ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖି, କୁନ୍ତୀ ସମ୍ମାନିତ ଭାବରେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ—"ଏହିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ସେ ଅସ୍ତ୍ରୀ; ତେଣୁ ଆପଣ ମୋତେ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଏକ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନ କରି ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛନ୍ତି।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ କହିଲେ—"ମହାରାଜ, ଆପଣ ଏହିପରି କଥା କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଜନାନୀ, କମଳନୟନ ଆପଣ। ଭାରତ, ଆପଣ ନିଜେ ମୋତେ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ, ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଦେବେ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ। ସନ୍ତାନ ଲାଗି, ଆପଣ ନିଜେ ମୋତେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣ ବିନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ଆସିବି ନାହିଁ; ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିଏ?" "ଏବେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଆପଣ, ଏକ ପୁରାତନ ଧର୍ମ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ—ଏହା ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ନାମ ଭ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ; ସେ ପୁରୁ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମବାନ୍ ଥିଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଆସିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।" "ତାପରେ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ନିଜେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ; ରାଜା ଭ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ମାନବମାନେ ଠାରୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଶୀତ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେ ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ବିଜୟ ଓ ଅନୁଶାସନ କରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ।" "ଭ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ଦକ୍ଷିଣ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଦସ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିଲେ, ଏବଂ ପୁରାତନ ଗାଥାରେ ସେଙ୍କୁ ଗାନ୍ତି।" "ଭ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଯେତେବେଳେ ବଢିଗଲା, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜୟ କରିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ବର୍ଗକୁ ପିତା ପରି ସୁରକ୍ଷା କଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ ଦାନ ଦେଲେ।" "ସେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଅର୍ଜନ କଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ; ଅଧିକ ସୋମ ଚାପି, ବହୁ ସୋମ ଯଜ୍ଞ କଲେ।" "ତାଙ୍କର ଜନାନୀ କକ୍ଷିବତୀ, ନାମ ଭଦ୍ରା, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ପ୍ରଶଂସିତ। ଦୁଇଜଣେ ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଚାହୁଥିଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମରେ ତୃପ୍ତ ହେବା ସମୟରେ ରୋଗରେ ପଡିଲେ।" "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରି, କିଛି ସମୟରେ ସେ ବିଦାୟ ହେଲେ; ରାଜା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ।" "ପୁତ୍ର ବିନା, ଭଦ୍ରା ବହୁ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ; ଏହି ଦୁଃଖ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ରାଜା।" "ଏକ ନାରୀ, ଯଦିଓ ଅତି ଧର୍ମିକ, ସ୍ଵାମୀ ବିନା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ। ସ୍ଵାମୀ ବିନା ବଞ୍ଚିବା ଜୀବନ ନୁହେଁ, କେବଳ ଦୁଃଖ।" "ସ୍ଵାମୀ ବିନା ଜୀବନ ଅପେକ୍ଷା ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦୟାକରି ମୋତେ ନେଇଯିଅନ୍ତୁ।" "ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ବିନା ବଞ୍ଚିବି ନାହିଁ; ଦୟାକରି ଆପଣ ମୋତେ ତୁରନ୍ତ ନେଇଯିଅନ୍ତୁ।" "ଆପଣ ଯେଉଁପଥରେ ଯାଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ପଛରେ ଚାଲିବି, ମୁଁ କେବେ ପଛ ଫେରିବି ନାହିଁ।" "ଛାୟା ପରି, ମୁଁ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ପଛରେ ରହିବି, ଆପଣଙ୍କ ସୁଖ ଓ ଉନ୍ନତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହିବି।" "ଆପଣ ବିନା, ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦୁଃଖ ମୋ ହୃଦୟକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବ।" "ମୋ ଭାଗ୍ୟ ଦୁଃଖରେ, ସମସ୍ତ ସାଥୀ ମୋଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ; ଏହି ବିଚ୍ଛେଦ ଆପଣଠାରୁ ମୋପରି ଆସିଛି।" "ସ୍ଵାମୀ ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖର ହୁଏ—ନାରୀ ଏପରି ଅସୁଖରେ ଅପମୃତ୍ୟୁ ପରି ରହିଥାଏ।" "ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସ୍ଵାମୀ ସହ ଏକତା ଓ ବିଚ୍ଛେଦ ହେଇଥିଲା; ଏହି ଦୁଃଖ ଆଗରୁ ଏକାତ୍ମ ପାପର ଫଳ।" "ଆପଣଠାରୁ ବିଚ୍ଛେଦରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଆସିଛି; ଆଜିଠାରୁ, ମୁଁ କୁଶ ଶୟନରେ ପଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବି ନାହିଁ, କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ।" "ମୋ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।" "ସେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ମୃତ ଶରୀରକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଅନେକ ପ୍ରକାରର କଥା କହିଲେ, ଅଶ୍ରୁ ଭରା କଣ୍ଠରେ।" "ଉଠ, ମୃଦୁ ଜନାନୀ, ଆପଣ ଯିବାକୁ ପାରିବେ; ମୁଁ ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ବର ଦେଉଛି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁତ୍ର ଦେଉଛି।" "ସୁନ୍ଦରୀ, ନିଜ ଶୟନରେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ, ନିୟମିତ ସ୍ନାନ ପରେ, ଆପଣ ମୋ ସହ ଏକତା ହେବେ।" "ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଜନାନୀ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ପୁତ୍ର ଆଶାରେ।" "ସେ ମୃତ ଶରୀର ମାଧ୍ୟମରେ ଶାଲ୍ବ ବଂଶର ତିନି ପୁତ୍ର ଓ ମଦ୍ର ବଂଶର ଚାରି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ କରାଇଲେ।" "ଏହିପରି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ମୋତେ ପୁତ୍ର ଦେଇପାରିବେ।" ଏପରି କୁନ୍ତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ପୁନି ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ଦୟାରେ ଭରିଥିବା କଥା କହିଲେ—"କୁନ୍ତୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଭ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ଏହିପରି କରିଥିଲେ; ସେ ଦେବତା ପରି ଥିଲେ।