋଲି କୁହିଲେ ଏବଂ ପଞ୍ଚାଳୀକୁ ଆପଣ ଶୋକରେ ଅତିଭାରିତ ହେଉଥିଲେ। ପ୍ରିଷତାଙ୍କ କନ୍ୟା, ସନ୍ତାନ ଆଶାରେ, ଯାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଇଜଣ ଆଉ କାହାରି ମାଆ ବୋଲି ଜାଣିନ।" ଯାଜା ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ "ତଥାସ୍ତୁ" କହି ଦେଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ମନୋକାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ତାଙ୍କର ସାହସ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ଯଜ୍ଞରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ "ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ" ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ। ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ "କୃଷ୍ଣା" ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ମହା ଯଜ୍ଞରୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ କୃଷ୍ଣା (ପଞ୍ଚାଳୀ) ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ଲାଭ କଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭରଦ୍ୱାଜ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ନିଜ ଗୃହକୁ ନେଇ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିଖାଇଲେ। ଦୂର୍ଗତି ଅଟଳ ଜାଣି ଓ ନିଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦ୍ରୋଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଲାଖା ଗୃହ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ କହିଲେ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ମିଶି ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଚକ୍ରାନ୍ତ କଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପୁରୋଚନ ବାରଣାବତକୁ ଯାଇ ଏକ ବଡ଼ ଲାଖା ଗୃହ ତିଆରି କଲେ। ସେଠାରେ ଅନ୍ଧାରେ ପୁରୋଚନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଦେଲେ। ସେଇ ଅଗ୍ନିରେ ପୁରୋଚନ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ପୋଡ଼ିଗଲେ। ଏହା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ଅତି କମ୍ ଶୋକ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ଵିଦୁରଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, "ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର।" "ହାୟ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ," ବୋଲି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିଦୁର ଶେଷ କ୍ରିୟା କଲେ, କାରଣ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କଲେ କେହି ଦେଖିନଥିଲେ, ଶୁଣିନଥିଲେ, ଏହି ଅନ୍ତେ ଆମେ ଏହିପରି ଶୁଣିଛୁ। ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଯଜ୍ଞସେନ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ, ଜଣେ ପିତା ନିଜ ସନ୍ତାନର ବିନାଶ ଦେଖି ଯେପରି ଶୋକ କରେ, ସେପରି। ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇ, ସେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ପୌରଜନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେ କୃପାବଶତଃ କହିଲେ, "ଦିନ ରାତି ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମୀୟ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭାବୁଛି, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଓ ମାଆ ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ଜଗତରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଛି? କାଳକୁ କେହି ଅଟକାଇପାରେନି। ଏବେ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ହୋଇଗଲା, ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ଦିନ ରାତି ମନସ୍ତାପରେ ଅତିବାହିତ କରି, ମୁଁ ଯାଜା ଓ ଉପୟାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲି। ମୁଁ ଯାଜା ଓ ଉପୟାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲି—ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ବଧକ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କର, ଦେବୀ ନିଜେ ଏହି କାମ କରିଥିଲେ; ଏହି କଥା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି, ଯାଜା ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲି, ତାହାରୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ କୃଷ୍ଣା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ସନ୍ତୋଷ ଦେଲେ। ଏବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ପୃଥା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ।" ପଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଗଭୀର ଶୋକ ଦେଖି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ କହିଲେ।