ତାପରେ, ସେ ଦାନବ କହିଲେ, “ସତ୍ୟ କହ, କାରଣ ମୁଁ ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋ ହୃଦୟରେ କ୍ରୋଧ ଜ୍ୱାଳା ଦହୁଚି, ଏହା ମୋତେ ଭସ୍ମ କରିଦେଉଛି।” ସେଉଁଠି ସେ ଆଉ କହିଲେ, “ଯଦି ଭୃଗୁ ମୋର ପୂର୍ବତନ ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ସୁନ୍ଦର କଟିବଳୟ ଧାରଣ କରେ, ତାଙ୍କୁ ମୋର ଅନୁମତି ବିନା ନେଇଯାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ନେଇଯିବି।” ଏପରିଭାବରେ, ସେ ଦାନବ ଆଗ୍ନିଦେବ ଜାଟବେଦାସଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ, ଏହି ନିମିତ୍ତରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିଲେ ଯେ, ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ କି ନୁହଁନ୍ତି। ସେ କହିଲେ, “ଏ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସବୁ ପ୍ରାଣୀରେ ବସିଥାଉଛ, ତୁମେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ସାକ୍ଷୀ, ଏହି କଥା ସତ୍ୟ କହ, ଓ ଜ୍ଞାନୀ।” ପୁନି ସେ କହିଲେ, “ମୋର ପୂର୍ବତନ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଭୃଗୁ ମିଥ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ କରି ନେଇଯାଇଛନ୍ତି, ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ତେବେ ତୁମେ ମୋତେ ଏହି ସତ୍ୟ କହିବାକୁ ଉଚିତ।” ସେଉଁଠି ଆଉ କହିଲେ, “ତୁମ ପାଖରୁ ଶୁଣିଲେ ଯେ ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ନେଇଯିବି। ଓ ଜାଟବେଦାସ, ଯାହା ଉଚିତ, ସେହିପରି ଏକ ସତ୍ୟ କଥା କହ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସପ୍ତଜ୍ୱାଳା ଅଗ୍ନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “ଯଦି ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିବି, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଶାପ ପାଇବି। ଯଦି ମିଥ୍ୟା କହିବି, ତେବେ ନରକକୁ ପଡିବି।” ଏହି ଭୟରେ, ସେ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ। ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ପୁଳୋମାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ବରଣ କରିଥିଲ, ହେ ଦାନବ, କିନ୍ତୁ ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କି ବରଣ କରିଥିଲ?” “ପୁଳୋମାଙ୍କ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପିତା, ଯିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ, ତୁମକୁ ଦେଇନଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ବର ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି। ତେଣୁ ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ ଭୃଗୁ ଋଷି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଓ ବିଧିରେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ହେ ଦାନବ, ମୁଁ ସାକ୍ଷୀ ଥିଲି। ଏହା ମୋ ଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ସତ୍ୟ; ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଜଗତରେ ସତ୍ୟ ସଦା ସମ୍ମାନିତ।” ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମନ ଓ ପବନ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀର ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିଗଲା, ଏହିଭଳି ତାଙ୍କୁ ଚ୍ୟବନ ନାମ ମିଳିଲା। ତାଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖି, ସେ ରାକ୍ଷସ ଭସ୍ମ ହୋଇ ପଡିଗଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ପୁଳୋମା, ଶୋକରେ ଭାସି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପିତା ବ୍ରହ୍ମା, ଭୃଗୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁରୁ ଏକ ବଡ଼ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ନଦୀ, ଭୃଗୁଙ୍କ ତପୋବନୀ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପଥରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା, ଏହିପରି ତାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାର୍ଗ ନେଲା। ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସେହି ନଦୀକୁ ନାମ ଦେଲେ—ବଧୂସରା, କାରଣ ସେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା। ଏଭଳି, ଭୃଗୁଙ୍କ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁଅ ଚ୍ୟବନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଭୃଗୁ ଚ୍ୟବନ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳାଙ୍କୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପତ୍ନୀ ପୁଳୋମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ ଦ୍ୱାରା ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲ? ସେ ଆମ ପତ୍ନୀ ଅଟେ କି ନୁହଁ, ଏହି କଥା ସେ ଜାଣିନଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଧ କିଏର? ଆଜି ମୁଁ ତାକୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ, ସତ୍ୟ କହ।” ପୁଳୋମା କହିଲେ, “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲି; ତାପରେ ସେ ମୋତେ ନେଇଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ମୁଁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲି। ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଲାଗିଲି; ସେ ରାକ୍ଷସ ଭସ୍ମ ହୋଇ ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।” ପୁଳୋମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୃଗୁ ଦାହଜ୍ୱଳା କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଶାପ ଦେଲେ: “ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭକ୍ଷ କରିବାକୁ ପଡିବ।” ଏହି ଶାପ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଅସାବଧାନ କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କଲେ? ମୁଁ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ ଓ ସତ୍ୟ କଥା କହିଥାଏ; ପ୍ରଶ୍ନ କରାଗଲାବେଳେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିଛି—ଏଠାରେ ମୋ ଦୋଷ କ'ଣ? ଯଦି ସାକ୍ଷୀ ସତ୍ୟ ଜାଣି ମିଥ୍ୟା କହେ, ସେ ସପ୍ତ ପୁରୁଷ ପୂର୍ବଜ ଓ ଉତ୍ସବନ୍ଧୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯିଏ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ଜାଣି ଚୂପ ରହେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅପରାଧରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇପାରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଖରେ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ; ତଥାପି, ମୁଁ ଜାଣେ, ଏହି କଥା କହିବି—ଶୁଣ। ଯୋଗବଳରେ, ମୁଁ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରେ; ମୁଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଯଜ୍ଞ, କ୍ରିୟା ଓ କର୍ମରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ ଯେଉଁ ହୋମ ମୋପାଖରେ ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଜଳ ଦେବତାଙ୍କ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ; ଦର୍ଶ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ ଯଜ୍ଞ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହୁଏ। ଏପରି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ଏକାତ୍ମ ଓ ପୃଥକ୍ ପ୍ରକାରରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ, ଯେଉଁ କିଛି ମୋପାଖରେ ଅର୍ପିତ, ତାହା ଭୋଗ କରନ୍ତି; ମୁଁ ଦୁହିଁଠାରେ ମୁଖ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପିତୃମାନେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଦେବତା ମୋ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ହବି ଭୋଗ କରନ୍ତି। ତେବେ ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭକ୍ଷ କରିବାକୁ କିପରି ପଡିବି? ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟାରେ, ‘ଓଁ’, ‘ବଷଟ୍’, ‘ସ୍ୱାହା’ ଓ ‘ସ୍ୱଧା’ ର ଉଚ୍ଚାରଣ ବିନା, ଅଗ୍ନି ବିନା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏପରି ଦୁଃଖରେ ମୁନିମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ।