ବିଧିକୁ ଅଟଳ ଜାଣି, ବିଶାରଦ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର ନାମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଜନ୍ମ କେମିତି ହେଲା, ସେ କିପରି ଅସ୍ତ୍ର ଲାଭ କଲେ? ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଳ୍ପ ଶୁଣିଛି, ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ।” ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା, ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାରେ ଅତି ଦୁଃଖରେ ବନକୁ ଗଲେ ଓ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେ ବନରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ । ମୃଗମାନେ ଘେରିଥିବା ସେ ବନରେ, ରାଜା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହି ଦୁଃଖ ସହ କାଟିଦେଲେ । ଏହି ଅତିଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା, କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ସେ କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ । ଏହିପରି ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ରୁପଦ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ । ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସିଲା । ଶୃଙ୍ଗାର ଋତୁ ବସନ୍ତରେ, ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଗଛର ଛାୟାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଏକ ଉଦ୍ୟାନରେ, ରାଜା ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଅପ୍ସରା ମେନକା ଫୁଲ ଓ ଗଛର ଶୋଭା ଧରି ଆସିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେବାକୁ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ଶୁକ୍ର ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲା । ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଲଜ୍ଜାବଶତଃ ନିଜ ପାଦରେ ତାହାକୁ ଦବାଇଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା । ତାହାପରେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଫଳରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଥିବା ଏହି ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ଚିହ୍ନ ଠାରୁ ଦ୍ରୁପଦ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସମସ୍ତ ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ “ଦ୍ରୁପଦ” ନାମ ଦେଲେ । ସେ ଭାରଦ୍ୱାଜ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମୁଖରେ ବଢିଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ । ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ତାଙ୍କ ସ୍ଵଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖିଲେ । ସେଠାରେ ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଦ୍ରୋଣ ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାସାଥି ଅରଣ୍ୟରେ ବେଦ ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦରେ ସେଉଁଠି ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବା ଲାଗିଲେ । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କ ପିତା ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷେକ କଲେ । ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ସେ ମିତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲେ, ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ଵର୍ଗର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ଏପରି ଭାବେ ଦ୍ରୁପଦ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଘଟଣା ତୁମକୁ କହିଦେଲି । ଏହି ସମୟରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଜାଣିଲେ ଯେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୌରବମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ସମର୍ଥ । ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରିବେ । ଏହି କଥା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ । ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯୁବରାଜ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ । ଅତି କ୍ଷିପ୍ର ସମୟରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ଚରିତ୍ର, ଆଚରଣ ଓ ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପିତାଙ୍କ ମହିମାକୁ ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ବଳ, ଗଦା ଓ ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭୀମ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ନିକଟରୁ ନିରନ୍ତର ଶିକ୍ଷା ନେଲେ । ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି, ଭୀମ ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରାକ୍ରମଶାଳୀ ହେଲେ ଓ ଭାଇମାନେ ଦିଆ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଦୃଢ଼ ହସ୍ତ, ଦ୍ରୁତ ଚଳନ ଓ ଧାରାଳ ଅସ୍ତ୍ର, ତୀର, ଚୌଡ଼ା ମୁଣ୍ଡିଆ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ । ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ରେଖା, ବକ୍ର ଓ ବିସ୍ତୃତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ତ୍ୱରିତା ଓ କୌଶଳରେ କେହି ସମାନ ନଥିଲେ । ଦ୍ରୋଣ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ଯେ, ଜଗତରେ ଅର୍ଜୁନ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଏହି କଥା କୌରବ ସଭାରେ ଗୁଡାକେଶ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ମୋ ଗୁରୁ ଏବଂ ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିବେଷ୍ୟ ଥିଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ । ମୁଁ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କରି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଭ କରିଥିଲି, ଯାହା ଅପରାଜୟ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ । ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ‘ବ୍ରହ୍ମଶିର’ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦାହିଦେଇପାରେ; ମୋ ଗୁରୁ ଏହା ଦେଇଥିଲେ, କହିଥିଲେ—‘ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବେ ନାହିଁ ।’ ‘ଯଦି କୌଣସି ଦୁର୍ବଳ ଜୀବ କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତେବେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବେ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଏକାମାତ୍ର ତୁମେ ଲାଭ କରିଛ; ଅନ୍ୟ କେହି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ତଥାପି, ମୁନିଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେବାକୁ ପଡିବ, ତାହା ହେଉଛି ତୁମ ବନ୍ଧୁ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ।’ ଫାଲ୍ଗୁନୀ ଅର୍ଜୁନ ଦେବାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ତେବେ ଗୁରୁ କହିଲେ—‘ତୁମେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିବ, ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ।’ ଏହି ଅନୁରୋଧ ମାନି, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ନମ୍ରତାରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାତି ହୋଇ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ ।