ଏକ ଦିନ, ଏକ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନ୍ୟବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜକୁମାରମାନେ ନିଜର ଉତ୍ସାହ ହରାଇ ଗଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରି ଆସିଲେ। ତାପରେ, ପଞ୍ଚାଳ ଭୂମିରୁ ଆସିଥିବା ଡ୍ରୋଣା, ଏହି ଅସହାୟ ରାଜକୁମାରମାନେକୁ ଦେଖି ହସିଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ସେମାନେକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଡ୍ରୋଣା କହିଲେ, "ହାୟ, ତୁମର ବୀରତା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଲଜ୍ଜା! ତୁମେ ଭାରତ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ତଥାପି ସରଳ ଉପହାର ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିନାହ।" ଏହିପରେ ଡ୍ରୋଣା କହିଲେ, "ମୁଁ ନିଜେ ଏହି ଉପହାର ଓ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ତୀର ଭଳି କଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆଣିଦେବି; ମୋତେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦିଅ।" କୁନ୍ତୀର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଡ୍ରୋଣାଙ୍କୁ କହିଲେ, "କ୍ରିପାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଅନୁମତିରେ, ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ସଦା ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ନେବାକୁ ପାରିବେ।" ତାପରେ, ସେ କହିଲେ, "ଏଠି ଏକ ମୁଠି କଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରିଛି।" "ଏହି କଣ୍ଡର ଶକ୍ତି ଦେଖ, ଯାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ନିଜରେ ନାହିଁ; ମୁଁ ଏକ କଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଉପହାର ଆଣିବି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍ଗୁଠି ଆଣିବି।" ଡ୍ରୋଣା ଯେପରିକି କହିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମ ଏକାଥିରେ ସଫଳ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ରାଜକୁମାରମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଆଖିରେ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ!" ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏ ଋଷି, ଦୟାକରି ଆଙ୍ଗୁଠି ରତ୍ନକୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠାନ୍ତୁ।" ଡ୍ରୋଣା ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଛିଦ୍ର କରି, ତୀରକୁ ଉପରେ ଉଠାଇଲେ; ତୀରକୁ ଉଠାଇ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ତୀରର ଶଫ୍ଟରେ ଲପେଟି ଉଠାଇ ନିକାଳିଲେ। ଏହି କାମ କରି ଡ୍ରୋଣା ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ହେବା ରାଜକୁମାରମାନେକୁ ଦେଲେ; ଏହା ଦେଖି ଛୋଟ ଛୋଟ ଲୋକମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଏହି ଦକ୍ଷତା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଆପଣ କିଏ? କାହାର? ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?" ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଡ୍ରୋଣା ରାଜକୁମାରମାନେକୁ କହିଲେ, "ମୋ ଦେଖା ଓ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ନନା କର।" "ଏହିପରି ହେବ," କହି ରାଜକୁମାରମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରି ସମସ୍ତ କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭୀଷ୍ମ ଡ୍ରୋଣାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ। "ସେ ଶିକ୍ଷକ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ," ଭାବି, ଭୀଷ୍ମ ନିଜେ ଡ୍ରୋଣାଙ୍କୁ ନେଇ ଏକାଉଁରେ ଆଣିଲେ ଏବଂ ବଡ ଆଦର କଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଡ୍ରୋଣାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ଡ୍ରୋଣା ନିଜ ଆସିବାର କାରଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିବରଣା କଲେ। "ଏ ନିର୍ମଳ ଜନ, ମୁଁ ଏକ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ ଋଷିଙ୍କଠାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଲି, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି।" "ଏକ ନିର୍ଯାମୀ, ନିୟମିତ, ଜଟାଧାରୀ ଭାବେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରି ରହିଥିଲି।" "ପଞ୍ଚାଳ ରାଜପୁତ୍ର ଯଜ୍ଞସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଧ୍ୟ ଏଠି ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।" "ସେ ମୋର ମିତ୍ର ଥିଲେ, ମୋତେ ସହଯୋଗ ଓ ପ୍ରିୟ; ତାଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏଠି ରହିଥିଲି।" "ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରୁ ଆମେ ଏକାଠି ପଢିଥିଲୁ; ସେ ମୋର ସଦା ମିତ୍ର, ମୋତେ ମିଳୁଥିବା ଯାହା ପ୍ରିୟ ତାହା କଥା କହି ଓ କରିଥିଲେ।" "ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ କହିଥିଲେ, ମୋର ଆନନ୍ଦ ବଢାଇ, 'ମୁଁ ମୋର ପିତା, ମହାତ୍ମା ଡ୍ରୋଣାଙ୍କର ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର।'" "ଯେତେବେଳେ ପଞ୍ଚାଳ ମୋତେ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରିବେ, ସେତେବେଳେ, ସତ୍ୟ କହିଅଛି, ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ ତୁମେ ଉପଭୋଗ କରିବା।" "ମୋର ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ, ଧନ, ଏବଂ ସୁଖ ତୁମର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିବ।" ଏହି କଥା କହି, ସେ ଅସ୍ତ୍ରଦକ୍ଷ ହୋଇ ମୋର ଆଦର ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। "ମୁଁ ସଦା ସେ କଥା ମନେ ରଖିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଆଶାରେ, ମୁଁ ଏକ ଅନୁଚିତ କାମ କରିଥିଲି।" "ମୁଁ ଶାରଦ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଓ ଦୃଢ ନିୟମର, ଯେଉଁଜଣ ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞ ଓ ନିୟମରେ ନିରତ।" "ଗୌତମୀ ଠାରୁ ମୁଁ ଏକ ପୁତ୍ର ଅଶ୍ଵଥାମାନ ପାଇଲି, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ଭୀମ ସମାନ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ।" "ମୁଁ ଭୃଗୁବାଜ, ଏହି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଖୁସି ହେଲି, ମୋ ଉପରେ ମୋତେ ଯେପରି ଖୁସି ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଧନୀ ଲୋକମାନେର ପୁତ୍ରମାନେ ଦୁଧ ପିଉଥିବା ଦେଖି, ଅଶ୍ଵଥାମାନ ଛୁଆ ଥିବାବେଳେ କାନ୍ଦିଲେ, ଏହା ମୋତେ ବିପରିତ ଲାଗିଲା।" "ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ ଦୁଃଖରେ ପଡିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ଏହି ଭାବରେ ମୁଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଦିନ ଘୁଞ୍ଚିଲି।" "ପବିତ୍ର ଦାନ, ଧର୍ମିକ ଓ ଦୋଷରହିତ ଦାନ ଆଶା କରି ମୁଁ ସମସ୍ତଠି ଖୋଜିଲି, କିନ୍ତୁ ଦୁଧ ଦେବାକୁ କୌଣସି ଦାତା ମିଳିଲା ନାହିଁ।" "ମୁଁ ପିଲାକୁ ଚିନି ଦେବାକୁ ପାଣି ଓ ଚାଉଳ ମିଶାଇ ଦେଲି; ପିଲା ଏହା ପିଇ ଭାବିଲେ ସେ ମଧ୍ୟ ଦୁଧ ପିଇଛି।" "ତାପରେ, ଖୁସି ଓ ଶିଶୁ ଭ୍ରମରେ ଉଠି ନାଚିଲେ, ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।" "ଏହିପରି ଦେଖି, ମୋତେ ଲଜ୍ଜା ଓ ଦୁଃଖ ହେଲା; 'ହାୟ ଡ୍ରୋଣା, ଯିଏ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧନ ଲାଭ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ!'" "କିଏ ଏହିପରି ପୁତ୍ର ଦୁଧ ଆଶାରେ ଚାଉଳ ମିଶିତ ପାଣି ପିଇ ନାଚେ, ଭାବେ—'ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଧ ପିଇଛି'?" "ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୋର ମନ ଉଲଟିଗଲା; ନିଜକୁ ଦୋଷ ଦେଇ, ମୁଁ ମନେ ଏପରି ଭାବିଲି।" "ଏହା ସହିତ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗ ଓ ଉପେକ୍ଷା ହୋଇଥିଲି, ମୁଁ ଧନ ଲାଭ ପାଇଁ ଅନ୍ୟର ସେବା କରିବା ଅପରାଧ କରିବାକୁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ଏହିପରି ଭାବି, ମୁଁ ମୋ ଆଦରିଆ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଓ ପୁରୁଣା ଆସକ୍ତିରେ ମୋ ଜନାନୀ ସହିତ ସୌମକୀକୁ ଗଲି।" "ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲି ଯେ ସେ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ ପାଇଛି, ମୁଁ ଭାବିଲି—'ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେଲା,' ଏବଂ ବହୁତ ଖୁସି ହେଇ ମୋ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର, ଏବେ ରାଜ୍ୟଧାରୀ, ଠାରେ ଯାଇଥିଲି।