ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭରା ହୃଦୟରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେହ ନାଶ ହେଲେ ପିତୃ ଋଣ ମିଟିଯାଏ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ତିନି ଋଣ ନାଶ ହେଲେ ଆତ୍ମାର ନାଶ ହୁଏ। ସେଠିପାଇଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜାତିଗଣ ଏଠାରେ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଯେପରିକି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋର ପିତାଙ୍କ ମାଟିରେ ଏହି ପ୍ରକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲି। ଏହି ମୋର ମାଟିରେ କିପରି ସନ୍ତାନ ହେବ?” ସେ ଏହିପରି କହିଲେ ଯେ, ସନ୍ତାନ ଲାଭ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଉପରେ କୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱ ନାହିଁ; ମାନବମାନେ, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଯେଉଁ କ category ଣସି ହେଉନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ସଙ୍କଟବେଳେ ସନ୍ତାନ ଚାହାନ୍ତି। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଚାହାନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ଧର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିବା ସଭାରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ଧର୍ମବିଦ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଚାର କରିଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ମହିମାମୟ ପତ୍ନୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ କହିଲେ, “ଏହି ସଙ୍କଟକାଳରେ, ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର।” ଧର୍ମସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ସନ୍ତାନ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କହନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ନିୟମ—ଏସବୁ କିଛି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, ତେବେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେନାହିଁ। ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣି, କୁନ୍ତୀ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଯେ, ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ ଶୁଭ ଲୋକ ଲାଭ କରିପାରିବିନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହି ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିଅଛି। ମୁଁ ତ ସନ୍ତାନ ବିହୀନ ଥିବା ଦୁଃଖରେ, ମୃତ୍ୟୁ ଚାହେଁ, ଜୀବନ ନୁହେଁ; ଏହି ଗୁପ୍ତ ମୃଗ ଶାପ ବିଷୟରେ କେବଳ ତୁମେ ଜାଣ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି। ପୃଥା, ଏଠି ଛଅ ପ୍ରକାରର ପୁଅକୁ ବାନ୍ଧବ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୋଲି ଧରାଯାଏ; ଆଉ ଛଅ ପ୍ରକାର ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ବାନ୍ଧବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି—ମୋ କଥା ଶୁଣ। ନିଜ ଜନ୍ମା, ନିୟୁକ୍ତ, କିଣା, ପୁନର୍ବିବାହିତାର ପୁଅ, କୁମାରୀର ପୁଅ, ଏବଂ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ କରାଯାଇଥିବା ପୁଅ—ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଛଅ ପ୍ରକାର। ଦିଆଯାଇଥିବା, କିଣା, କୃତ୍ରିମ, ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଆସିଥିବା, ସହଉଠି ଲାଲିତ, ବାନ୍ଧବ ଏବଂ ନିମ୍ନ ଗର୍ଭର ପୁଅ—ଏହି ଅନ୍ୟ ଛଅ ପ୍ରକାର। ଯଦି ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପୁଅ ନଥାଏ, ତେବେ ଏକ ପୁଅ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ; ସଙ୍କଟକାଳରେ, ଭାଉ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ମଣିଷଙ୍କୁ ନିଆଯାଏ। ଲୋକେ ନିଜ ଅଙ୍କୁରରୁ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଫଳଦାୟକ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ମନୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ନନ୍ଦନ କହିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବି, କାରଣ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରୁ ବଞ୍ଚିତ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁନ୍ତୀ, ତୁମେ ଜାଣ, ସମାନ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ମଣିଷଙ୍କୁ ନିଆଯିବା ସନ୍ତାନ ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ଏବେ, କୁନ୍ତୀ, ଶାରଦଣ୍ଡାୟିନୀ ବିଷୟରେ ଏହି କଥା ଶୁଣ। ତୁମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭଉଣୀ ଶ୍ରୁତସେନାଙ୍କ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା ମହାନ କୈକେୟ, ମହାନ ଶାରଦଣ୍ଡାୟନ ସହିତ। ସେ ଶୂରବତୀ ପତ୍ନୀ, ବଡ଼ଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ପୁଅ ପାଇଁ ରାତିରେ ଚତୁର୍ମୁଖୀରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ। ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବାଛି, ପୁଅ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରି, କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ତିନି ଶୂରବୀର ପୁଅ—ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହିପରି, ମଙ୍ଗଳମୟି, ମୋର ଅନୁଶାସନ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ଏକ ତପୋବଳି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କର। ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ, ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ କହିଲେ, “ଧର୍ମବିଦ୍ୟ, ଏପରି କଥା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମର ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତିମତୀ ପତ୍ନୀ। ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ନିଜେ ମୋର ଗର୍ଭରେ ଧର୍ମସହିତ ଶୂରବୀର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିବ। କୁରୁକୁଳର ଆନନ୍ଦ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବିନାହିଁ। ଏ ପୃଥିବୀରେ ତୁମଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଆଉ କିଏ ଅଛି? ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏହି ପୁରାତନ ଧର୍ମକଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ମହାଧର୍ମିକ ଏବଂ ପୁରୁବଂଶୀ ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଆସିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ ଖୁସି ହେଲେ, ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଦାନ ଲାଭ କଲେ। ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ରାଜା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଏହି ରାଜା, ଶୀତକାଳ ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଚମକେ, ସେପରି ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ। ଦଶ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା ଏହି ରାଜା ଅପାର କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ସେ ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ପୂର୍ବ ଦିଗର ରାଜାମାନେକୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଜିତିଲେ। ଏହି ରାଜା ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜିତିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ବର୍ଗକୁ ବାପା ଭଳି ରକ୍ଷା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଧନ ଦେଲେ। ଅସଂଖ୍ୟ ଧନ ଲାଭ କରି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ବହୁ ସୋମ ରସ କୁଟିଲେ, ବହୁ ସୋମ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା କକ୍ଷିବତୀ, ଭଦ୍ରା ନାମକ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମାଳିକା ଥିଲେ। ଶୁଣାଯାଏ, ସେ ଦୁହେଁ ଏକ ଅନ୍ୟକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ। ଅତି ଶୀଘ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରି, ସେ ଲୋକ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭୟଙ୍କର ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲେ।