ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭାଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯୁଦ୍ଧରେ ପଦାତି ଓ ରଥୀମାନେଙ୍କୁ ଏମିତି ଭାବେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଲେ, ଯେପରି ଗୋପାଳ ଜଣେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗାଇମାନଙ୍କୁ ଲାଠି ଦେଇ ହଂକାଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ବୃକୋଦର ଭୀମ ରଥ ଓ ହାତୀମାନେକୁ ହଳାଇ ଦେଉଥିଲେ, ଫଳ୍ଗୁନୀ ଅର୍ଜୁନ ବର୍ଦ୍ଧ୍ୱାଜଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ସେଇପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଅର୍ଜୁନ ପର୍ଷତ ଉପରେ ବାଣବୃଷ୍ଟି କରି, ଚାରିଦିଗରେ ଘୋଡା, ରଥ, ହାତୀମାନେକୁ ଭୂଳି ଦେଉଥିଲେ। ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶେଷ ଯୁଗର ଅଗ୍ନି ପରି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ତଳେଇ ଦେଲେ; ପଛାରେ ପଞ୍ଚାଳ ଓ ଶୃଞ୍ଜୟମାନେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଲେ। ତେବେ, ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନିଜ ଶୀଘ୍ର ବାଣମାନେ ସହ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗିଗଲେ। ଏହି ସମର ଭୟଙ୍କର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ସିଂହ ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଏହା ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ମୁକୁଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ କରି, ବଡ଼ ବାଣବୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସେମାନେକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ। ସେ ନିରନ୍ତର ବାଣ ତଣୁଥିବାରୁ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ କେହି ପାରୁନଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦିଗ, ଆକାଶ, ଭୂମି କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା, ମହାରାଜ; ସେଠି କେବଳ ଯୁଦ୍ଧର କଳାବଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ପଞ୍ଚାଳ ଓ କୁରୁମାନେ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ଢୋଲ ଓ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କରିଥିଲେ। ସିଂହ ଗର୍ଜନ ସହ ଶ୍ରୀବଦ୍ଧି ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲା; ସେଠି ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଏବଂ ସତ୍ୟଜିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଆସିଲେ। ସେମାନେ ଶମ୍ଭରା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପରି, ପାର୍ଥ ପଞ୍ଚାଳମାନେକୁ ବଡ଼ ବାଣବୃଷ୍ଟିରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ। ପଞ୍ଚାଳ ସେନାରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, ଯେପରି ଏକ ହାତୀ ଅଘାତ ପାଇଲେ ସିଂହମାନେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସତ୍ୟଜିତ ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହି ଡ଼୍ରଉପଦୀଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ତେବେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ପଞ୍ଚାଳ ସତ୍ୟଜିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିରୋଚନାଙ୍କ ଭଳି ସେନାମାନେକୁ କମ୍ପିତ କରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ପରେ, ପାର୍ଥ ସତ୍ୟଜିତଙ୍କୁ ଦଶଟି ବାଣରେ ମୁହଁୟ ଅଂଶରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ପଞ୍ଚାଳ ସତ୍ୟଜିତ ଶତଶଃ ବାଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ଏହି ବାଣବୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲେ। ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ବଡ଼ ଧନୁଷ ତଣିଲେ; ତାପରେ ସତ୍ୟଜିତଙ୍କ ଧନୁଷ କାଟି ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସତ୍ୟଜିତ ଏବେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ନେଇ, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପାର୍ଥ, ତାଙ୍କ ଘୋଡା, ସାରଥି ଓ ରଥକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ପଞ୍ଚାଳଙ୍କ ଆଘାତରେ ପାର୍ଥ ତାହା ସହିପାରୁନଥିଲେ; ଏହିପରି ସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ତୀବ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏଠିରେ, ସାରଥି, ଧ୍ୱଜ, ଧନୁଷର ଗ୍ରିପ୍—ସବୁକୁ ଘୋଡାଚାଳିତ ଅର୍ଜୁନ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏହିପରି ଧନୁଷ ଆବାର ଆବାର ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିଲା। ଘୋଡାମାନେ କାଟି ଦିଆଯିବା ପରେ, ସତ୍ୟଜିତ ଯୁଦ୍ଧ ଠାରୁ ପଛୁଆଇଗଲେ; ସତ୍ୟଜିତଙ୍କୁ ଏପରି ପଛୁଆଉଥିବା ଦେଖି, ଅର୍ଜୁନ ବଡ଼ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ପର୍ଷତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାସମରରେ ଲଗିଗଲେ। ପାର୍ଥ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କରି ଧ୍ୱଜକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ; ପଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଘୋଡା ଓ ସାରଥିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ତାପରେ, ଏହି ଧନୁଷ ଛାଡ଼ି ଅର୍ଜୁନ ବାଣର ଗୁଛା ନେଇ, ତାଲୱାର ଉଠାଇ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ। ହଠାତ୍ ପଞ୍ଚାଳଙ୍କ ରଥରେ ଚଡ଼ି ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ପଞ୍ଚାଳଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଚଡ଼ି ଧନଞ୍ଜୟ ଭୟହୀନ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ଏମିତି ସେ ସପ ଧରିଥିବା ପରି ପଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ଧରିଲେ; ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ପଞ୍ଚାଳ ଚାରିପାଖରେ ପଳାଇଗଲେ। ଧନଞ୍ଜୟ ତାଙ୍କ ଭୁଜବଳ ସବୁ ସେନାକୁ ଦେଖାଇ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି ବାହାରିଗଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସେଇ ସମୟରେ ମହାପୁରୁଷ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନଗର ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଦ୍ରୁପଦ, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ କୁରୁବୀରଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ, କହିଲେ: "ଏହି ସେନାକୁ ମାରନାହଁ; ଭୀମକୁ ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦିଅ।" ତେବେ ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତୃପ୍ତ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ପଛୁଆଇଗଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ଯଜ୍ଞସେନ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରୁ ଧରି, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ। ଗର୍ବ ହରାଇ, ଧନ ହରାଇ, ଏପରି ଧରାପଡ଼ି, ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଚିନ୍ତା କରି ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ଶକ୍ତିବଳେ ତୁମ ରାଜ୍ୟ ଓ ନଗର ଧ୍ୱଂସ କରିଛି; ଏବେ ଶତ୍ରୁର ହାତରେ ପଡ଼ି ତୁମେ ଜୀବନ ପାଇଛ; ପୁରୁଣା ବନ୍ଧୁ, କଣ ଚାହଁ ତୁମେ?" ଏପରି କହି, ସେ ହସି କହିଲେ: "ତୁମେ ଜୀବନ ପାଇଁ ଭୟ କରନାହଁ, ବୀର; ଆମେ କ୍ଷମାଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ।" "ଶିଶୁବେଳେ ଆଶ୍ରମରେ ତୁମେ ମୋ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରିଥିଲ; ଏହିଥିରେ ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତା ହୋଇଥିଲା, କ୍ଷତ୍ରିୟମଣି।" "ମୁଁ ଆଉ ତୁମ ସହ ମିତ୍ରତା ଚାହଁଉଛି, ନରପତି; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ବର ଦେଉଛି—ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କର।" "ନିଶ୍ଚୟ, ରାଜ୍ୟହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜାଙ୍କୁ ମିତ୍ର ହୋଇପାରିନାହିଁ; ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି, ଯଜ୍ଞସେନ।" "ଭାଗୀରଥୀ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତୁମେ ରାଜା, ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମୁଁ; ମୋତେ ମିତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର, ପଞ୍ଚାଳ, ଯଦି ଚାହଁ।" ତେବେ ଦ୍ରୁପଦ କହିଲେ: "ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାନ୍ ଆତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମେପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମିତ୍ରତା ଚାହଁଉଛି।