ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମାଦ୍ରୀ ଭାବୁଛି, “ମୁଁ ତୁମ୍ପରି ଦୟାଳୁ ଜଣେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଉପରେ ଧର୍ମ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ କୀର୍ତି ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛି; ତୁମେ ଯାହା ଭଲ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ତାହା କର; ସନ୍ଦେହ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି କୁନ୍ତୀ ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଅନୁମତି ପାଇଛ; ତୁମର ସଂଯୋଗ ସ୍ୱର୍ଗରେ ହେଉ।” ଏହି ଦିନ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କୁନ୍ତୀ କହିଲେ, “ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ଶୀଘ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରିବା।” ପରେ ପୁରୋହିତ ସ୍ନାନ କରି, ଶବକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୁନା, ଘୃତ, ତିଳ, ଦହି ଓ ଚାଉଳ ଆଣିଲେ। ସେ ପାଣି ପାତ୍ର, କୁହା, ଏବଂ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସହିତ, ଯଥାନିୟମ ଅଗ୍ନି ଆଣି ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। କଶ୍ୟପ ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଶବକ୍ରିୟା କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁରୋହିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା କଲେ। ଅଗ୍ନିରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦେହକୁ ଦାହ କରି, ଦୁଃଖରେ ପ୍ରଭୃତ୍ତି ହୋଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ ଋଷିମାନେ, ପୁଅମାନେ ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ମାଦ୍ରୀ, ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଜନ୍ମସଂତାନ, ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ବସିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଭାଇମାନେ ସହିତ ପୁରୋହିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ। ଶତଶୃଙ୍ଗରେ ବସୁଥିବା ତପସ୍ୱୀ, ଋଷିମାନେ, ଚାରଣମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଦେଖି, ଦେବତାସମ ମହାଋଷିମାନେ ଏକସাথে ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ। “ପାଣ୍ଡୁ ରାଜ୍ୟ ଛାଡି ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରି, ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ। ନବଜାତ ପୁଅମାନେ ଓ ପତ୍ନୀମାନେ ତୁମକୁ ଭରସା କରି ରଖି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ପତ୍ନୀ ଓ ଦେହକୁ ନେଇ, ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଆମେ ନେବା ଉଚିତ; ଏହି ଆମର ଧର୍ମ।” ଏପରି ମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ମହାଋଷିମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ନାଗସହ୍ଵୟ ନଗରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସମୟ ମେଳି, ତାଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅମାନେ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଗଲେ। ସେ, ଯେଉଁଥିରେ ସଦା ସନ୍ତାନମାନେ ପାଇଁ ଖୁସି ଥିଲେ, ଏବେ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାକୁ ଯାଇ ମନେ କରିଲେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାରୀ କୁରୁ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚି, ବର୍ଧମାନ ନଗର ଦ୍ୱାରରେ ଆସିଲେ। ତପସ୍ୱୀମାନେ ଦ୍ୱାରପାଳକୁ କହିଲେ, “ରାଜାଙ୍କୁ ଆମେ ଆସିଛୁ ବୋଲି ଜଣାଇଦିଅ।” ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଗଲେ ଏବଂ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ନାଗପୁରର ଲୋକମାନେ ହଜାର ତପସ୍ୱୀ ଓ ଋଷିମାନେ ଆସିଥିବା ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପରେ ସବୁ ଜନ, ଶିଶୁମାନେ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ତପସ୍ୱୀମାନେକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ନାରୀମାନେ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଗାଡ଼ିରେ ଯାଇଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଲେ। ବ୍ୟାପାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାଗ ହେଲେ; କେହି ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଲେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ଧର୍ମକୁ ମନେ ରଖିଥିଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ସୋମଦତ୍ତ, ବାହ୍ଲିକା, ପ୍ରାଜ୍ଞଚକ୍ଷୁ ରାଜା ଋଷି, ବିଦୁର ମନ୍ତ୍ରୀ, ସତ୍ୟବତୀ ରାଣୀ, କୌସଲ୍ୟା ଓ ରାଜପତ୍ନୀମାନେ, ଗାନ୍ଧାରୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ଅନେକ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଶତାଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆସିଲେ। ଏହି ଋଷିମାନେକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କୌରବ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ନିକଟରେ ବସିଲେ। ଏହି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ନଗରବାସୀ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ନିକଟରେ ବସିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏହି ବଡ଼ ଭିଡ଼କୁ ଚିହ୍ନି, ଆଦର କଲେ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଭୀଷ୍ମ ରାଜ୍ୟ ଓ ଭୂମିକୁ ମହାଋଷିମାନେକୁ ଦେଇ, ସବୁଠୁ ବଡ଼ ତପସ୍ୱୀ, ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେର ମତ ଜାଣି, କହିଲେ: “କୌରବ ବଂଶୀ, ପାଣ୍ଡୁ ନାମକ ରାଜା, ଶତଶୃଙ୍ଗ ଛାଡି ଭୋଗବିଲାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ରାଜା ଉପଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ତପସ୍ୟା କରି, ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ପତ୍ର, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସହ, ଧର୍ମପରାୟଣ ରାଜା ଅଲସ୍ୟ ବିନା ଜୀବନ କାଟି, ତାଙ୍କ ଆଚରଣ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ। ଶତଶୃଙ୍ଗର ତପସ୍ୱୀମାନେ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ଯିବା ବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: ‘ରାଜା, ସନ୍ତାନ ବିନା କୌଣସି ଶୁଭ ଲୋକ ନାହିଁ।’ ତେଣୁ, ରାଜା, ଧର୍ମ, ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କର; ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସନ୍ତାନ ଦେବେ, ତୁମେ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବା; ଆମେ ତପସ୍ୟାରେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ସନ୍ତାନମାନେ ଦେଖୁଛୁ।