ପାଣିର କ୍ରିୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ବିଲାପ କରୁଥିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ସହରବାସୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଶୋଇ ରହିଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗରୀ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ ଅନ୍ଦୋଳିତ ଓ ଶୂନ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର ବିନା ଅନ୍ୟଥା ଲାଗିଲା। ତାପରେ ଭିଦୁର, ଭୀଷ୍ମ, ବ୍ୟାସ ଓ ରାଜା ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହିତ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପିତୃଯଜ୍ଞା କଲେ, ଯାହା ଅମୃତମୟ ଓ ପିତୃମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ। ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଆଚାର୍ୟଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରାଗଲା; ହଜାର-ହଜାର କୁରୁ ଓ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଣିମୁକ୍ତା ଓ ଉତ୍ତମ ଗ୍ରାମ ଦାନ କରାଗଲା। ଶୂଧିକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେଂକୁ ନେଇ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ବାରଣାବତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେହି ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରିଜନ ହରାଇଥିବା ପରି ଶୋକ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତିରେ, ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ଓ ଦୁଃଖ ଓ ବିୟୋଗରେ ଅବାକ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ— "ସୁଖର ସମୟ ବିତିଗଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ କଠିନ ଦିନ ଆସିଛି। ପ୍ରତିଦିନ ଅଧିକ ଦୁଷ୍ଟ ଦିନ ଆସୁଛି, ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ଯୁବାବସ୍ଥା ହରାଇଛି। ଏକ ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ ଆସିବ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଓ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମ ହରାଇଯିବ। କୁରୁମାନଙ୍କ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଅବସ୍ଥାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ତୁମେ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଅ।" "ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ତୁମର, ନ ତୁମ ପରିବାରର।" ବ୍ୟାସଙ୍କ କଥା ସୁନି ସେମାନେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ବୁଢ଼ି ଝିଅ Ambika ଙ୍କୁ କହିଲେ— "ତୁମ ନାତିଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଶାସନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତମାନେ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ, ଏବଂ ନଗରବାସୀ ନଶ୍ଟ ହେବେ— ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛୁ। ତେଣୁ, ଯଦି ତୁମେ ଚାହାଅ, ଆମେ ଏହି କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ ଯିଅ, ଯିଏ ପୁଅ ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ, ଓ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍; ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।" ଏପରି କଥା Ambika କହିବା ପରେ ସତ୍ୟବତୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଥିବା, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ବହୁମାନ୍ୟା ପୁତ୍ରବଧୁମାନେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରି, ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି, ଚାହିଥିବା ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହାପରେ, ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବାପାଙ୍କ ଘରେ ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବଢ଼ିବାଲାଗିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ଏକାଠି ଖେଳୁଥିଲେ, ଶିଶୁ ଖେଳରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ। ଦୌଡ଼, ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ, ଭୋଜନ, ଏବଂ ମାଟିରେ ଟାଣିବା ଖେଳରେ ଭୀମସେନ ସମସ୍ତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁଅମାନେଂକୁ ପରାଜିତ କରୁଥିଲେ। ସେ ମଜା ପାଇଁ ଖେଳୁଥିବା ଲୋକମାନେଂକୁ ଧରି, ମୁଣ୍ଡ ଧରି ତାଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଆଣି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଭୀମସେନ ଏକା ଶତେକୁ ଅସୁବିଧା ବିନା ଦମନ କରିପାରୁଥିଲେ। ସେମାନେଂକୁ କେଶ ଧରି ଜୋରେ ଆଘାତ କରି, ଭୂମିରେ ଟାଣିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଅଣ୍ଡା ଓ ମୁଣ୍ଡ ଘସି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ଦଶଜଣ ଛୁଆଁ ସହିତ ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ, ଭୀମସେନ ତାଙ୍କୁ ଅଂକୁଶ ଦେଇ ପାଣିରେ ଡୁବି ରଖି, ମୃତ ଭାବରେ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ। କେହି ଫଳ ତଳାକୁ ଗଛ ଚଢ଼ିଲେ, ଭୀମ ଗଛକୁ ଝଟକା ଦେଉଥିଲେ, ଯାହାରେ ଗଛ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ ଫଳପଡ଼ିଯାଉଥିଲା ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଶାଖାରୁ ଖସିଯାଉଥିଲେ। କେହି ମୁଣ୍ଡ, କେହି କାନ୍ଧ, କେହି ନିତମ୍ବ ଓ ମୁହଁ ଭାଙ୍ଗି ଭୀମଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରୁନଥିଲେ। କୁସ୍ତି, ଦୌଡ଼, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖେଳରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁଅମାନେ ଭୀମକୁ କେବେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିନଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭୀମସେନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରି, ଶିଶୁସ୍ୱଭାବରେ ଅପ୍ରିୟ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟତା ନୁହେଁ। ଏହାଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ଭୀମସେନଙ୍କ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଜାଣି, ମନରେ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବନା ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଧର୍ମ ଓ ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜ୍ୟ ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। "ଏହି ଭୀମ, କୁନ୍ତୀ ପୁଅ, ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏକା ହୋଇ ସମସ୍ତ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରିଥାଏ। ଏହି ମଧ୍ୟମ ପୁଅକୁ ଚାଳାକି ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ ଶୂର, ପ୍ରବଳ, ଓ ଶୂରବୀର। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ରାଜପ୍ରସାଦ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୁଅଉଥିବାବେଳେ ଗଙ୍ଗାରେ ଫେଙ୍ଗିଦେବା, ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଧରି ରାଜ୍ୟ ଦଖଳ କରିବା। ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ରଖି, ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବି," ବୋଲି ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, ସଦା ଭୀମଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି। ତାପରେ, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଅନେକ ଶୋଭାମୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାପଡ଼ ଓ ଉନ୍ନତ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ତିଆରି କରାଇଲେ। ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଘର ବନାଇ ରଖିଥିଲେ। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଜଳଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। ଖେଳ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଓ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରସମୟ ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଦିନ ଶେଷେ, ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଆରାମ ଘରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ସାହୀ, ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମ କରି, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ରାଜପୁତ୍ରମାନେଂକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିଲେ।