ଭୀମଙ୍କୁ ନାଗମଣ୍ଡଳରେ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ମିଳିଲା, ଏହି ଔଷଧ ସେ ପିଇଥିବାରୁ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦଶ ହଜାର ନାଗର ଶକ୍ତି ସମାନ ହେଇଗଲା; ଏହି ଶକ୍ତିର ଫଳରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅଜୟ ହେବେ ବୋଲି ନାଗମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତି ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହାପରେ, ଭୀମ ଦିବ୍ୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ। ଭୀମ ଦିବ୍ୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ପୋଶାକ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ନାଗମଣ୍ଡଳରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ନାଗମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣରେ ଶୁଧ୍ଧ ଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ନାଗମାନେ ସମ୍ମାନ କରି ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଭୀମ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହେଇ, ନାଗମଣ୍ଡଳରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଭୀମ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଇ, ନାଗମଣ୍ଡଳରୁ ଉଠିଲେ; ତାଙ୍କୁ ନାଗମାନେ ଜଳରୁ ବାହାର କରି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମପତ୍ର ସମାନ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଇଥିଲା। ଏହି ଅଂଶରେ ଭୀମକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖିଥିବା ବେଳେ ନାଗମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତ, ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜ ଦେଖାଇ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କର ମାତା ଓ ଚାଲିଶା ଭାଇଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚାପିଲେ। ତାଙ୍କୁ ମାତା ଓ ଭାଇମାନେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସମ୍ମିଳିତ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାପେକା ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରି କହିଲେ, “ଭାଗ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ!” ଏହାପରେ, ଭୀମ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ କୃତ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଦେଲେ। ନାଗମଣ୍ଡଳରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହାର ଉତ୍ତମ ଓ ଅନୁତ୍ତମ ଦିନ ଭାଗ, ସବୁ ଏକାପେକା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହାପରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି କଥା କେହିଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଚୁପ ରହିବା ଉଚିତ।” ତାପରେ କହିଲେ, “ଏଠାରୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାପେକା ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ।” ଏଭଳି କହି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସାବଧାନ ହେଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି କଥା ବୁଝି, ଅତ୍ୟଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବିଦୁର, ତାଙ୍କମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ନୀତିଶାଳୀ, ସ୍ଵସ୍ଥ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଭୀମକୁ ଫେରିଥିବାରୁ ଦେଖି, ଦିନକୁ ଦିନ ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ରାଜା, ଏହି ଅଭିମାନୀ ରାଜକୁମାରମାନେ ଏକାପେକା ଖେଳ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଗୌତମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁ, ସେମାନେଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ହସ୍ତାନ୍ତର କଲେ। ଏହି ଗୌତମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯେ ଶସ୍ତ୍ର ଗୁଚ୍ଛରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦର ଅର୍ଥରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ; ରାଜା ସେମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ହସ୍ତାନ୍ତର କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ କୃପା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିଖିଲେ। ଏଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଆମକୁ କୃପାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବା ଉଚିତ—କୃପା କିପରି ଶସ୍ତ୍ର ଗୁଚ୍ଛରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ କିପରି ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର ମିଳିଲା। ଗୌତମ ନାମକ ଏକ ମହାର୍ଷି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଶରଦ୍ୱତ ନାମରେ ଶସ୍ତ୍ର ଗୁଚ୍ଛ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶରଦ୍ୱତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ତେତିକି ରୁଚି ଦେଖାଇନଥିଲେ, ଯେତିକି ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଦେଖାଇଥିଲେ। ଶିଷ୍ୟମାନେ ଯେପରି ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଶରଦ୍ୱତ ତାପସ୍ୟା ଓ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଦକ୍ଷ ହେଇ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଅर्जନ କଲେ। ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଏବଂ ତାପସ୍ୟାରେ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଦେଖି, ଦେବତାର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ତେଣୁ ଦେବତା ଜାଲବତୀ ନାମକ ଏକ ଦିବ୍ୟ ନାରୀକୁ ପଠାଇଲେ, “ଯାଉ ଏହି ତାପସ୍ୟାକୁ ବାଧା ଦିଅ।” ଜାଲବତୀ ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲା ଏବଂ ଶରଦ୍ୱତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା, ଯେଉଁ ଯୁବକ ଧନୁ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଏହି ଅପ୍ସରାକୁ ଏକ ପୋଶାକରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖି, ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବଡ଼ ହେଇଗଲା। ତାଙ୍କର ଧନୁ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ହାତରୁ ଖସିଗଲା, ଦେହରେ କମ୍ପନ ଆସିଗଲା। କିନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ତାପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତି ଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମ ଓ ଆତ୍ମସଂୟମ ରଖିଲେ। ତଥାପି, ଏହି ଅଚିର ଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ଅଜାଣାରେ ତ୍ୟାଗ ହେଲା। ତାପରେ, ଶରଦ୍ୱତ ଧନୁ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ କଳା ମୃଗଚର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି, ଆଶ୍ରମ ଓ ଅପ୍ସରାକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ଗୁଚ୍ଛରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଏହାରୁ ଦୁଇଟି ହୋଇଗଲା। ଏହି ଶସ୍ତ୍ର ଗୁଚ୍ଛ ନିକଟେ ଦୁଇଟି ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହି ଆଶ୍ରମ ନିକଟେ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ଏକ ସେନା ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁ, ଧନୁ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ କଳା ମୃଗଚର୍ମ ସହିତ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଏବଂ ଧନୁ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ରାଜା ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଉଠାଇ, କରୁଣାରେ ଗୃହକୁ ନେଇ କହିଲେ, “ଏମାନେ ମୋର ସନ୍ତାନ।” ପ୍ରତୀପପୁତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କରି ପାଳିଲେ। କରୁଣାରେ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଉପରେ ରାଜା ନାମ ଦେଲେ: ପୁଅକୁ କୃପା, ଝିଅକୁ କୃପୀ। ଏହାପରେ, ତାଙ୍କର ପିତା ଗୌତମ ତାପସ୍ୟାରେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ଦେଲେ। କୃପା, ରାଜା, ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଲେ, ଚାରିପ୍ରକାର ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରି ପ୍ରବୀଣ ହେଲେ।