ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ କାମ୍ୟା, ଶାରଦ୍ୱତୀ, ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା, କର୍ଣ୍ଣିକା ଓ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଦଳେ ଦଳେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଋତୁସ୍ଥଳା, ଘୃତାଚୀ, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ପୂର୍ବଚିତ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉମ୍ଲୋଚେ ଓ ପ୍ରମ୍ଲୋଚେ—ଏହି ଦଶ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏଗାର ନମ୍ବର ଅପ୍ସରା ଉର୍ବଶୀ, ତାଙ୍କ ଏକାଗ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଧାତା, ଅର୍ୟମାନ୍, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଂଶ ଓ ଭଗ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଭିବାସ୍ୱାନ୍, ପୂଷା, ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପଛରେ ବିଷ୍ଣୁ—ଏମାନେ ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ମୃଗବ୍ୟାଧ, ସର୍ପ, ବିଖ୍ୟାତ ନିରୃତି, ଅଜଏକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପିଣାକୀ, ଦହନ, ଈଶ୍ୱର, କପାଳୀ, ସ୍ଥାଣୁ, ଭଗ ଓ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଆଠ ଭୂତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସୁ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ମାରୁତ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ ଦଠିଏ ଥିଲେ। ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କର୍କୋଟକ, ବାସୁକି, କଚ୍ଛପ, କୁଣ୍ଡ, ତକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନେ ତାପ, କ୍ରୋଧ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ। ତାପସ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଟାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, କଳା ପତାକାଧାରୀ ଗରୁଡ, ଅରୁଣ, ଆରୁଣି ଓ ବିନତାର ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ ପର୍ବତର ରାଜମହଳରୁ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ପାରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆଦର ଓ ମନଯୋଗ ଦେଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଦେବତାମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ଆଦର ପାଇଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏହି ଧର୍ମ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ଆସିଛି। ମାତରିଶ୍ୱାଙ୍କ ଅଂଶ ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶତ୍ରୁସୁଦନ। ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ତୁମର ଅନୁଗ୍ରହରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମଧ୍ୟ ତୁମପରି ଧନ୍ୟ ପିତୃ ନୁହଁନ୍ତି।" "ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ଓ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହେବ।" ଏପରି କହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ, ସେମିତି ଚାଲିଗଲେ। ପାଣ୍ଡୁ, ମହାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପୁନଃ ପୁତ୍ର ଲାଗି ଆଶାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁଦେଇ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ। କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"କେହି ମହିଳା ଚତୁର୍ଥ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ନ ଚାହାଁନ୍ତି; ତା’ପରେ ସେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ସନ୍ତାନ ପାଇଲେ ସେ ବେଶ୍ୟା ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ହୁଏ।" "ଏହି ନିୟମ ଜାଣି, ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ତୁମେ କିପରି ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଆଉ ଅଧିକ ସନ୍ତାନ ଲାଗି କହୁଛ?" ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଯେତେବେଳେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ମାଦ୍ରୀ ଗୁପ୍ତରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ତୁମେ ଯଦି ଗୁଣହୀନ ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ ମୋତେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଉନାହାଁ। ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଚିତ୍ତଭ୍ରମିତ ହୋଇନି।" "କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଗାନ୍ଧାରୀ ରାଣୀ ଶତପୁତ୍ରୀ ହେବା କଥା ଶୁଣିଲି ମଧ୍ୟ ମୋର ଏମିତି ଦୁଃଖ ହୋଇନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ସନ୍ତାନ ନ ଥିବା ଦୁଃଖ ଅତି ଗଭୀର। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଏବେ କୁନ୍ତୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋର ପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି।" "ଯଦି ରାଜପୁତ୍ରୀ କୁନ୍ତୀ ମୋତେ ସନ୍ତାନ ଦେବେ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଉପକାର ଏବଂ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେବ। ସଉତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଥିବାରୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା ଅଛି; ତୁମେ ଯଦି ମୋ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛ, ତେବେ ତୁମେ ନିଜେ ଏହି କଥା ତାକୁ କହ।" ପାଣ୍ଡୁ କହିଲେ—"ମାଦ୍ରୀ, ଏହି ଆଶା ମୋର ହୃଦୟରେ ସଦା ଘୁରୁଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିପାରୁନି। ତୁମ ମତ ଭାବି, ଏବେ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ମୋତେ ଲାଗୁଛି ମୁଁ କହିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋର କଥା ଗ୍ରହଣ କରିବେ।" ଏପରି ଭାବରେ ପାଣ୍ଡୁ ପୁନି କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ କହିଲେ—"ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୟା କର; ଆମ ବଂଶର ଉଦ୍ଧାର ଓ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର।" "ମୋର ପିତୃ ଋଣ ଦୂର କରିବା, ପୂର୍ବଜ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଲାଗି ଏବଂ ମୋର ସୁଖ ପାଇଁ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" "ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଯଶ ଆଶା କରି ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଥିଲେ।" "ଏଭଳି, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ଏପରି ରାଜର୍ଷି ଓ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଶ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ନିର୍ମଳା, ଏହି ଉପାୟରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ଦେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଶ ଲାଭ କର।" କୁନ୍ତୀ ଉତ୍ତରେ କହିଲେ—"ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଧର୍ମସମ୍ମତ। ଏହିପରି, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବି।" ଏପରି କୁହି, ପାଣ୍ଡୁ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମ ମନକୁ ଏକବାର ଦେବତା ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କର; ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଇବ।" ନିୟମାନୁସାରେ କ୍ରିୟା କରିବା ପରେ, ରାଜପତ୍ନୀ ମାଦ୍ରୀ ସ୍ନାନ କରି ଶୟନଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଏକାକି ଚିନ୍ତା କରି, ମାଦ୍ରୀ ମନରେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ତେଉଁଠିକି ଆସି, ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର—ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ—ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦେହହୀନ ଧ୍ୱନି କହିଲା—"ଧର୍ମ, ଭକ୍ତି, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ବିନୟ ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ରୁତତା, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ତୁମେ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବ। ତୁମେ ତ୍ଜ୍ଵଳନ୍ତ ତେଜ, ରୂପ ଓ ସମ୍ପଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବ।