ମଦ୍ରାର ରାଜା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ସୁୟୋଧନ ତାଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇ ଧୋକା ଦେଲା। ଏହା ପରେ, ରାଜା ଶଲ୍ୟ ଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବୌନ ଦେବାକୁ କହିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଶାନ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବିଜୟ ଗଳ୍ପ କହିଥିଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଏକ ପୂଜକ କୌରବମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କର ପୂଜକଙ୍କର କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବିଜୟ ଓ ପୂଜକଙ୍କର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ କଥା ହେଲା। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଜୟକୁ ଏକ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଇଲେ। ଯେଉଁ ବେଳେ ବାସୁଦେବ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଖବର ମିଳିଲା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଚିନ୍ତାରେ ରାତି ଗୁଜରିଲେ। ସେଠାରେ, ବିଦୁର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପକାରୀ କଥା କହିଥିଲେ। ସନତ୍ସୁଜାତ ମନୋବିକଳ୍ପରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆତ୍ମାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ। ସକାଳେ, ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ସଂଜୟ ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଏକତା ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା କୃଷ୍ଣ ନାଗସାହ୍ବୟ ନାମକ ସହରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଏକ ସମ୍ପର୍କ ବନ୍ଧନ କରିବାକୁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶାନ୍ତି ବିନୟକୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅସ୍ବୀକାର କଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ଦୁଇପକ୍ଷର ମଙ୍ଗଳକାମନା କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦମ୍ଭୋଦ୍ଭବର କଥା ଏବଂ ମାତାଳୀଙ୍କର ବୌନ ଚାହିଁବାର କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ବୃହତ୍ ମନୋବିକଳ୍ପରେ କୃଷ୍ଣ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କୁଟନୀତିକୁ ଖୋଲାସା କରିଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଚାରିତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ କଥା କହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ବୀକାର କରିଦେଲେ। ହାସ୍ତିନାପୁରରୁ ଉପପ୍ଲବ୍ୟକୁ ଆସି, ଶତ୍ରୁକୁ ବିଜୟୀ କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ। ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତେବେ, ହାସ୍ତିନାପୁରରୁ ଲୋକ, ଘୋଡା, ଚାରିତ୍ର, ଏବଂ ହାତୀ ବିଜୟ ଲାଗି ବାହାରିଲେ, ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ସେଠାରେ, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏକ ଦୂତ ଭାବେ ଉଲୁକକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପଠାଇଲେ, ମହାୟୁଦ୍ଧର ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ଦେବା ପାଇଁ। ଚାରିତ୍ର ଓ ମହାବୀର ଯୋଧାଙ୍କର କଥା ଏବଂ ଅମ୍ବାଙ୍କର ଗଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି; ଏହିଭଳି, ଭାରତର ପଞ୍ଚମ ପର୍ବ ଅନେକ ଘଟଣାର ସାମ୍ମିଳିତ। ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ବ, ଯାହାରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ବିରୋଧ ଦୁହେଁ ଥାଏ, ଏହାର ଆଧାରରେ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଏଠାରେ ତିନି ଶତ ଅଧ୍ୟାୟ ଥାଏ, ବଡ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିବୃତ। ଏହି ଅଂଶରେ ଷ୍ଟାଇଲିସ୍ଟ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି, ଯାହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଭୀଷ୍ମ ପର୍ବର କଥା ଗାଥା ହେଉଛି। ଏହି ପର୍ବରେ ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ନିର୍ମାଣ ବିବୃତ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ସେନା ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଚିନ୍ତାରେ ଥିଲେ। ଦଶଦିନ ଧରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ, ବହୁତ ମହାନ ବାସୁଦେବ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷ ଦୂର କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜନିତ ଭ୍ରମକୁ କୃଷ୍ଣ ଦୂର କରି, ଆତ୍ମାର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର କଳ୍ୟାଣରେ ନିଷ୍ଠା ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ। ତେବେ, ନିକଟରେ ବସିଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଚାରିତ୍ରରୁ ବାହାରି, ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଧରି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହତ କରିବାକୁ ଦୂତ ଭାବରେ ଯାଇଥିଲେ। ତେଣୁ, ଅର୍ଜୁନ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରିଥିଲେ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପତନ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଭୀଷ୍ମ ବାଣର ଶୟ୍ୟାରେ ପଡିଥିଲେ; ଏହିଭଳି, ଭାରତର ଷଷ୍ଠ ପର୍ବ ବିସ୍ତାରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହାରେ ଏକ ଶତ ଏବଂ ସାଢେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥାଏ। ଏହି ପର୍ବରେ ଏଠାରେ ଚୋରାଶି ଶ୍ଲୋକ ଲିଖାଯାଇଛି, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରାଯାଇଛି। ପରେ, ଦ୍ରୋଣ ପର୍ବର କଥା ଗୁଡ଼ିକାରେ ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷକ ସେନାର ନେତୃତ୍ୱ ନିଅନ୍ତୁ। ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ, ଶସ୍ତ୍ରର ମାଷ୍ଟର ଧର୍ମର ରାଜା ପଣ୍ଡୁଙ୍କର ପୁଅକୁ ବନ୍ଧିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ, ସଂଶପ୍ତକମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଯୁଧ୍ଧଭୂମିରୁ ଦୂର କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଭଗଦତ୍ତ, ଯିଏ ଯୁଧ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତାଙ୍କର ଅନୁଷ୍ଠାନ ସୁପ୍ରତୀକ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଥିଲେ; ଏହା ସହିତ, ଅଭିମନ୍ୟୁକୁ ଏକାକୀ ହତ କରାଯାଇଥିଲା। ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସେମାନେ ଯୁବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିମନ୍ୟୁକୁ ହତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଅର୍ଜୁନ, ଯୁଧ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ, ସାତ ଅକ୍ଷଉହିନୀକୁ ହତ କରି, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ, ଭୀମ ବଳଶାଳୀ ଓ ସତ୍ୟକୀ, ମହାଚାରିତ୍ର, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ଆଦେଶରେ, ଦୁଇଜଣ ଭାରତ ସେନାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେନି। ସଂଶପ୍ତକମାନଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ଯୁଧ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା; ନବ କ୍ରୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଶପ୍ତକ ଯୋଧା ହତ ହୋଇଥିଲେ।