କୁନ୍ତୀ ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ପରିବାର ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ସେ ନିଜ ଚେତନା ଓ ସତର୍କତା ଭୁଲିଗଲେ। ଏହି ଅବସରରେ, ପାଣ୍ଡୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ସେ ଶୋଭାମୟ ପର୍ବତ ଅରଣ୍ୟରେ ନିଜ ପାଞ୍ଚ ଝିଅ-ସମ ଶୁଭ୍ର ପୁଅମାନେକୁ ଦେଖିଲେ। ଏକଥର, ମଧୁ ଓ ମାଧବ ବସନ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲିଉଠିବା ସମୟରେ, ସେ ରାଜା ନିଜ ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ଏକ ମନୋହର ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ପଳାଶ, ତିଳକ, ଆମ୍ବ, ଚମ୍ପକ, ପାରିଭଦ୍ର ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଗଛ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଝିଲିକା ଓ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ ସେହି ଅରଣ୍ୟ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଜଗାଇଦେଲା। ସେଠାରେ, ପାଣ୍ଡୁ ଦେବତା ସମାନ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ମାଦ୍ରୀ ଏକା ଚମତ୍କାର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଚାଲିଅସୁଥିଲେ। ସେଠି ଏକା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେଠି ଏକାନ୍ତରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ମନରେ ଅତିବ୍ରତ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଅଚାନକ ଦହିଉଠେ। ସେ ରାଜା, ନୀଳ କମଳ ସମ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ଏକା ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକାନ୍ତରେ ଅବିରତ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଆବେଶିତ ହେଲେ, ଏବଂ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଅଠାରଖର୍ଷ ବର୍ଷ ପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତରେ ଡାକିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯିଏ ସମ୍ଭୋଗ ପାଇଁ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ଏହିଠି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଜୋରକରି ଧରିଲେ, ଯଦ୍ୟପି ରାଣୀ ମାଦ୍ରୀ ସମ୍ଭବ ସେତେ ରୋଧ କରି, ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଆସକ୍ତିରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଶାପକୁ ଭୁଲିଗଲେ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀ ସହ ଯୋଗ ହେଲେ, ଯେପରି ଦୈବବଶାତ୍ କିଛି ଘଟିଯାଏ। ଆସକ୍ତି ଓ ଦୈବବଶାତ୍ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଶାପକୁ ଭୟ କଲେନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ଅନ୍ତକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼େଇଲେ। ତାଙ୍କ ଚେତନା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦୈବବଶାତ୍ ଅନ୍ଧ ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ବିବେକ ହରାଇଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁ ମାଦ୍ରୀ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ଏବଂ କାଳର ନିୟମରେ ବାନ୍ଧିଗଲେ। ମାଦ୍ରୀ, ମୃତ୍ସ୍ନ ପଡ଼ିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଗଭୀର ଶୋକରେ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦିଲେ। ଏହାପରେ, କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ସହିତ, ସେଉଁଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ତାପରେ, ଦୁଃଖିତ ମାଦ୍ରୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏଠାରୁ ଯାଅ; ପିଲାମାନେ ଏଠି ରୁହନ୍ତୁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀ ପିଲାମାନେକୁ ଏଠି ରଖି, "ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲି!" ବୋଲି କାନ୍ଦି, ଅଚାନକ ଚାଲିଗଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମାଦ୍ରୀକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, କୁନ୍ତୀ ଶୋକରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ—"ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି, ଧୃତିଶାଳୀ ନାୟକ, ତୁମେ ଶାପ ଜାଣିଥିବା ସତ୍ୱେ, କିପରି ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏହା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଲା?" "ନିଶ୍ଚୟ, ମାଦ୍ରୀ, ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ତୁମର ଦାୟିତ୍ୱ ଥିଲା; ତେବେ, ସେଉଁଠି ଏକାନ୍ତରେ କିପରି ତୁମେ ଆକର୍ଷିତ ହେଲା ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିଲା?" "ତୁମକୁ ଏକା ଦେଖି, ସେ ଅନ୍ତଃକ୍ଷୁବ୍ଧ ଥିଲେ ବି, କିପରି ଶାପକୁ ଭାବି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ?" "ଧନ୍ୟ ହେଲୁ ତୁମେ, ବାହ୍ଳିକର କନ୍ୟା, ମୋ ଠାରୁ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, କାରଣ ଆନନ୍ଦିତ ରାଜାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିଲା।" "ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି, ତଥାପି ତାଙ୍କ ମନ ଦୈବବଶାତ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସିଲା ନାହିଁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶୋକର ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଉଥିବା କୁନ୍ତୀ ଅଚାନକ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଅଚେତନ ହେଲେ, ଯେପରି ଶିକାରୀ ମାନେ ଆଘାତ କରିଥିବା ମୃଗ ଅରଣ୍ୟରେ ଲୁହୁ ହୋଇପଡ଼େ। ଏଭଳି ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ, ମାଦ୍ରୀ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଭାମୟ ପୋଷାକ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଅଳଙ୍କୃତ କରି, କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଦେଲେ। "ମହିଳେ, ଆସ," ବୋଲି ମାଦ୍ରୀ କୁନ୍ତୀକୁ ଦେଖାଇଲେ। କୁନ୍ତୀ ପୁନର୍ବାର ଉଠି, ରାଜାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଲଗା, ଶୁଭ୍ର ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ମୁହଁରେ ହସ ଏବଂ କଥା କହୁଥିବା ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଭ୍ରମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି କାନ୍ଦିଲେ; ମାଦ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି କାନ୍ଦିଲେ। ପୁଅମାନେ, ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବଗାନ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଦୁଃଖରେ ଭାସି ଅଶ୍ରୁ ପାତିଲେ। ପୁରୁଷଶାର୍ଦ୍ୱୁଳ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଏପରି ଦେଖି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଋଷିମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ମାନେ ସେମାନେକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବେ ଶୋକ କରୁଥିଲେ। "ହେ ରାଜା, କାହିଁକି ଆମ ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ? ହେ ରାଜା, କିପରି ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ସହ ମିଳି ଏପରି ଘଟିଲା?" "ମୋ ଭାଗ୍ୟ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯିବାରୁ, ହେ ରାଜା, ପାଣ୍ଡୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଜଡ଼-ଝଡ଼ ସହ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।" "କାହା ପାଇଁ, ପ୍ରଜାପତି, ତୁମେ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ? ନିଶ୍ଚୟ, ଦେବମାନେ ଏବେ ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ କରୁଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।" "ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା ସଭାରେ ଅତି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲ, ଏହି କାରଣରୁ ଆମେ ସହିତ ତୁମେ ଶୁଭ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" "ଅଜମୀଢମାନେ ଯେଉଁ ପଥ ତାଙ୍କ କର୍ମରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ତୁମେ ଆମ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ କହିଥିଲ।" "ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଥିବାବେଳେ, ତୁମେ କହିଥିଲେ ଆମେ ସହିତ ଯିବା। ମୋତେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିଅ, ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ତୁମର ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି।" ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ବଡ଼ ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି, ସେ ମୃଗ ମାନେ ଶିକାରୀ ଆଘାତରେ ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ଲୁହୁ ହୋଇପଡ଼େ, ସେପରି ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।