ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ବିଶିଷ୍ଟ ேଯାଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି । ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମାନୁସାରେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ପ୍ରକାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଉପଯାଜ ନାମକ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ । ଦ୍ରୁପଦ, ଏହି ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବୈତାନ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ଏଠାରେ ଯେପରି ଧରଣର ପୁତ୍ର ଆଶା କରାଯିବ, ସେପରି ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ । ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଇଛା ଥିଲା ଯେ, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ହନନ କରିପାରିବା ଏକ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ । ତେଣୁ ସେ ଏହି ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ଯଜ୍ଞରେ, ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିୟମାନୁସାରେ ହବି ଆହୁତି ଦେଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ କୌସବୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ପୁତ୍ର ଆଶା କରୁଥିଲେ । ଯଥାସମୟରେ, ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଳିକାନୁସାରେ ସୌତ୍ରାମଣି ନାମକ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ପୁରୋହିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ । ପୁରୋହିତ କହିଲେ, "ମହାରାଣୀ ପୃଷତୀ, ତୁମ ପାଇଁ ଏଠି ଏକ ପୁଅ ଓ ଏକ ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ରାଜବଂଶର ବୃଦ୍ଧି କରିବେ ।" ପୃଷତୀ କହିଲେ, "ମୋ ମୁହଁ ଅଳଙ୍କୃତ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ମୋ ଦେହରୁ ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧ ଆସୁଛି; ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁଜନନ ପାଇଁ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ନୁହେଁ । ପୁରୋହିତ, ଆପଣ ଏଠି ରୁହନ୍ତୁ ।" ପୁରୋହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏବଂ ଉପଯାଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏହି ଆହୁତି କେମିତି ବ୍ଯର୍ଥ ହେବ? ପୃଷତୀ, ତୁମେ ଚାହଁଲେ ଯାଅ, ଚାହଁଲେ ରୁହ ।" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଯଜ୍ଞ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଆଯିବା ସହିତ, ଏକ ଦେବତୁଳ୍ୟ ଦେଖାଯିବା ପୁଅ ଅଗ୍ନିରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲେ । ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ୍, ଶରୀରେ କବଚ, ହାତରେ ତଳୱାର, ଧନୁ, ତୀର ଧରିଥିଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ସେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରଥରେ ଚଡ଼ି ଚଳିଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱର କୁହିଲା, "ଏହି ପୁଅ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁହେଁ; ଏହି ରାଜପୁତ୍ର ପଞ୍ଚାଳମାନେଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରିବେ ଏବଂ କୀର୍ତି ଆଣିବେ ।" "ଏହି ପୁଅ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ରାଜାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି," ଏହିପରି ଦେବସ୍ୱର କୁହିଲା । ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଖୁସିରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, "ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ । ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କୃତ ଆହୁତି ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ଏକ ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବେଦୀର ମଧ୍ୟଠାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲେ । ପୃଷତୀ ଅସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଏବଂ ପୁରୋହିତ ରିତିମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ସମୟରେ, ଏହି ଶୁଭାଗ୍ରହୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେ କନ୍ୟା, ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ, ଅଳିଫୁଲ ଚାଁଦି ମାନେ ଚକ୍ଷୁ, ନୀଳ କୁନ୍ଚିତ କେଶ ଓ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ଭଳି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନଖ କପିଳ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଭୂଷିତ ଭୂକୁଟି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷି ଓ ଚମତ୍କାର ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ନୀଳ କମଳର ସୁଗନ୍ଧ ବ୍ୟାପି ଯାଉଥିଲା । ସେ ପୃଥିବୀରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଧାରିଣୀ ଥିଲେ, ଦେବ, ଦାନବ, ଏବଂ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷିତ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱର କୁହିଲା, "ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ କଳା କନ୍ୟା କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର ବିନାଶ କରିବେ । ସମୟ ଆସିଲେ ଏହି କଞ୍ଚୁକି ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଭୟଭିତ ହେବେ ।" ଏହି ଶୁଣି ପଞ୍ଚାଳମାନେ ସିଂହ ଦଳର ଭଳି ଗର୍ଜନା କଲେ, ତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦରେ ଭୂମି ଧରିପାରୁନଥିଲା । ଏପରି ଭାବେ, ମହାନ୍ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଓ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଦୁଇଁଜଣ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ସେମାନେ ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ଧାରିଣୀ ଥିଲେ । ପୃଷତୀ ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, "ଏହି ଶିଶୁମାନେଙ୍କ ମାତା ମୋ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ନ ହେଉନ୍ତୁ ।" ଯଜା ସମ୍ମତି ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ । ଏହିପରି ଖୁସିରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ନାମ ଦେଲେ । ପୁଅଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଧୃଷ୍ଟତା, ଅଜୟତା ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା "ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ" ନାମ ଦେଲେ । ଝିଅ, କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ, "କୃଷ୍ଣା" ନାମ ଦିଆଗଲା । ଏହିପରି ଭାବେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ମହା ଯଜ୍ଞରେ ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧିଗମ କଲେ । ପରେ, ମହାବଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ନିଜ ଗୃହକୁ ନେଇ ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷା ଦେଲେ । ଦ୍ରୋଣ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଭାଗ୍ୟକୁ ଟାଳିହେବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏପରି କଲେ । ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅତି ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲେ । ଏଠିଏଁ, ଏକ ଦ୍ୱିଜ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଜନ୍ମ କେମିତି ଘଟିଲା? ସେ କେମିତି ଅସ୍ତ୍ର ଅଧିଗମ କଲେ?" ଏହି ଉତ୍ସୁକତା କାରଣରୁ ସେ ପ୍ରସ୍ନ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ, ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ପୁଅ ଲାଗି ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ । ସେ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ମୃଗମାନେ ଘେରିଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କଲେ । ଅନେକ ବର୍ଷ ତାଳି କେବଳ ବାୟୁ ପାନ କରି ଜୀବନ ଧାରଣ କଲେ । ଏପରି ଭାବେ ମହାବଳୀ ଦ୍ରୁପଦ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ପରେ, ଶେଷରେ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲା, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମନରେ କାମନା ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ । ଏକ ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ବନରେ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସେ ଗଙ୍ଗା ତୀରକୁ ଗଲେ ।