ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଷି ଏକ ଦିନ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା ଏକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଅପ୍ସରା ଘୃତାଚୀଙ୍କ ଉପରେ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲେ। ଘୃତାଚୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା ବେଳେ, ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ପବନ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ରକୁ ଉଡ଼ାଇ ଦେଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଯୁବ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ମନ ଘୃତାଚୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ ହେଲା। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କର ମନ ଅନୁରାଗରେ ବିମୁଢ଼ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ପ୍ରସ୍ରବିତ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ବୀର୍ୟରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଡ୍ରୋଣ ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା। ଡ୍ରୋଣ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲେ। ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଏକ ମିତ୍ର ଥିଲେ ପୃଷତ ନାମକ ରାଜା, ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଡ୍ରୁପଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୃଷତପୁତ୍ର ଡ୍ରୁପଦ ସଦା ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବା ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଏହିପରେ, ପୃଷତଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଡ୍ରୁପଦ ରାଜା ହେଲେ। ଏହି ଦିନରେ ଡ୍ରୋଣ ଶୁଣିଲେ ଯେ ରାମ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରୁଛନ୍ତି। ରାମ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାବେଳେ, ଭାରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର ଡ୍ରୋଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଡ୍ରୋଣ, ଧନ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଆସିଛି।" ରାମ କହିଲେ—"ଏବେ ମୋ ଶରୀର ମାତ୍ର ଅଛି, ତୁମେ ଚାହିଲେ ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ମୋ ଶରୀର ନିଅ।" ଡ୍ରୋଣ ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ମୋତେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ସେମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଓ ବ୍ୟବହାର ଶିଖାନ୍ତୁ।" ତେବେ ଭୃଗୁପୁତ୍ର ରାମ କହିଲେ—"ତଥାସ୍ତୁ," ଏବଂ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ଏହିପରେ ଡ୍ରୋଣ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଲାଭ କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ଭାରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର ଡ୍ରୋଣ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ—"ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମ ମିତ୍ର ଅଟୁଟ ଅଛି।" ଡ୍ରୁପଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ଅଶିକ୍ଷିତ ଲୋକ ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ ମିତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି; ଏକ ରଥୀ ରଥସାରଥିଙ୍କ ମିତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି; ଏବଂ ରାଜା ଅରାଜାଙ୍କ ମିତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି—ସମତା ନ ଥିଲେ କେଉଁ ମିତ୍ରତା?" ଏହିପରେ ଡ୍ରୋଣ ମନରେ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ନିଶ୍ଚୟ କରି, କୁରୁପୁରୀ ନାଗସାହ୍ୱୟାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚାଳ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଛାତ୍ର ଭାବେ ଦେଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧନ ଦାନ କଲେ। ଏବେ ଡ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ କହିଲେ—"ମୋ ହୃଦୟରେ ଗୁପ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ଅଛି; ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିବ, ସେହି ଦକ୍ଷିଣା ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ।" ତେବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ କହିଲେ—"ଯଥାଜ୍ଞା, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ।" ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ, ଡ୍ରୋଣ ପୁନଃ ଦକ୍ଷିଣା ନେଇ କହିଲେ—"ପୃଷତପୁତ୍ର ଡ୍ରୁପଦ ଚତ୍ରବତୀର ରାଜା, ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ମୋ ପାଖରେ ଆଣିଦିଅ।" ଏହାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର, ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଯଜ୍ଞସେନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ସେମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ବାନ୍ଧି ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ଆସିଲେ। ଅର୍ଜୁନ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅଜୟ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଏମିତି ଜିତିଲେ, ଯେପରି ମହେନ୍ଦ୍ର ଦାନବଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ। ଫଳଗୁନଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଅବାକ ହେଇଗଲେ। ତେବେ ଡ୍ରୋଣ ପୁନଃ କହିଲେ—"ମୁଁ ପୁନଃ ମିତ୍ରତା ଅନୁରୋଧ କରେ, ରାଜା; ଏକ ଅରାଜା ରାଜାଙ୍କ ମିତ୍ର ହେଇପାରିବ ନାହିଁ।" ଏହିପରି, ରାଜ୍ୟ ଦୁଇଭାଗ ହେଲା—ଏକ ଭାଗ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କୁ ଭାଗୀରଥୀ ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଏବଂ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର କୂଳରେ। ଏପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଏହି ମିତ୍ରତା ଶାଶ୍ୱତ ରହୁ, ଯେପରି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ।" ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ଅପୂର୍ବ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କରି, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତି ହେଲେ। ତଥାପି, ଏ ଅପମାନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ଯାଇନଥିଲା; ସେ ଚିନ୍ତାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶରୀରରେ କ୍ଷୀଣ ହେଇଗଲେ। ଏହି ଅପମାନର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି, ଡ୍ରୁପଦ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୃହେ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ, କୌଣସି ସିଦ୍ଧ ତପୋଧନ ମିଳିବ କି ନାହିଁ। ଏକ ସ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ର ଲାଗି ଏବଂ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତାରେ ମନ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଡ୍ରୁପଦ ଶୟନ କରିପାରୁନଥିଲେ; ସେ ସଦା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—"ମୋ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ନାହିଁ।" ଏହିପରି, ନିଜ ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ପୁଅମାନେ ଉପରେ ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସେ କହିଥିଲେ—"ବାନ୍ଧବମାନେ ଅନର୍ଥ!" ଏବଂ ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କିଛି କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଶକ୍ତି, ନମ୍ରତା, ଜ୍ଞାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିଜ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ କୌଣସି ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲେ। ଦ୍ରୁପଦ ପ୍ରତିଶୋଧ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଗଙ୍ଗାର କଳା କୂଳ ଧାରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଭଳି ଚାଲି, ରାଜା ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଅନଧ୍ୟାୟୀ କିମ୍ବା ଅନିୟମିତ ଦ୍ୱିଜ ନଥିଲେ। ସେଠାରେ ଡ୍ରୁପଦ ଦେଖିଲେ ଦୁଇଜଣ ମହାନ ତପସ୍ବୀ, ଯାଜ୍ଞ ଓ ଉପୟାଜ ନାମକ, ଯେଉଁମାନେ ଅନୁଶୀଳନ ଓ ଅନୁଶାସନରେ ନିରତ ଥିଲେ। ସେମାନେ କାଶ୍ୟପ ବଂଶୀୟ, ସଂହିତା ପାଠ କରୁଥିଲେ, ଦୁଇଜଣ ତାରଣେୟ, ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଉତ୍ତମ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଡ୍ରୁପଦ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନୁଭବି, ଛୋଟ ଭାଇ ଉପୟାଜଙ୍କୁ ଏକାକୀ ଦେଖି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ।