ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ମାଦ୍ରୀ ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଥିବା ଚିତ୍ତରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ପତି ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ଏବେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ମୋ ମନ ଏପରି ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୋ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ। ପତି ବିନା ମୁଁ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ବୈବସ୍ୱତ ଲୋକକୁ ଯିବି। ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଏଭଳି ରହିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା କଲେ ମୋରେ ମହାଅଧର୍ମ ଲାଗିଯିବ। ତେଣୁ ରାଜମାତା, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି ଦେଖିବି, କିନ୍ତୁ ପତିଙ୍କ ସହିତ ଯାଇବାକୁ ଆମିଷା କରିଛି। ଏହି ରାଜା ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଏବେ ପ୍ରେତଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ; ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ସହିତ ମୋ ଦେହ ମଧ୍ୟ ଦାହ କରାଯାଉ। ଏହି ପ୍ରିୟ କାମ୍ୟ କର, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣାରେ ସଚେତନ ରୁହ। ଏଠି ଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ କିଛି ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଦେଖୁନାହିଁ।” ଋଷିମାନେ ଦୁଃଖିତ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପରାକ୍ରମୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଏପରି କିଛି କରନିଅ, ତୁମ ଛୋଟ ପୁଅମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ କୁରୁଦେଶକୁ ନେବା। ଲୋଭରୁ ଅଧର୍ମ ଉଦ୍ଭବିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଲୋଭୀ ଅଟେ; ସେ କେବେ କେବେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବେ ନାହିଁ। କୁନ୍ତୀଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରୀ ଭାବେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ ଅଛନ୍ତି; ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଭାଇ ଶାଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପତି ସହିତ ମୃତ୍ୟୁ ଫଳଦାୟକ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜତମମାନେ କହନ୍ତି ଏହା କଠିନ। ପତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯେଉଁ ନାରୀ ପତିନିଷ୍ଠା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ, ଶବ୍ଦ, କର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ସେ ମଙ୍ଗଳମୟୀ ଅଟେ। ସେମାନେ ପତିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ପତି, ନିଜେ ଓ ପୁଅକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ଆମେ ଭାବୁଛୁ, ତୁମେ ଦୁହେଁ ଜୀବନ୍ତ ରୁହିବା ଉତ୍ତମ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଅଛି, ମୁଁ ତାହା ଅନୁସରିବି। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ପଥ ମୋ ପତି, ପୁଅ ଓ ନିଜ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ମନେ କରେ। କୁନ୍ତୀ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଭଳିଆ ପାଇଁ ସମର୍ଥ; ଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଅରୁଣ୍ଧତୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରୀ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମ ପରି ଏପରି ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଭୋଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନଥିଲି, ଏବେ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରିବି; ସମସ୍ତ ପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜମାତା, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ। ମୁଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଋଣପରାୟଣ, ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ପତିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ସେବା କରିବି; ମହିଳେ, ଆଜି ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।” ଏପରି କହି, ମାଦ୍ରୀ ମାଥା ନମାଇ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଶରଣାଗତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅ ନକୁଳ-ସହଦେବଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଇଲେ। ସେ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ବାହୁଡ଼ିଏ ଆଳିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ମାଥାରେ ଆଗେଇ ଆଗେଇ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ, “କୁନ୍ତୀ ତୁମର ମା, ମୁଁ ତୁମର ଧାତ୍ରୀ, ତୁମର ପିତା ଚଳିଗଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଚାରିଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ଧର୍ମରେ ସର୍ବଦା ପିତା ସମାନ; ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ ରୁହ। ଏମିତି ଲୋକେ କେବେ ନ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ନ ହାରିନ୍ତି; ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଜେଷ୍ଠମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାରେ ରୁହ।" ଏପରି ବାରମ୍ବାର ଋଷିମାନେ ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦୁଃଖିତ ମାଦ୍ରୀ ପୃଥାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏଠି ଋଷିମାନେଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଯେଉଁ କଥା କହିଛି, ମୋ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଦର୍ଶନ ଅସଫଳ ନ ହେଉ। ବୃଷ୍ଣିକୁମାରୀ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ; ତୁମ ସମାନ ନାରୀ ନାହିଁ। ତୁମର ଶକ୍ତି, ତେଜ, ନିୟମ, ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଭା ଅଦ୍ୱିତୀୟ। କୁନ୍ତୀ, ତୁମେ ପଞ୍ଚ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିବ; ଏବଂ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଭାବେ ତୁମକୁ ମାନ୍ୟ କରିଛି। ତୁମେ ଜେଷ୍ଠା, ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ନିଜ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତା; ମୁଁ ତୁମର ଅନୁମତି ଚାହେଁ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବି; ଏଠାରେ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ମନେ କର, ଦ୍ୱିଧା କରନିଅ ନାହିଁ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀ କନ୍ଦିକନ୍ଦି କହିଲେ, “ତୁମେ ଅନୁମତି ପାଇଲ, ଭାଗ୍ୟବତୀ; ତୁମର ପତି ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ। ଅଜର, ଅମର ଭୋଗରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ।” ପରେ ପୂରୋହିତ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ସଂସ୍କାର ସାମଗ୍ରୀ—ସୁନା, ଘିଅ, ତିଳ, ଦହି, ଚାଉଳ, ଜଳଘଟ, କୁହାଡ଼ି, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଓ ଅଗ୍ନି—ସଜାଇଲେ। କଶ୍ୟପ ଋଷି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅନ୍ତେଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୂରୋହିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଶବ ଦାହ କରାଗଲା; ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖରେ ଭାସି କାନ୍ଦିଲେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଋଷିମାନେ, ପୁଅମାନେ ଓ ପୃଥାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାଜପୁତ୍ର ନିଜ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଯିଏ ଚିତାରେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ମାଦ୍ରୀ, ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଧନ୍ୟ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦ୍ରୁତ ଚିତାକୁ ଆରୋହଣ କଲେ। ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଶୁଚି, ଅକ୍ଷତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପୂରୋହିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ।