ଧର୍ମର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ପୃଥାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ବଶୀଭୂତ କରି ଶାସନ କରିବେ। ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ଅଟବୀ ଓ ମନୋହର ପୃଥିବୀକୁ ଅଧୀନ କରି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହାର ଉପଭୋଗ କରିବେ। ତୁମର ପୁଅମାନେ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ସେମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ସୁଖ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ବାସ କରିବେ। ଏହି ପୁରୁଷଶାର୍ଥୀମାନେ ପୃଥିବୀ ଜିତି, ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଆଦି କରିବେ, ଏବଂ ବହୁତ ଦାନ ଦେଇବେ। ତୁମ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହିତମାନଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସୁଖ ଦେଇ, ନିଜ ପିତା-ପୂର୍ବଜଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇବେ। ତୁମର ବହୁଡ଼ା, କମଳାପାଳିକା ନାମକ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ-ନୟନୀ, ଭୀମଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଦେବେ। ସେଇ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ। ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ଅପେକ୍ଷା କର, ମୁଁ ପୁଣି ଆସିବି। ଯଥାସମୟ ଓ ଯଥାସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବ। ଏପରି ଭାବେ, ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି କଥା କହିଲେ, ସେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ବିଦାୟ ନେଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଛଅ ମାସ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ବାସ କଲେ। ସେମାନେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ କମଳାପାଳିକାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ମିଳିଲା। ସେ, ମନର ଗତି ସମାନ ଦ୍ରୁତ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଧାରଣ କରି, ସଦା ଭୀମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି, ହିଡିମ୍ବା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ, ତାଙ୍କ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି, ସପ୍ତମାସ ପାଇଁ ପାଣ୍ଡବମାନେଂକୁ ଅଟବୀରେ ରକ୍ଷା କଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ। ଭୀମ ଏହି ସମୟ ହିଡିମ୍ବା ସହ ଖୁସିରେ କାଟିଲେ, ଏବଂ ଏହି ରୂପବଦଳ ରାକ୍ଷସୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ସପ୍ତମାସ ପରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ରଖି, ସେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେଇ ପୁଅଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବିକୃତ, ବଡ଼ ମୁଁହ, ଡେଙ୍କି ପିଠିର ମତି ଛୋଟ-ବଡ଼ କାନ, ଭୟଙ୍କର ଦେହ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ ଥିଲେ। ସେ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର, ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ଥିଲା, ତୀବ୍ର ଗତି, ବିଶାଳ ଦେହ, ଭୟାନକ ଦେଖା, ଚଉଡ଼ ଗଳା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟ ପୁଅ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ନୁହେଁ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଶତ୍ରୁ ଅଜୟ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ମନୁଷ୍ୟଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରୁ ହିଁ ସେ ମହାବୀର୍ୟ ଦେଖାଇଲେ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଚାହିଲେ ସହଜରେ ଗର୍ଭଧାରଣ ଓ ପ୍ରସବ କରିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ରୂପ ବଦଳ କରିପାରନ୍ତି। ଏପରେ, ସେଇ ପୁଅ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେଉଁଠି, ଦୁଇଁଜଣ ମହାବଳଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତା ତାଙ୍କ ମଣ୍ଡ ଘଟ ଆକୃତିର ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ "ଘଟୋତ୍କଚ" ନାମ ଦେଲେ। ଏହି ଘଟୋତ୍କଚ ପାଣ୍ଡବମାନେଂକୁ ସଦା ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପୁଅ ଭଳି ଭଲପାଉଥିଲେ। ଘଟୋତ୍କଚ, ମହାବଳଶାଳୀ, ପୃଥା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେଂକୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମ୍ମାନ ସହ କଥା କହିଲେ—"ମୋତେ କଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ରାଜନ୍ୟମାନେ?" ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁଅ ଏପରି କହିବା ପରେ, କୁନ୍ତୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ତୁମେ କୁରୁବଂଶର ସଂତାନ, ଭୀମ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମ ପାଞ୍ଚ ପୁଅରେ ବଡ଼। ତୁମର ଭାଇମାନେଂକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର।" ପୃଥାଙ୍କୁ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଖି, ଘଟୋତ୍କଚ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ—"ଯେପରି ରାବଣ ଓ ମହାବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟରେ ରୂପ ଓ ବଳରେ ସମାନ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" ଏପରେ ଘଟୋତ୍କଚ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, କହିଲେ—"ଯଥାସମୟରେ ମୁଁ ଆସି, ମୋ ପିତାମାନେଂକୁ ସେବା କରିବି," ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। କାରଣ, ସେ ନିଜ ବଂଶର ଶକ୍ତି ଓ କ୍ଷେମ ପାଇଁ, ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ଘଟୋତ୍କଚ ତାଙ୍କ ମାତାକୁ କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମ ସହ ବାସ କରିଛି, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ପୁଣି ଦେଖିବ। ଯଦି ଚୁପଚାପ ମୋତେ ମନେ ପକାଇ, ମୋତେ ଚାହିଁଲେ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଆସି ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବି।" ଏପରି କହି, ହିଡିମ୍ବା ମନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଧରି, ତାଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ମାର୍ଗେ ଚାଲିଗଲେ। ଏପରେ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ କୁନ୍ତୀ, ଶାଲିହୋତ୍ର ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଅଟବୀ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା ଓ ଶରୀରେ ଚର୍ମବସ୍ତ୍ର, ବାକ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ତପସ୍ବୀ ଭାବ ଧାରଣ କଲେ। ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସ୍ତ୍ର, ଶାସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଆଇନ ଶିଖିଲେ। ଶାଲିହୋତ୍ରଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସମସ୍ତେ ଅଟବୀ ଅଟବୀ ଘୁଞ୍ଚି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଶିକାର କରି, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ମତ୍ସ୍ୟ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ପଞ୍ଚାଳ, କିଚକ ଦେଶ ଓ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ଅଟବୀ ଓ ସରୋବର ଦେଖିଲେ। କେବେ କେବେ ଏହି ମହାବଳଶାଳୀମାନେ ନିଜ ମାତାକୁ ବୋକା ଉଠାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ, କେବେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ, କେବେ ଆନନ୍ଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। କେବେ ନିଜ ଗତିରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ପୁନର୍ବାର ଜୋରରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ପିତାମହ ଦ୍ୱାଇପାୟନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତା ସହ ସମସ୍ତେ, ଶତ୍ରୁଦଳନ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।