ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଜଳରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଥିଲା। ଦଧୀଚି ମୁନିଙ୍କ ଅସ୍ଥିରୁ ମହାବଳଶାଳୀ ବଜ୍ର ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ବିନାଶ ପାଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁହା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କୃତ୍ତିକାର ପୁତ୍ର, ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଗଙ୍ଗାର ପୁତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହା ସହିତ, କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଗୋତ୍ରରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ—ଯେପରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱକୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ରୋଣ ବର୍ତନୀରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଓ ଗୌତମ, ଗୌତମ ଗୋତ୍ରରେ, କାଶ୍ତ ଗଛର ଗୁଛୁରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ମୁଁ ତୁମର ଜନ୍ମ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି—କିପରି ଶୁଭ ଚିହ୍ନ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ସହିତ, ଏକ ବାଘିନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା। ଏହି ନରପତି କେବଳ ଅଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ; ତାଙ୍କର ବାହୁବଳ ଓ ମୋର ନିଷ୍ଠା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସହିତ। ଯଦି କେହି ମୋ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅସହ୍ୟ କରିପାରିବେ, ସେ ନିଜେ ରଥ ଚାଲାଇ ଧନୁଷ୍ୟ ତାଣିବେ। ଏହା ପରେ ସମ୍ମିଳିତ ରଙ୍ଗଶାଳାରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ‘ଶାବାଶ!’ ର ଧ୍ୱନି ମିଶିଗଲା, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେଲା। ତାପରେ ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ହାତଧରି ରଙ୍ଗଶାଳାରୁ ବାହାରିଲେ, ମଶାଳର ଆଲୋକରେ ପଥ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା। ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ଭୀଷ୍ମ ସହ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଲୋକମାନେ କେହି ‘ଅର୍ଜୁନ!’, କେହି ‘କର୍ଣ୍ଣ!’, ଅନେକେ ‘ଦୁର୍ୟୋଧନ!’ ବୋଲି କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। କୁନ୍ତୀ ଦେବୀ ନିଜ ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ମମତା ଭିତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପାଇ ସେଠି ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟ ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୋଇଗଲା। ସେହି ବୀର କର୍ଣ୍ଣ, ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ କଥା କହିଲେ; ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମନେ ହେଲା—ପୃଥିବୀରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ଧନୁର୍ଧର ନାହିଁ। ଏଥିପରେ, ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନେ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ବିଚାର କଲେ ଏବେ ଶିଷ୍ୟଦକ୍ଷିଣା ମାଗିବା ସମୟ ଆସିଛି। ତାପରେ ଭାରଦ୍ୱାଜ ମୁନି, ରଙ୍ଗଶାଳା ଦ୍ୱାରରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ—‘ମୁଁ ଚାହେଁ ଯେ ତୁମେ ମୋତେ ଉଚ୍ଚତମ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଅ।’ ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟ କହିଲେ, ‘ଗୁରୁଦେବ, ଆମେ କ’ଣ ଦେବା ଉଚିତ? ଆପଣ ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।’ ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନୋକୁ ଡାକି, ଶିକ୍ଷା ଦକ୍ଷିଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ସେ କହିଲେ—‘ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟରୁ ପକାଇ ଆଣି ମୋ ପାଖରେ ଦାନ କର; ଏହିଏ ଉଚ୍ଚତମ ଦକ୍ଷିଣା।’ ‘ଏହା ହେବ’ ବୋଲି ସମସ୍ତେ, ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରଥାରୋହଣ କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ଦକ୍ଷିଣା ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ପଞ୍ଚାଳ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ପରାସ୍ତ କରି, ଶୂରବୀର ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ଦୁଃଶାସନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଜଳସନ୍ଧ, ଓ ସୁଲୋଚନ— ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ, ‘ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଯିବି!’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଶୋଭାମୟ ରଥ ଓ ସେବକମାନେ ସହିତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜପଥ ଦେଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଯଜ୍ଞସେନ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଦେଖି ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ଦୃତ ରାଜମହଳ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ତୀର ବର୍ଷା କରି, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଘୋର ଗଜନ କଲେ। ଯଜ୍ଞସେନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ତାଙ୍କ ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ବସି, କୌରବମାନୋପରେ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ତା’ପୂର୍ବରୁ, ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ‘ଏହି ଅହଂକାରୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଶେଷ କରିବା ପରେ, ଆମେ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏମାନେ ସହିତ ପଞ୍ଚାଳ ରାଜାକୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପକାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।’ ଏହିପରି କହି, ନିର୍ମଳ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ନଗରରୁ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ରହିଲେ। ଦ୍ରୁପଦ, କୌରବମାନେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତୀବ୍ର ତୀର ବର୍ଷା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଏକା ରଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, କୌରବମାନେ ଭୟରେ ଭାବିଲେ ଯେ ସେ ଅନେକ ଜଣ। ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିକିରଣ ହେଲା; ତାପରେ ହଜାର ଶଂଖ, ଦୁନୁନୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା। ପଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଶିବିରରେ, ରାଜନ୍, ଏହି ଉପକରଣମାନେ ଗଜନ କରୁଥିଲେ, ଓ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଉଥିଲେ। ଧନୁର ତାର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା—ଦୁର୍ୟୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୁବାହୁ ଓ ଦୀର୍ଘଲୋଚନ ଦ୍ୱାରା। ଦୁଃଶାସନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତୀର ବର୍ଷା କରି, ଦୁର୍ଜୟ ପର୍ଷତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଆହତ କଲେ। ସେ ଅନ୍ୟ ସେନାମାନୋକୁ ମଧ୍ୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଚିଥରାଇଦେଲେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସେନା ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନୋପରେ ତୀର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଅଗ୍ନି ଚକ୍ର ସଦୃଶ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ, ଲାଠି ଓ ଦଣ୍ଡ ନେଇ, କୌରବମାନୋପରେ ବର୍ଷା କରିଲେ, ମେଘର ବର୍ଷା ସଦୃଶ। କାମ୍ପିଲ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣି, କୌରବମାନୋପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏଭଳି ଘଟଣାମାଳା ଏହି ମହାଭାରତ ଗାଥାରେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଓ ବୀରତାର ଦ୍ରୂପ ତାଲ ହେଲା।