ଏହି କାହାଣୀର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମର ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିତୀୟ-ଜନ୍ମ ଲୋକ ଚାରିଟି ଭେଦ ଓ ଉପନିଷଦ ସହିତ ଜଣା ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଯଦି ସେ ଏହି କାହାଣୀକୁ ଜାଣିନାହିଁ, ତେବେ ସେ ସତ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହେଁ। ବିଶ୍ୱବିକାସୀ ବ୍ୟାସଙ୍କର ଏହି କଥା ହେଉଛି ଧନ, ଧର୍ମ, ଓ ଇଚ୍ଛାର ଏକ ମହାନ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ। ଏହି କାହାଣୀକୁ ଶୁଣିବା ପରେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଶ୍ରବଣର ସୁଖ ଲାଗୁ ନାହିଁ, ଯେପରିକରେ ଏକ ମଣିଷ ମେହେରବାଜ ଗାଇକୁ ଶୁଣିବା ପରେ କାକର କଥା ଶୁଣିବା ଆକର୍ଷଣ ହୁଏନି। ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଇତିହାସରୁ କବିଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବିକଶିତ ହୁଏ, ଯେପରିକରେ ପାଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ତିନି ଲୋକ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ-ଜନ୍ମ ଲୋକ, ଏହି କାହାଣୀର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ପୁରାଣର ଆସ୍ଥା ରହିଛି; ଏବଂ ଆକାଶରେ, ଚାରି ପ୍ରକାରର ଜୀବନ ରହିଛି। ଏହି କାହାଣୀ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁଣର ଆଧାର, ଯେପରିକରେ ମନର କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ। ଏହି କାହାଣୀ ଛଡା, ପୃଥିବୀରେ କଥା ନାହିଁ, ଯେପରିକରେ ଦେହ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣ ଛଡା ଅବସ୍ଥାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ କବି ଏହି କାହାଣୀରେ ଜୀବନ ଗତି କରନ୍ତି; ଯେପରିକରେ ସେବକ ଏକ ମହାନ ମାଲିକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। କବିମାନେ ଏହି ମହାକାବ୍ୟକୁ ବିଚାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେପରିକରେ ତିନି ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଗୃହସ୍ଥକୁ ନିର୍ବାଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ତୁମର ମନ ମାନବ ଧର୍ମରେ ସଦା ନିବେଶ କରୁ, କାରଣ ଏହି ଏକାକୀ ସାଥୀ ଯିଏ ଆଗାମୀ ଜଗତକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଧନ ଓ ନାରୀ, ସୁସ୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା କିମ୍ବା ସ୍ଥିରତା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ନାହିଁ। ଏହି ମହାଭାରତ, ଯାହା ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କର ମୁହଁରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି, ଯେଉଁ ଯେ ଏହାକୁ ସୁଣିବାରେ ଅବଗତ, ସେ ତାହାର ପାଇଁ ପୁଷ୍କରର ପାଣୀରେ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଦିନରେ ଯେ କୌଣସି ପାପ ବ୍ରାହ୍ମଣ କରେ, ସେ ମହାଭାରତ ପଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳାରେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯାହାକୁ ସେ ରାତିରେ କରେ, କର୍ମ, ମନ, କିମ୍ବା କଥାରେ, ସେ ସକାଳ ବେଳାରେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ ଶତ କୋବାର ଦେଇ, ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୁଇଟିରୁ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ, ମହାନ କାହାଣୀକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବୁଝିବା ଦରକାର; ଏହାକୁ ଶୁଣିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଖୁସି ଦିଏ, ଯେପରିକରେ ଏକ ତରଣୀ ପ୍ରଶାନ୍ତ ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ତାପରେ, ପୁରାଣିକ ଏହି ପୁରାଣରେ ଶ୍ରମ କରି, ହାତ ମିଶାଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ଉତ୍ତଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀ କହିଛି, ଯାହା ଜନମେଜୟଙ୍କ ସାପ୍ତାହିକ ବଳିଦାନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ତୁମେ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?" "ମୁଁ ତୁମକୁ କଥା କହିବି, ଓ ରାଉମହର୍ଷଣ, ତୁମେ ଆମକୁ ଉତ୍ତର ଦେବେ; ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ କଥା କହିବାରେ ଲଗିଛୁ," ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେଠାରେ, ପ୍ରାଚୀନ ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟ, ଶାଉନକ, ଅଗ୍ନିକୁ ନିକଟରେ ବସିଥିଲେ: "ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘ ବଳିଦାନ ସମ୍ମିଳନ, ତେଣୁ ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଶୁଣିବାକୁ ସମୟ ଅଛି।" ସେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ ଦିବ୍ୟ କଥାଗୁଡିକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ମାନବ, ସାପ, ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବଙ୍କର ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି। ସେହି ସମ୍ମିଳନରେ, ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ-ଜନ୍ମ ଲୋକ, ଜ୍ଞାନୀ, ଶିକ୍ଷାରେ ଦୃଢ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ। ସେ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ସ୍ୱୟଂ-ନିୟମିତ, ତପସ୍ଵୀ, ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ଦୃଢ; ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗୌରବିତ ହେବାରୁ, ତାଙ୍କୁ ଆଗରେ ଅପେକ୍ଷା କରାଯିବ। ସେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ଯେ କଥା କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମିଳନରେ ପ୍ରଶ୍ନ କର। "ଏହିପରି ହେଉ," ସେ କହିଲେ। ସେ ସେହି ମହାନ ଶିକ୍ଷକ ବସିବା ପରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର କଥା କହିବି। ତାପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦେଇ, ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ପାଣୀ ଦେଇ, ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଶବ୍ଦ ଦେଇ, ବେଶ୍ବାସୀ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ସିଦ୍ଧା, ନିଷ୍ଠାରେ ଦୃଢ, ସୁସ୍ଥ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ, ସେଠାରେ ସାଉତି ବସିଥିଲେ। ଯେବେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ସମ୍ମିଳନର ସଦସ୍ୟମାନେ ବସିଥିଲେ, ଘରସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ବସିଥିଲେ; ତେବେ ଶାଉନକ ଏହି କଥା କହିଲେ। "ଓ ପ୍ରିୟ, ତୁମର ପିତା ପୂର୍ବ ଦିନରେ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଓ ମହାଭାରତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ; ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମସ୍ତ କଥା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ।" "କାରଣ ପୁରାଣରେ ଦେବୀୟ କଥା ଓ ପ୍ରାଚୀନ ବୃତ୍ତାନ୍ତଗୁଡିକ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଯାହା ଆମେ ତୁମର ପିତାଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲୁ।" "ତାହାର ମଧ୍ୟରୁ, ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରିହ୍ଗୁର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ତୁମେ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।" "ଯାହା ପ୍ରଥମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ବୈଶାମ୍ପାୟନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଥିଲେ—ଏବଂ ଯାହା ମୋ ପିତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି; ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ଶୁଣ।" "ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରିହ୍ଗୁ ବୃତ୍ତାନ୍ତ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଓ ବ୍ରିହ୍ଗୁଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ଷାରେ, ମୁଁ ଏବେ କହିବି, ଓ ମହାରିଷି, ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରିହ୍ଗୁ ବୃତ୍ତାନ୍ତ।" "ମୁଁ ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ କହିବି, ଯାହା ପୁରାଣ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ; ମହାନ ଋଷି ବ୍ରିହ୍ଗୁ, ଯିଏ ନିଜର ଜନ୍ମ ପ୍ରଭୁ ମହାବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲେ।" "କହାଯାଏ ଯେ ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଧନ୍ୟ ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବରୁଣଙ୍କ ବଳିଦାନରେ ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ; ବ୍ରିହ୍ଗୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଥିଲେ ଭାର୍ଗବ ନାମରେ ଚ୍ୟାବନ।" "ଚ୍ୟାବନଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରମତି, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ; ଏବଂ ପ୍ରମତିଙ୍କର ପୁଅ, ଯିଏ ଘୃତାଚୀରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ନାମରେ ରୁରୁ।" "ରୁରୁଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶୁନକ, ଯିଏ ବେଦର ମାଲିକ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ତୁମର ପୂର୍ବଜ, ପ୍ରମାଦ୍ବରର ଜନ୍ମ।" "ସେ ଏକ ତପସ୍ଵୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତର ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ନିୟମିତ, ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ସାମ୍ୟ ରଖୁଥିଲେ।