ତାପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି, ପ୍ରବଳ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରବଳ ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ଦୁଃଶାସନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଜଳସନ୍ଧ, ଏବଂ ସୁଲୋଚନ—ଏମାନେ ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରତାପୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ‘ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯିବି! ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯିବି!’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶୂରବୀରମାନେ ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ରଥ ଉପରେ ଚଢି ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜପଥ ଅନୁସରଣ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପଞ୍ଚାଳରାଜ ଯଜ୍ଞସେନ, ବିଶାଳ ସେନାର ଧ୍ୱନି ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ରାଜମହଳ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଲେ। ତାପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ଭାଇମାନେ ବିରାଟ ଧ୍ୱନି କରି, ତୀରର ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲେ। ଯଜ୍ଞସେନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ଚଢି, କୌରବମାନେ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ବର୍ଷାଇଲେ। ଏହାର ପୂର୍ବରୁ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ବିଷୟରେ କହିଲେ—‘ତାଙ୍କର ବୀରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଶେଷେ, ଆମେ ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା; ଏମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚାଳକୁ ଧରିପାରିବା ଅସମ୍ଭବ।’ ଏହିପରି କହି, ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ଥିବା କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ନଗରଠାରୁ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ରହିଲେ। ଦ୍ରୁପଦ, କୌରବମାନେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ବିପୁଳ ବାଣ ବର୍ଷାରେ କୌରବ ସେନାକୁ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଏକା ରଥ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଏମିତି ତିବ୍ର ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ଯେ କୌରବମାନେ ଭୟରେ ଭାବିଲେ ଯେ ଅନେକ ଜଣ ଆସୁଛନ୍ତି। ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିଲା; ତାପରେ ହଜାର ଶଂଖ, ଦୁନୁନ୍ଦୁଭି, ମୃଦଙ୍ଗ ଅନୁସ୍ୱନିତ ହେଲା। ପଞ୍ଚାଳ ଶିବିରରେ, ହେ ରାଜନ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ। ଧନୁର ତାରର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଆକାଶକୁ ବିଦିର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲା, ଯାହା ଦୁର୍ୟୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୁବାହୁ ଏବଂ ଦୀର୍ଘଲୋଚନ କରୁଥିଲେ। ଦୁଃଶାସନ ରୋଷେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପ୍ରବଳ ଧନୁର୍ଧର ପର୍ଶତ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷାଇ ତାଙ୍କୁ ଆହତ କଲେ। ପର୍ଶତ ତୁରନ୍ତ ଅନ୍ୟ ସେନାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପ୍ରବଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଓ ନାନା ସେନାମାନେ ଉପରେ ଯାଇ, ତୀରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଲେ, ମାନୋ ଅଗ୍ନିର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା। ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଲଠି ଓ ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ମେଘର ବର୍ଷା ପରି କୌରବମାନେ ଉପରେ ବର୍ଷା କରିଲେ। କମ୍ପିଲ୍ୟାର ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ-ଯୁବକ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କୌରବମାନେ ଉପରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଦୌଡ଼ି, ଚିତ୍କାର କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ କରୁଥିଲେ; ଏହି ବିପଦ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅଟକାଇ କହିଲେ—‘ପାଣ୍ଡବ, ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।’ ମାଦ୍ରୀନନ୍ଦନମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ, ଫାଲ୍ଗୁନ ମଧ୍ୟ ତାହିଁ କଲେ; ଭୀମସେନ, ସେନାପତି, ଗଦା ନେଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ତାପରେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ନିର୍ଦୋଷ କୌନ୍ତେୟ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ରଥରେ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ଏହାପରେ, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ, ମୃତ୍ୟୁର ପରି, ପଞ୍ଚାଳ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ତୁଫାନ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଚତୁର୍ବିଧ ସେନାରେ ଏମିତି ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ମକର ମାଛ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଭୀମ ନିଜେ ଗଦା ନେଇ ହାତୀ ବାହିନୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଶୂରବୀର ପାର୍ଥ, ତାଙ୍କ ଭୁଜଶକ୍ତିରେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ହାତୀ ବାହିନୀକୁ ଗଦାରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ସେହି ପର୍ବତ ସଦୃଶ ହାତୀମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାର ଘାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି, ରକ୍ତ ବହାଇଲେ। ସେହି ହାତୀମାନେ ପର୍ବତରେ ବଜ୍ର ପଡ଼ି ଯେପରି ଭୂମିକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲେ, ପାଣ୍ଡବ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ତଳକୁ ପକାଇଦେଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭାଇ, ଅନେକ ପଦାତି ଓ ରଥିକୁ ମାନେ ମାନେ ମାରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ଗୋପାଳ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଗୋଧାନକୁ ହାଙ୍କୁଥାଏ। ଭୀମସେନ ରଥ ଓ ହାତୀମାନେ ଦୋଳାଇଲେ, ଫାଲ୍ଗୁନ ମଧ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଏହିପରି କରିଲେ। ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ପର୍ଶତ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷାଇ, ଚାରିପଟେ ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀମାନେକୁ ଭୂମିକୁ ଢଳାଇଲେ। ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏମିତି ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଏ; ତାପରେ ପଞ୍ଚାଳ ଓ ଶୃଞ୍ଜୟମାନେ ଆଘାତ ପାଇଲେ। ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଏବଂ କୌରବମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବେଶି ତୀବ୍ର ବାଣରେ ଢାକିଦେଇ, ସିଂହନାଦ କରି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ତିବ୍ର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ୟଜନକ ହେଲା; ସିଂହନାଦ ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ କିରୀଟିଧାରୀ ତୁରନ୍ତ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତୀରର ବର୍ଷାରେ ସେମାନେକୁ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କରିଦେଲେ। ସେ ଏମିତି ତୀର ଆକଷ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ଯେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗରୁ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ସେଠାରେ ଦିଗ, ଆକାଶ, ଭୂମି କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କିଛି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଥିଲା ନାହିଁ। ପଞ୍ଚାଳ ଓ କୌରବ ଦୁଇପକ୍ଷରୁ ‘ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!