ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଯଥାବିଧି କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ରାଜା ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ମାନବମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଭିଭାସିତ ହେଉଥିଲେ। ଯେପରି ଶୀତ ଋତୁ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆଲୋକିତ କରେ, ସେପରି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଠାରୁ ବିଜୟୀ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ମହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରୁ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଦଶଟି ହାତୀର ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ଦୂରଦୂରନ୍ତ ସୁନାଯାଉଥିଲା; ପୁରାଣ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଗାଥା ଗାଉଥିଲେ। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱଙ୍କର କୀର୍ତି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣକୁ ଜଣେ ପିତା ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଯେପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ, ସେପରି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେ ମହାଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଅନେକ ଧନ ଦାନ କରୁଥିଲେ। ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ବହୁତ ସୋମ ରସ ଚାପିଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ସୋମ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା କାକ୍ଷିବତୀ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଭଦ୍ରା, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଅଧିକାରିଣୀ ଥିଲେ। ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ଏକାପରି ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲପାଉଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭଲପାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ। ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯିବା ପରି, ସେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଗଲେ। ରାଜାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ଭଦ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ। ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ, ହେ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଳ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଲେ। ଭଦ୍ରା ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଅତିଶୟ ପୀଡିତ ହେଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣ, ହେ ରାଜା। ଜଣେ ନାରୀ, ଯଦିଓ ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭବ କରେ; ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଜୀବନ ଜୀବନ ନୁହେଁ, କେବଳ ଦୁଃଖ ମାନେ। ସ୍ୱାମୀ ବିନା ବଞ୍ଚିବାଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ତୁମ ସହ ଚାଲିଯିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦୟା କରି ମୋତେ ନେଇଯାଅ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ; ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ କର, ହେ ରାଜା, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରୁ ମୋତେ ନେଇଯାଅ। ମୁଁ ପଛରେ ପଛରେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବି, ପଥ କଠିନ ହେଉ କି ସହଜ; ହେ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଳ, ତୁମେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବ, ମୁଁ ଫେରିବି ନାହିଁ। ଛାୟା ପରି ସଦା ତୁମ ସହ ରହିବି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ସଦା ତୁମ ସୁଖ ଓ ମଙ୍ଗଳକୁ ଚାହିବି। ଆଜିଠାରୁ, ହେ ରାଜା, ତୁମ ଅଭାବରେ ମୋର ହୃଦୟ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବା ଦୁଃଖ ମୋତେ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବ। ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ଅପରାଧରୁ ମୋ ସହଯାତ୍ରିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଲଗା ହୋଇଗଲେ; ଏହିଭଳି ତୁମଠାରୁ ବିଚ୍ଛେଦ ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି। ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚେ, ହେ ରାଜା, ସେ ଦୁଃଖରେ ବଞ୍ଚେ—ସେ ଅପମୃତ୍ୟୁ ପରି ନରକରେ ରହୁଥିବା ପରି। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁଠି ମୁଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ କରିଥିଲି, ଏହି ଦୁଃଖ ଏବେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ପାପର ପରିଣତି। ଏହି ବିୟୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି, ହେ ରାଜା; ଆଜିଠାରୁ ମୁଁ କୁଶ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ରହିବି, ଦୁଃଖରେ ଅତିବାହିତ, ତୁମେ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ସଦା ଲିନ ରହିବି। ଆପଣ ନିଜେ ଦେଖାଦିଅ, ହେ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଳ, ମୋତେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୋଇ ଆହୁତି ଦେଉଛି, ହେ ନରପତି, ମୁଁ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ଅନୁସ୍ତାପ କରୁଛି। ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶୋକ କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଶବକୁ ବାହୁଡି ଧରି, କଣ୍ଠ ଦୁଃଖରେ ଅଟକି ଯାଇଥିଲା, ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ— "ଉଠ, ହେ ସାଧୁ, ଏବେ ଯାଅ—ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠି ଏକ ବର ଦେଉଛି; ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ ଦେବି, ହେ ମଧୁର ହାସିଥିବା। ତୁମର ଶଯ୍ୟାରେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ସ୍ନାନ କରି ସୂଚିତ ହେବା ପରେ, ମୁଁ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେବି।" ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଭକ୍ତିଶୀଳା ସ୍ତ୍ରୀ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏକଦମ ଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶାରେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଶବ ମାଧ୍ୟମରେ, ଶାଲ୍ବ ବଂଶର ତିନିଜଣ ଏବଂ ମଦ୍ର ବଂଶର ଚାରିଜଣ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ମୋତେ ପୁତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ। ଏଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ରାଜା ପୁନି ସେଇ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ନୀତି ଜ୍ଞାନ ଆଧାରିତ ଉତ୍ତମ ଶବ୍ଦ କହିଲେ— "ଏଭଳି, ହେ କୁନ୍ତୀ, ପୁରାତନ କାଳରେ ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ସେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତା ସମାନ ଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ଧର୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ କହିବି—ଶୁଣ; ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଏହା ଦେଖିଥିଲେ। ପୁରାତନ ସମୟରେ, ହେ ମଧୁର ହାସିଥିବା, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନିୟତ ଥିଲେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯେଉଁଠି ଚାହାଁଥିଲେ ଯାଉଥିଲେ, ସ୍ୱାଧୀନ ଥିଲେ। ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଯୁବତୀ ହେବା ପରେ ପତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏହା ବେଧର୍ମ ନୁହେଁ; ସେହି ସମୟର ଏହି ଧର୍ମ ଥିଲା। ଏବେ ମଧ୍ୟ, ପଶୁ ଆଦି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କାମ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସେହି ପୁରାତନ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଧର୍ମ, ଅଧିକାରୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ମହା ଋଷିମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ଏଉଁ ନାରୀମାନେ ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମକୁ ମାନନ୍ତି। ଉତ୍ତର କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଆଦର କରନ୍ତି। ଏହି ନୀତି ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଆଣେ। ଅଗ୍ନି କେବେ କାଠରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ସମୁଦ୍ର କେବେ ନଦୀରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ; ମୃତ୍ୟୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁରୁଷରେ କେବେ ତୃପ୍ତି ମାନନ୍ତି ନାହିଁ।