ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯେପରି ଉତ୍ସୁକ୍ତା ସହିତ ଦୁଷ୍ଶଳାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା ଯଥାର୍ଥଭାବେ କହିବି। ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟାସଦେବ, ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀ ସ୍ୱୟଂ ଏହି ମାଂସପିଣ୍ଡକୁ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ। ଶୀତଳ ପାଣି ଛିଟି ଏହାକୁ ସମାନ ଅଂଶରେ ବାଣ୍ଟି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଏକ ଏକ ଧାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ପଛରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶକୁ ଘିଅ ଭରା ମଟକାରେ ରଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଗାନ୍ଧାରୀ, ନିଜ ନିୟମରେ ଦୃଢ଼, ମନରେ ନିଜ ଝିଅ ପ୍ରତି ଅପାର ସ୍ନେହ ଭାବି, ମନରେ କହୁଥିଲେ—"ମୋତେ ଏକ ଶତ ପୁଅ ହେଉ।" ଯଦିଓ ସେ ମୁଖରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ: "ଋଷିଙ୍କ କଥା ସତ୍ୟ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ମୋତେ ଏକ ଝିଅ ମିଳିଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋଷ ହେଉଥାନ୍ତା। ଏହି ଝିଅ ମୋ ଶତ ପୁଅଠାରୁ ଛୋଟ ହେବେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ମୋର ବଂଶ ଏହି ଲୋକ ପରେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ। ଏହି ପୁଅ ବାହାର ନୁହଁନ୍ତି, ସେ ମୋ ଝିଅର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ। ଏକ ମାତୃମନ୍ଦିରରେ ଝିଅର ଜମାଇ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଥାଏ, ଯଦି ମୋତେ ଏକ ଝିଅ ମିଳେ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବି।" "ମୋର ତପସ୍ୟା, ଦାନ-ଧର୍ମ, ବୃଦ୍ଧଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲି, ତେବେ ଏହି ଫଳ ଦିଅ। ମୋତେ ଏକ ଝିଅ ଦିଅ।" ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ୟାସଦେବ ସ୍ୱୟଂ ଏହି ମାଂସପିଣ୍ଡକୁ ଏକ ଶତ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟି ମଟକାରେ ରଖିଲେ। ବାମ ହାତରେ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଭାଗ ରହିଗଲା। ଏକ ଶତ ଭାଗ ଗଣି ଶେଷରେ, ବ୍ୟାସଦେବ ସୁବଳନନ୍ଦିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ଏକ ଶତ ପୁଅ ପାଇବ; ଏହି କଥା ଅସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦେବଯୋଗେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଭାଗ ରହିଛି, ଏହି ତୁମ ଝିଅ ହେବ, ଯେପରି ତୁମେ ଚାହିଲ।" ଏହି ଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ଘିଅ ଭରା ମଟକାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ସେ ଥିଲେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ, ଦୁଷ୍ଶଳା। ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଶଳାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ହେଲା। ଏବେ ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ, ମୁଁ କହିଦେବି। ଏବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ କେଉଁଠି ଜେଷ୍ଠ, କେଉଁଠି କନିଷ୍ଠ ଓ ତାଙ୍କର ନାମ କ୍ରମରେ କହିବି। ପ୍ରଥମେ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ତାପରେ ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ଦୁଷ୍ୟାସନ, ଦୁଷ୍ସହ, ଦୁଷ୍ଶଳ, ଜଳସନ୍ଧ, ସମ, ସହ; ବିନ୍ଦାନୁବିନ୍ଦ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ସୁବାହୁ, ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷଣ, ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ, କର୍ଣ୍ଣ; ବିବିଂଶତି, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଶଲ, ସତ୍ୱ, ସୁଲୋଚନ, ଚିତ୍ରୋପଚିତ୍ର, ଚିତ୍ରାକ୍ଷ, ଚାରୁଚିତ୍ର, ଶରାସନ; ଦୁର୍ମଦ, ଦୁର୍ବିଗାହ, ବିବିତ୍ସୁ, ବିକଟାନନ, ଉର୍ଣ୍ଣନାଭ, ସୁନାଭ, ନନ୍ଦ, ଉପନନ୍ଦ; ଚିତ୍ରବାଣ, ଚିତ୍ରବର୍ମା, ସୁବର୍ମା, ଦୁର୍ବିମୋଚନ, ଅୟୋବାହୁ, ମହାବାହୁ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ, ଚିତ୍ରକୁଣ୍ଡଳ; ଭୀମବେଗ, ଭୀମବଳ, ବଳାକୀ, ବଳବର୍ଧନ, ଉଗ୍ରାୟୁଧ, ସୁଷେଣ, କୁଣ୍ଡଧାର, ମହୋଦର; ଚିତ୍ରାୟୁଧ, ନିଷଙ୍ଗୀ, ପାଶୀ, ବୃନ୍ଦାରକ, ଦୃଢ଼ବର୍ମା, ଦୃଢ଼କ୍ଷତ୍ର, ସୋମକୀର୍ତ୍ତି, ଅନୂଦର। ଏହି ସବୁ ପୁଅ ମଧ୍ୟରୁ ଜରାସନ୍ଧ ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ଦୃଢ଼, ଶବ୍ଦରେ ନିପୁଣ, ସେନାରେ ପ୍ରବଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦମ୍ୟ, ଦୃଢ଼ହସ୍ତ, ବାୟୁବତ ତେଜସ୍ୱୀ। ସୂର୍ଯ୍ୟଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସର୍ପଗୁଣ ଯୁକ୍ତ, କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରଥରେ ଭୟଙ୍କର, ଶୂର, ଭୟହୀନ, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଦୀର୍ଘକେଶ, ଅଦମ୍ୟ, ଶତାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକ ଝିଅ ଦୁଷ୍ଶଳା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଯିଏ ଶତ ପୁଅଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଓ ଏକ ଝିଅ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରଥୀ, ଶୂର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବେଦରେ ନିପୁଣ, ଶସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ଦକ୍ଷ। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବିବାହ ସମୟରେ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ଝିଅ ଦୁଷ୍ଶଳାଙ୍କୁ ଯଥାପ୍ରଥା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଶତ ପୁଅ, ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ଓ ଏକ ଝିଅ ଦୁଷ୍ଶଳା ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ମନରେ ଚିନ୍ତା ଜନ୍ମ ନେଲା—ଏପରି ପ୍ରବଳ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ, କିପରି ମୋ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ? ଏହି ସଂସାର ଭାଗ୍ୟ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ମିଳେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅପାର ଶକ୍ତି, ଶୂରତା ଓ ତେଜସ୍ୱୀତା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ମୁଁ ଏକ ପ୍ରବଳ ପୁଅ ପାଇବି, ଯିଏ ମୋତେ ଦେଇବେ, ସେ ଶୂରବୀର ହେବ। ସେ ଦେବ ଓ ମାନବ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କ୍ରିୟା, ଚିନ୍ତା, ଓ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କରିପାରିବ। ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିବି।