ଓ ରାଜା, ଏବେ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବି—ଏହା ହେଉଛି ଲାକ୍କା ଘର ଦହିବା ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ପଳାଇବା ଉପଖ୍ୟାନ। ଏହି ସମୟରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ନିଜ ପିତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ନେଇ କୌଣସି ଭୟ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଆପଣ କୌଣସି ଚତୁର୍ୟ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ବାରଣାବତରୁ ନିଷ୍କାଷିତ କରନ୍ତୁ।” ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି କଥା ଶୁଣି ଅଳ୍ପ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ପାଣ୍ଡୁ ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନୀତିରେ ଅଟୁଟ ଦୃଢତା ଥିଲା; ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୋତେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଆଦର କରୁଥିଲେ। ସେ କୌଣସି କାମ, ଏଯାଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଜଣାଇ ଦେଉଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସଦା ରାଜ୍ୟର ଖବର ମୋତେ ଦେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଭଳି, ଧର୍ମପରାୟଣ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି। କିପରି ଆମେ ତାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ପୂର୍ବପୁଷ୍ଟିକା ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରିପାରିବୁ? ସେଠି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାଥୀମାନେ ଅଛନ୍ତି। ପାଣ୍ଡୁ ନିଜର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ରଖିଥିଲେ, ସେ ସଦା ଏକ ସକ୍ରିୟ ସେନା ରଖିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେକୁ ନିଜର ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ। ନାଗରିକ ଏବଂ ପୂରବାସୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ; ସେମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ଏବଂ ଆମର ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ମାରିପାରିବେ। ଏହିପରି ଦୁର୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ଏହି ଦୋଷକୁ ନିଜର ଦୋଷ ଭାବେ ଭାବିଛି; ଦେଖିଛି ଯେ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଧନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ। ନିଶ୍ଚୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସାଥୀ ହେବେ, ବିଶେଷ କରି ପ୍ରମୁଖମାନେ; ଧନୀ ଲୋକ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ତୁମେ ଉପାୟପୂର୍ବକ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ବାରଣାବତକୁ ପଠାଇଦେବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ମୋତେ ଦୃଢ ହେବ, ତେବେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ଫେରିବେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଏହି କଥା ମୋ ମନରେ ଆସୁଛି; କିନ୍ତୁ ମନର ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖି ଏହାକୁ ଖୋଲା ଭାବେ କହିପାରୁନାହିଁ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବିଦୁର, କ୍ରୁପା କେବେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ପଠାଇବାକୁ ସମ୍ମତ ହେବେନାହିଁ। ଆମେ ଏବଂ ସେମାନେ, କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ; ଏହି ଉଚ୍ଚ ଚିତ୍ତ ଧର୍ମପରାୟଣମାନେ ଅନ୍ୟାୟକୁ ଚାହିବେନାହିଁ। ଆମେ କୁରୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କୁରୁ; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ଆମେ କିପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବୁନାହିଁ? ଭୀଷ୍ମ ସଦା ନିରପେକ୍ଷ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୋ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି; ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସାଥୀ ଯାହା କରିବେ, ନିଶ୍ଚୟ ତାହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ। କ୍ରୁପା, ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଯେଉଁଠି ଯିବେ, ସେଉଁଠି ଯିବେ; ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଭାଞ୍ଜାକୁ କେବେ ଛାଡିବେନାହିଁ। ବିଦୁର ଆମ ସାଥୀ, ନିଜ ଲାଭରେ ବନ୍ଧା; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଅଟକାଯାଇଛନ୍ତି; ତେବେ ତିନିଜଣେ ଏକା ହେଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଆମେକୁ ଜୟ କରିପାରିବେନାହିଁ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ୱାସରେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ କୁନ୍ତୀକୁ ବାରଣାବତକୁ ପଠାଇଦିଅ; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ଆଜି ବାରଣାବତକୁ ଯାଉନ୍ତୁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ହୃଦୟରେ ଥିବା ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି, ଯାହା ଏକ କଠିନ କଣ୍ଟ ଭଳି ଲାଗିଛି, ତାହାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ କର। ଏହିପରେ ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟାସରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଧନ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ବଶ କରିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଭାଇ ଯୁୟୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ। କିଛି ଚତୁର୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ବାରଣାବତ ସହରକୁ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ଏହି ସଭା ବଡ଼ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠୁ ମନୋହର; ବାରଣାବତ, ପଶୁପତିଙ୍କ ସହର, ଏଠି ଏକଠି ହୋଇଛି।” ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କଥା ପୁନିପୁନି କହି, ବାରଣାବତକୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବରଣା କଲେ। ବାରଣାବତର ରୂପରେ ସମସ୍ତେ କଥା ଚାଲିଥିବା ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ବାରଣାବତ ପଠାଇବା ଭାବ ଆସିଲା। ସେମାନେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖି, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଡାକି କହିଲେ— “ତୁମେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ; ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୌତମଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ନେଇଛ। ତୁମେ ଏକାଏକି ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ଅପୂର୍ବ; ଏବେ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ, ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ପାଇଁ ରକ୍ଷା, ଆଚରଣ, ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ମୋ ଲୋକମାନେ ସଦା କହୁଛନ୍ତି, ବାରଣାବତ ସହର ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠୁ ମନୋହର। ତେଣୁ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯଦି ଚାହୁଁ, ବାରଣାବତର ଉତ୍ସବକୁ ତୁମେ ତୁମ ସାଥୀମାନେ ଏବଂ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଯାଉ, ଦେବତାମାନେ ଭଳି ଆନନ୍ଦ କର। ତୁମେ ଚାହିଲେ ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଗାୟକମାନେକୁ ରତ୍ନ ଦେଇ ଦାନ କର, ଦେବମାନେ ଭଳି। ଏଠି କିଛି ଦିନ ରହି, ଉଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଫେରି ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଆସିବ। ସେଠି ନିଜ ରକ୍ଷାରେ ଅନୁଗତ ରହ; ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜୟ କର, ତୁମେଠି କୌଣସି ଅନୁକୂଳତା ନାହିଁ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ନିଜ ଅସହାୟତା ବୁଝି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉତ୍ତର କଲେ—“ଯଥା ଏହି ହେବ।” ତାପରେ ସେ ଭୀଷ୍ମ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ବିଦୁର, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲିକ, ଏବଂ କୌରବ ବଂଶର ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଗଲେ। ସେ କ୍ରୁପା, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭୂରିଶ୍ରବାସ, ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଧନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ପୂଜାରୀ, ପୌତ୍ର, ଏବଂ ମହାନ୍ତି ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦର କଲେ; ସମସ୍ତ ମାତାମାନେ ଏବଂ ବିଦୁରଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଦୁଃଖିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୀରେ ଧୀରେ କହିଲେ...