ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘିରି ରହିଥିବା ଦ୍ରୋଣ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ସବିତ୍ରୀ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଚାରିପଟେ ପାଞ୍ଚଟି ତାରା ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା ଓ ଶତମାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇମାନେ ମିଶି, ଶତ୍ରୁଦଳ ନାଶକ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେଠି ଦୁର୍ୟୋଧନ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାନବନାଶୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଅବକାଶ ଦେଇଥିଲେ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜିତିବା କର୍ଣ୍ଣ ବିଶାଳ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଉଦ୍ଧତ ଥିଲା। ସ୍ୱାଭାବିକ କବଚ ପିନ୍ଧି, ଶରୀର ଉପରେ ଅଳଙ୍କାର ଜଳମାଳାର ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଧନୁଷ ଓ ତଳୱାର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି କର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଚାଲିଆସୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅବିବାହିତା ମା'ର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ପ୍ରଥିତି ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପୃଥାପୁତ୍ର, ସୂର୍ୟଙ୍କ ଅଂଶ ହେବା ସହ କର୍ଣ୍ଣ ଶତ୍ରୁଦଳ ନାଶକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ସେ ସିଂହ, ବୃଷଭ କିମ୍ବା ବଡ଼ ହାତୀ ସମାନ ଥିଲେ; ଉଜ୍ୱଳତା, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ତେଜରେ ସୂର୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସୁନାର ରଙ୍ଗ ଓ ଉଚ୍ଚ ଦେହ, ଯୁବା ଓ ସିଂହସଦୃଶ ଅଙ୍ଗ, ଅନେକ ଗୁଣର ଧାମ, ସୂର୍ୟର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଏହି କର୍ଣ୍ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହିମାଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଧାରୀ କର୍ଣ୍ଣ ସମଗ୍ର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ଦେଖିଲେ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନମସ୍କାର କଲେ। ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକ ଏକଦମ ନିର୍ମଳ ହୋଇ, ଦୃଷ୍ଟି କର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ଅଟକି ରହିଗଲେ; ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ—"ଏଠି କିଏ?" ତାପରେ ସେ, କଥାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମେଘ ଗର୍ଜନ ସମ ଭାସାରେ କହିଲେ: "ଭାଇ ଭାଇଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନେ, ସବିତାପୁତ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ସମ୍ମୁଖୀନେ।" କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ, "ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ଏଠି ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କରିବି; ମୋପାଇଁ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଉନି।" ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶେଷ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ହଠାତ୍ ଉଠିଯାଇଲେ, ମାନେ ଯେପରି ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହା ଦେଖି ଦୁର୍ୟୋଧନର ମନରେ ବିଶେଷ ଆନନ୍ଦ ଆସିଲା, ଯେଉଁବେଳେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନରେ ଲଜ୍ଜା ଓ କ୍ରୋଧ ଏକାଥିରେ ଆସିଗଲା। ତାପରେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରିୟ କର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଜୁନ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ। ଏହିପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ: "ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାହୁ ଧାରୀ, ତୁମେ ଆସିଛ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା। ସମସ୍ତ କୁରୁରାଜ୍ୟ ଓ ତାହାର ସମସ୍ତ ଭୋଗ ମୋ ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତେ ଉପଭୋଗ କର।" ଦୁର୍ୟୋଧନ ଆଉ କହିଲେ, "ମୁଁ ଭାବୁଛି ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ ହେଲା, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ବନ୍ଧୁ ବାଛିଲି। ମୁଁ ଚାହୁଁଛି, ବଡ଼ଭାଗ୍ୟବାନ, ତୁମେ ପାର୍ଥ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।" ଏପରି କଥା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହି, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ, "ମୋ ସହିତ ଭୋଗ କର, ଆମ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ ହେଉ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତୁମ ପାଦ ରଖ।" ଏହା ଦେଖି, ପାର୍ଥ ନିଜକୁ ଅପମାନିତ ଭାବି, ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଡ଼ିଆଁ ଦଢ଼ ହୋଇଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଅନାମିତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିବା କିମ୍ବା କଥା କହିବା ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକରେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଉଁଠିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପଠାଇଦେବି, କର୍ଣ୍ଣ।" କର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର କଲେ: "ଏହି ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା; ଏଠି ତୁମର କଣ ଅଧିକାର, ଫଳ୍ଗୁନ? ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ପ୍ରାକ୍ରମୀ, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଓ ଶକ୍ତି ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।" କର୍ଣ୍ଣ ପୁନି କହିଲେ, "ଦୁର୍ବଳ ଉପରେ ବାଣ ଓ ପ୍ରୟାସ ବ୍ୟର୍ଥ କାହିଁକି? ମୋତେ କହ, ଗୁରୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ମୁଖରେ ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ବାଣରେ ନେଇ ନେବି।" ତାପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜିତିବା ପାର୍ଥ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଆଲିଙ୍ଗିତ ହୋଇ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଲେ। କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗିତ ହୋଇ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶ ମେଘରେ ଢାକିଗଲା, ବିଜୁଳି ଚମକିଲା, ମେଘ ଗର୍ଜନ କଲା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଶରାଡ଼ି ଚିଲିକା ରେଖା ପରି ଦିଶୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ହରିପୁତ୍ରଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ଦେଖୁଥିବା ଦେଖି, ସୂର୍ୟ ନିଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ମେଘକୁ ହଟାଇଲେ। ଏହିପରି ହେଲା, ଫଳ୍ଗୁନ ମେଘର ଛାୟାରେ ଲୁଚିଗଲେ, କର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ୟର ଆଲୋକରେ ଚାରିପଟେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଯେଉଁଠି କର୍ଣ୍ଣ ଦଢ଼ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଏକଠା ହେଉଥିଲେ; ଯେଉଁଠି ପାର୍ଥ ଦଢ଼ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠି ଭାରଦ୍ୱାଜ, କୃପା ଓ ଭୀଷ୍ମ ଥିଲେ। ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଇଗଲା, ଜନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ; କୁନ୍ତିଭୋଜର କନ୍ୟା, ସତ୍ୟ ଜାଣି, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ ବିଦୁର, କୁନ୍ତିଙ୍କୁ ଦାସୀମାନେ ଓ ଶୀତଳ ଚନ୍ଦନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ସେ ହୋଷ ଫେରି, ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ଅଶାନ୍ତିରେ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଶରଦ୍ୱତପୁତ୍ର କୃପା, ଏକାଏକ ଯୁଦ୍ଧର ନିୟମ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଦୁଇଜଣ ମହାବଳୀ ଧନୁର୍ଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ପୃଥାଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର; କୌରବ ତୁମ ସହିତ ଏକାଏକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।