ପୁରାତନ କାଳରେ ଗୌତମ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଶରଦ୍ୱତ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତୀର-ଧନୁଷ ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ରାଜା, ଶରଦ୍ୱତ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନରେ ତେତିକି ରୁଚି ଦେଖାଇଲେନି, ଯେତେକି ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ରହ ଥିଲା। ଯେପରି ଅନ୍ୟ ଛାତ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ଶରଦ୍ୱତ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟା ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଏତେ ଆସକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟା ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ବି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟାକୁ ବିଘ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଜାଲବତୀ ନାମକ ଏକ ଦିବ୍ୟାଂଗନାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ସେ ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ଅଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି ଅପ୍ସରାକୁ ଦେଖି, ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ମିତ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଓ ତୀର ହାତରୁ ପଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ଦେହ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଜନ୍ମ ନେଲା। ତଥାପି, ଶରଦ୍ୱତ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଅପାର ଆତ୍ମନିଗ୍ରହ ଦେଖାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଅନୁଭୂତିରେ, ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ସ୍୵ତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ହେଲା, ଯାହା ସେ ଜଣାନଥିଲେ। ପରେ, ଶରଦ୍ୱତ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ-ତୀର, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅପ୍ସରା ଓ ଅଶ୍ରମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଚଲିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ଏକ କାଶ ଜଙ୍ଗଲରେ ପଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ତାହା ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ଏହି ଭାଗରୁ ଦୁଇ ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ ଶିକାର କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏକ ସେନା ଅଞ୍ଚଳରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁ ସହିତ ଧନୁଷ-ତୀର ଓ କଳା ମୃଗଚର୍ମ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ଦୁଇବାର ଜନ୍ମ ଥିବା ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଅଧିକାରୀ ରୁପେ ଚିହ୍ନଟ କରି, ଏହି ଶିଶୁ ଓ ଧନୁଷ-ତୀରକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ଦୟାବାନ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ନେଇ ଗୃହକୁ ଆଣି, “ଏହେମାନେ ମୋ ଶିଶୁ,” ବୋଲି କହିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ରୀତିରେ ଏମାନେଙ୍କୁ ପାଳନ କଲେ। ଦୟାବଶତାରୁ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଉଠାଇଥିବାରୁ, ରାଜା ତାଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ—ପୁଅଙ୍କୁ କୃପ ଏବଂ ଝିଅକୁ କୃପୀ। ପରେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଗୌତମ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଏଠାରେ ଆସି, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ବଂଶ ପରିଚୟ ଦେଇଲେ। କୃପ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଗଭୀର ଆସକ୍ତି ରଖି, ଚାରି ପ୍ରକାର ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ତଳୱାର ସହିତ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଶିଖାଇଲେ ଏବଂ କ୍ଷିପ୍ର ସମୟରେ କୃପ ଏକ ମହାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ତା'ପରେ ଭୀଷ୍ମ, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, କୃପକୁ ଡାକି କହିଲେ, “ଏମାନେ ତୁମ ଶିଷ୍ୟ,” ବୋଲି ତାଙ୍କର ନାତିମାନେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନେଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯାଦବମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ କୃପଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ। କୃପ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଏହି ବିଦ୍ୟା ଦେବତା ସମାନ ଶକ୍ତି ଓ ଭାଗ୍ୟ ନଥିବା, କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସରେ ଅଦକ୍ଷ ଲୋକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା କେବଳ ଦେବତା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଶିଖାଇପାରିବେ—ଏପରି ଭାବେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଭୀଷ୍ମ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନେଙ୍କୁ ବରିଷ୍ଠ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଭରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଦେଲେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଶିଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖି ଦକ୍ଷ ଯୋଦ୍ଧା ହେଲେ। ଏଠାରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଦ୍ରୋଣ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ସେ କିପରି ଅସ୍ତ୍ର ଲାଗିଲେ? କିପରି କୁରୁମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ? ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଶ୍ୱଥାମା କିପରି ଜନ୍ମିଲେ? ଦୟାକରି ଏହା ଖୁବ ଖୁବ ଖୋଲାସା କର।" ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତପସ୍ବୀ ଋଷି ଥିଲେ—ଭରଦ୍ୱାଜ। ଏକଦିନ ସେ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞବାଟିରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ଗଙ୍ଗାରେ ନିମ୍ନଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ଅପ୍ସରା ଘୃତାଚୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ଯୌବନ ଓ ରୂପରେ ମଦମଗ୍ନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ବାତାସରେ ଖସିଗଲା ଓ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ମନ ଆକର୍ଷିତ ହେଲା। ଏହି ଆକର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ବାହାରିଲା ଏବଂ ସେ ଏହାକୁ ଏକ କୁମ୍ଭରେ ସଂଗ୍ରହ କଲେ। ଏହି କୁମ୍ଭରୁ ଦ୍ରୋଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦ୍ରୋଣ ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ। ଏହି ବେଳେ, କଶ୍ୟପ ଋଷି ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଭରଦ୍ୱାଜ ଏହି ଅଗ୍ନିବିଦ୍ୟା ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟଙ୍କୁ ଶିଖାଇଲେ, ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଥିଲେ।