ଭାରତ ବଂଶ ଏକ ସମୟରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ରାଜ୍ୟ ପୁନି ହାରାଇଗଲା ଏବଂ ଶାସକ ବିହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଲା। ପରେ ପୁଣିଥରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ବଂଶ ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର ହେଲା। ଏହି କଥା ଶୁଣି ଓ ମଞ୍ଜୁରି କରି, ହେ ଶଙ୍କରା, ଆପଣ ଏବେ ଯାଆନ୍ତୁ। ଆମେ ଦୀର୍ଘ ସଂଯମ ଓ ତପସ୍ୟା କରି, ଏହି ପ୍ରାପ୍ତି ଲାଗି ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଭ କରିଥିଲୁ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଏପରି ମହାସାଧନାର ଫଳ—ଯେପରି ସେବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ—ଆପଣ ମିଳିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଯେପରି ଦଶରଥଙ୍କ ଦେଖିଥିଲେ, ସେପରି ଆଗରୁ କେବେ ମିଳିଥିଲା ନାହିଁ। ଏପରି କଥା କହି, ଦୁଇ ଯମଦୂତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କ୍ରନ୍ଦନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। କୁନ୍ତୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ପ୍ରଥମ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମୋର; ଯାହା ଲେଖା, ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବ—ହେ ମାଦ୍ରୀ, ମୋତେ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିନାହ। ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପିତୃଲୋକକୁ ବିଦାୟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଉଠ, ଏହି ଆଶାକୁ ଛାଡ଼, ଏବଂ ଏହି ଶିଶୁମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର। ମୋର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଛି, ପୁଅମାନେ ମିଳିଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଁ ବୀରପତ୍ନୀର ଧର୍ମ ଅନୁସରିବି। ମୁଁ ଏକା ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଚାଲିଗଲେ; ମୋର କାମନା ଓ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ—ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ। ଏହି ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସି, ଅତି ଆଶାକୁଳ ହୋଇଥିଲେ; ଏବେ ମୁଁ କିପରି ଏହି ଆଶାକୁ ଯମଲୋକରେ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବି? ମୋ ସ୍ୱାମୀ ନିହତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ମୋ ମନ ଏପରି ନୁହେଁ, ନା ମୋ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବମାନେ ଏପରି ଆଶାକୁଳ। ମୁଁ ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଜୀବନ ଧାରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ସେଉଁଠାରେ ଯାଇବି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକା ରହିପାରିବି ନାହିଁ; ଯଦି ଏପରି କରିବି, ତେବେ ମହାପାପ ମୋତେ ଛୁଇଁଯିବ। ତେଣୁ, ହେ ରାଣୀ, ମୋତେ ଏହି ପୁଅମାନେପ୍ରତି ମୋର ନିଜ ପୁଅମାନେପ୍ରତି ଯେପରି, ସେପରି କରିବାକୁ ହେବ; ଏବଂ ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଯମଲୋକରେ ଖୋଜିବି। ଏହି ରାଜା, ମୋ ପ୍ରତି ଆଶାକୁଳ ହୋଇ, ପିତୃଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ; ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କ ଶରୀର ସହିତ, ମୋ ଶରୀର ମଧ୍ୟ— ଭଲଭାବେ ଢାକି, ଦାହ କର; ହେ ମହିଳେ, ଏହି ପ୍ରିୟ କାମ କର। ଶିଶୁମାନେ ପ୍ରତି ଅତି ସଚେତନ ରୁହ, ଯେପରି ମୁଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଛି; ତେଣୁ ମୁଁ ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ଦେଖୁନାହିଁ। ଋଷିମାନେ ସେହି ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଶାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଅନୁସାସନା କଲେ। "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି କୁନ୍ତୀ, ତୁମର ସନ୍ତାନମାନେ ଅପେକ୍ଷାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ତୁମେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଏହି ଶତ୍ରୁଘ୍ନମାନେକୁ କୁରୁ ଦେଶକୁ ନେଇଯିବୁ। ଯେତେବେଳେ ଲୋଭ ଠାରୁ ଅନ୍ୟାୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଲୋଭୀ; ସେ କେଉଁସି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେପ୍ରତି ଉଚିତ ବ୍ୟବହାର କରିବେନାହିଁ। କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଭୃଷ୍ଣି ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ ଅଛନ୍ତି; ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପାଖରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଶାଲ୍ୟ, ମହାରଥୀ। ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କହନ୍ତି—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜ ନୁହେଁ। ଏକ ଶୁଭ ନାରୀ, ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସତୀତ୍ୱର ପାଳନ କରି, ସଂଯମ, ଶୁଦ୍ଧ ଚିନ୍ତା, ଶବ୍ଦ ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ଶୁଭଦାୟିନୀ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଶୁଭ ନାରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି; ସ୍ୱାମୀ, ସେ ନିଜେ ଓ ସନ୍ତାନ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ, ଆମେ ଚିନ୍ତା କରୁଛୁ, ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମଣ୍ଡଳୀର ଆଦେଶ ଯେପରି, ସେହି ଆଦେଶ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରହିଛି, ଏବଂ ମୁଁ ତାହା ଅନୁସରିବି। ଯଦ୍ୟପି ଦୁଃଖ ଆସିଛି, ଏହାମାନେ ସତ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ—ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ମୋ ପୁଅ ଓ ମୋ ପାଇଁ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କୁନ୍ତୀ ନିଜ ପୁଅମାନେଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସୁରକ୍ଷା ରଖିପାରିବେ; ଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଅରୁଣ୍ଡତୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଭୃଷ୍ଣି ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପାଳନକାରୀ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମ ପରି ଏହି ଶିଶୁମାନେକୁ ଦେଖିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ହୋଇ, ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରିବି; ସ୍ୱାମୀମଣ୍ଡଳୀର ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାନ୍, ଓ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ସେବା କରିବି; ମହିଳେ, ଆଜି ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏପରି କଥା କହି, ହେ ରାଜା, ମଦ୍ରରାଜ ପୁତ୍ରୀ ମାଦ୍ରୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ନକୁ ତାଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କଲେ। ସେ ମହାର୍ଷିମାନେକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ହାତ ଧରି, ମାଦ୍ରୀ କହିଲେ: "କୁନ୍ତୀ ତୁମର ମାଆ, ମୁଁ ତୁମର ଧାୟି, ତୁମର ବାପା ଚାଲିଗଲେ।" ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଧର୍ମରେ ସଦା ପିତା ସମାନ; ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ସେବା କର, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରୁହ। ଏପରି ଲୋକମାନେ କେବେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହର ସେବା କର। ଅନେକଥର ପ୍ରଥା ଓ ମୁଁ ଋଷିମାନେକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶୋକାକୁଳ ମାଦ୍ରୀ ପୁନି ପ୍ରିଥାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଏହି ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ ଦର୍ଶନର ଇଚ୍ଛା ଅସାର ହେବ ନାହିଁ। "ଭାଗ୍ୟଶାଳି ହେ ଭୃଷ୍ଣିକୁମାରୀ, ତୁମ ସମ ନାରୀ ନାହିଁ; ତୁମର ଶକ୍ତି, ତେଜ, ତପ, ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଯଶ ଅତୁଲନୀୟ। କୁନ୍ତୀ, ତୁମେ ତୁମ ପାଞ୍ଚ ଅପାରାଜେୟ ପୁଅମାନେକୁ ଦେଖିବ; ଏବଂ ଏହି ମହିଳା, ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ।