ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ରାକ୍ଷସ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କଲେ—“ତୁମେ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ହତ୍ୟା କରିବନି; ଆମେ ସଦା ତୁମକୁ ଦେବା।’’ ତେବେ ସେମାନେ ଏହିପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ—“ଯେପରି ତୁମର ଇଚ୍ଛା, ଦେଖ, ଏଠାରେ ମାଂସଯୁକ୍ତ ଭୋଜନ ଅଛି—ଚାଉଳ, ମାଂସ, ତିଳ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ତିଆରି; ଘୃତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମସଲାରେ ମିଶିଥିବା ଶାକ, ତିଳ ଲଡୁ, ମୁଢି ପିଠା, ମଦ୍ୟ; ପକାଏଁ ଓ କଚାଏଁ ମଦ୍ୟ ଭରିଥିବା ମଟକା, ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଂସ ଟୁକୁଡ଼ା, ଅରଣ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ମହିଷ, ବନ ଶୁଆର, ଭାଲୁ ମାଂସ—ପକାଏଁ ଓ କଚାଏଁ; ବିଭିନ୍ନ ଘୃତ ଓ ଦହିର ମଟକା, ତିଳ ଗୁଣ୍ଡରେ ମିଶିଥିବା ତାଜା ଦହି। ପ୍ରତି ଘରରୁ ଗୋଟିଏ ଲୋକ ଓ ଦୁଇଟି କଳା ବଳଦ ଦିଆଯିବ; ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ନ ହେଲେ, ରାକ୍ଷସ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଂଶ ପାଇବା।’’ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏଠାରେ ରୁହ।’’ ରାକ୍ଷସ ମନୋମନେ ଏହି କଥା ଗ୍ରହଣ କଲା। ଏହା ପରେ, ସେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ ବାହାର ଶତ୍ରୁ ବା ଅରଣ୍ୟ ଭୟରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଲା। ପ୍ରତିଥର, ବର୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ଥର ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ; ଏହି କ୍ରମ ବହୁ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଆସେ, ଏବଂ ଏହା ଲୋକମାନେ ସହି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କେତେକ ଲୋକ ଏହି ଭାଗ୍ୟରୁ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ରାକ୍ଷସ ସେମାନେ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଜନାନୀ-ସନ୍ତାନମାନେକୁ ମାରି ଖାଇ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ବେତ୍ରକୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିଲା। ରାଜା ଏଠାରେ ନ୍ୟାୟ କରୁନଥିଲେ; ସେ ମୂଢ଼ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ଏପରି ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିନଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦ ରଖିପାରିବ। “ଆମେ ଦୁର୍ବଳ, ଦୁର୍ବଳ ରାଜ୍ୟରେ ବସୁଛୁ, ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଆମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ,” ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖ କରି କହିଲେ। “କାହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିବେ? କାହା ପାଇଁ କିଛି କରିବେ? ଶିଳ୍ପ ଓ ଗୁଣ ଯେପରି ଥାଏ, ସେପରି ଉପକୃତି ମିଳେ, ଯେପରି ପକ୍ଷୀ ଇଚ୍ଛାରେ ଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ରାଜା, ପରେ ଜନାନୀ, ପରେ ଧନ ଚାହିଁବା ଉଚିତ; ଏହି ଜଗତରେ ରାଜା ବିନା ଜନାନୀ ବା ଧନ କେମିତି ହେବ? ସଙ୍ଗୀ ଜମା କରି, ଜନ-ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ଚେଷ୍ଟାରେ ଏ ସବୁ ଲାଭ କରିଛି—ରାଜା, ଜନାନୀ, ଧନ; କିନ୍ତୁ ଏହି ବିପତ୍ତି ଆସି, ଆମେ ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଛୁ। ଏବେ ଏହି ଦୁଃଖ, ଯାହା ପରିବାରକୁ ନଶ୍ୱର କରିଦେଉଛି, ଆସିଛି; ମତେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଏକ ଲୋକ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଖରେ ଏମିତି ଧନ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକ କିଣି ପାରିବି, ନାହିଁ ମୁଁ କେବେ ମୋ ସଙ୍ଗୀକୁ ଦେଇପାରିବି। ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖୁନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଛି। ଆଜି, ଏହି ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହିତ ରାକ୍ଷସ ପାଖକୁ ଯିବି; ସେ ଅପବିତ୍ର ରାକ୍ଷସ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାସାଥିରେ ଖାଇଦେବ। ନିର୍ଦ୍ଦୋଷେ, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖର ମୂଳ କାହାଣୀ କହିଦେଲି।” ତେବେ ପୃଥା ଶାନ୍ତି ଦେଇ କହିଲେ—“ତୁମେ ନିରାଶ ବା ଭୟଭୀତ ହେଉନାହାଁ; ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସରୁ ମୁକ୍ତିପାଇବା ଉପାୟ ମିଳିଛି। ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ ଯେ, ତୁମେ ବା ତୁମ ପୁଅ ସେଠାକୁ ଯାଅ; ତୁମ ପାଖରେ ଏକ ଅପରିପକ୍କ ପୁଅ ଓ ଏକ ତପସ୍ବିନୀ କନ୍ୟା ଅଛି, ତୁମେ ବା ତୁମ ଜନାନୀ ଯିବା ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଅପବିତ୍ର ରାକ୍ଷସ ପାଖକୁ ଯିବ।’’ ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—“ମୁଁ କେବେ ଏହା କରିବିନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିକୁ ତାଙ୍କର ଉପକାର ବା ଜୀବନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବ। ଏହି ପ୍ରକାର ଦୟାହୀନ କାମ ନ ଉଚିତ, ନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ, ନ ଅଧର୍ମୀମାନେ ଏପରି କରନ୍ତି—ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ନିଜ ବା ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ। ମତେ ଲାଗେ, ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତମ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ନିଜକୁ ହତ୍ୟା କରିବାରେ, ମୋ ପାଇଁ ନିଜ ବଳିଦାନ ଭଲ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧ ସବୁଠାରୁ ମହାପାପ; ଅଜାଣି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ହୁଏ, କ୍ଷମା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଯଦି ଅନ୍ୟେ ମୋତେ ମାରନ୍ତି, ତେବେ ମୋତେ ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ଚେଷ୍ଟାପୂର୍ବକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମାରିଦେଉ, ମୁଁ ତାହାର କ୍ଷମା ଦେଖୁନାହିଁ—କେବଳ କ୍ରୂରତା ଓ ନିଚତା। ଘରକୁ ଆସିଥିବା ବା ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଥିବା ବା ଅନୁରୋଧକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା କିମ୍ବା ମାରିବା—ଏହି ସବୁ କ୍ରୂର କାମ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି। କେବେ କୌଣସି ଦୁଷ୍କର୍ମ କିମ୍ବା କ୍ରୂର କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପୁରାତନ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଏହିପରି କଥା କହିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ଜନାନୀ ସହିତ ଆଜି ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବି; ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧ କେବେ ମୁଁ ସ୍ୱୀକାର କରିବିନାହିଁ। ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ; ମୋର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ପୁଅ ଅପ୍ରିୟ ହେବ ନାହିଁ। ସେଇ ରାକ୍ଷସ ମୋ ପୁଅକୁ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ମୋ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତେଜସ୍ବୀ। ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୋଜନ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଇ, ନିଜେ ବଞ୍ଚିବ; ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚିତ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି। ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ପୂର୍ବେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କଥା କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କେବେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜିଜ୍ଞାସାରେ କିଛି କରିପାରନ୍ତି। ଯଦି ଗୁରୁଙ୍କର ଅନୁମତି ବିନା ମୋ ପୁଅ ଏହି କାମ ନେଇଥାଏ, ତେବେ ସେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ଶିକ୍ଷା ଅନୁଶାସନ ଅନୁସାରେ।’’ ପୃଥାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଅମୃତସ୍ୱରୂପୀ ବାଣୀକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକଠି ହୋଇ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହା କର।” ସେ ଉତ୍ତରେ କହିଲେ—“ଯେପରି ଆଜ୍ଞା।