କୁରୁବଂଶର ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡୁ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପତ୍ନୀ ଓ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସେବକମାନେ ସହିତ ଅରଣ୍ୟ ପଥେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ରାଜାଙ୍କର ଦୁଃଖଭରା କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଥାନୁସାରେ ସେ ଅନୁସରଣକାରୀମାନେ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ 'ହାୟ!' ବୋଲି କାନ୍ଦି ପକାଇଲେ। ସେମାନେ ତୀବ୍ର ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ, ମହାନ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଶୀଘ୍ର ନାଗପୁରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ମହାପୁରୁଷ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମାତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଭାଇ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ଅତିଷ୍ଠ ହୋଇ, ଶୟ୍ୟା, ଆସନ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦରେ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରୁନଥିଲେ। ଏପରି ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଜାପନ କରି, ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତଦେଶକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ଚିତ୍ରରଥକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, କାଳକୁଟ ଅଟେଇ, ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ମହାପୁରୁଷ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସମତଳ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ। ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବରକୁ ପହଞ୍ଚି, ହଂସକୁଟ ପରିସର ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ରେ ପୂଣ୍ୟ କ୍ରିୟା ଓ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଠାରେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ଏକାଗ୍ର, ନମ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହୀ ଓ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କେତେକଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଭାଇ ହେଲେ, କେତେକଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ ହେଲେ, ଏବଂ କିଛି ମୁନି ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭଳି ଦେଖିଲେ। ଏହିପରି ନିର୍ମଳ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ପାଣ୍ଡୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ସମାନ ହେଲେ। ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ନିୟମିତ ମୁନିମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକାଠି ହେଲେ। ସେମାନେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡୁ ପଚାରିଲେ, "କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି, ମହାମନ୍ତ୍ରୀମାନେ? ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।" ସେମାନେ କହିଲେ, "ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃମାନେ ଏକ ସଭାରେ ଏକାଠି ହେବେ; ଆମେ ସେଠାକୁ ଯାଉଛୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ।" ପାଣ୍ଡୁ ଏହା ଶୁଣି, ଏକାଉଥିରେ ଉଠି, ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶାରେ, ଶତଶୃଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ମୁନିମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଉପରେ ଉଠି, ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଉଛୁ।" "ସେଠାରେ ଆମେ ଅନେକ କଠିନ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଛୁ, ଯେଉଁଠି ଶତଶତ ବିମାନ ଉଡ଼ୁଛି, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜିଉଛି। ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା ଓ କୁବେରଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ରହିଛି। ବଡ଼ ବଡ଼ ନଦୀଘାଟ, ଘନ ପାହାଡ଼ିଆ ଗୁହା, ସଦା ହିମାବୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠି ଗଛ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ କିଛି ନାହିଁ। କେଉଁଠି ମହା ବାଲୁକାମୟ ମରୁଭୂମି, ଅତି ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ଏଠି ଏକ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ପାରିହେବ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ତ ଦୂର କଥା। ଏଠି କେବଳ ବାୟୁ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମୁନିମାନେ ପାରିବେ; ତୁମର ପତ୍ନୀମାନେ କିପରି ଏହି ପାହାଡ଼ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ?" "ହେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ, ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ ମିଳେନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ; ମୁଁ ଓ ମୋର ପତ୍ନୀ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସନ୍ତାନ ବିନା ମଧ୍ୟ ମୁଁ କଠିନ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇପାରିବି।" "ହେ ରାଜା, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକ ନିର୍ମଳ ସନ୍ତାନ, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଉତ୍ତମ ବଂଶଜ ଦେଖ; ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କର। ଜେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶାନ୍ତ ଓ ଧୈର୍ୟଧାରଣ କରି, ଅପରିଷ୍କୃତ ଫଳ ଲାଭ କରେ, ତାହା ଦେଖି ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କର।" ଏହି ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡୁ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ ହେଲେ। ମৃଗଶାପ ଦ୍ୱାରା ନିଜ କ୍ରିୟା ବିଘ୍ନିତ ହେବା ଜାଣି, ସେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନଦୀର ପୁତ୍ର ପରାଶରଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦେୱକ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ଯିଏ ଯୌବନ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଚୟନ କରି, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ସହ ବିଦୁରଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସ୍ତ୍ରୀ ଉପରେ ବିଦୁର, କୁରୁବଂଶର ଶୋଭା, ନିଜ ପରି ଗୁଣ ଓ ଚରିତ୍ରର ନିମିତ୍ତେ ପୁଅମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହା ପରେ, ଜନମେଜୟ, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଶତପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା, ଏବଂ ଏଉଁ ଶତପୁତ୍ର ଠାରୁ ଅଧିକ ଏକ ପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ବୈଶ୍ୟା ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ହେଲା। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନେ ପରି ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଂଶର ଚିରସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ନିମିତ୍ତେ ଉପଜିଲେ। "ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ କିପରି ଏହି ଶତପୁତ୍ର ହେଲେ? କେତେ ସମୟ ଲାଗିଲା, ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ଆୟୁ କେତେ ଥିଲା? ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୟା ମହିଳା ଦ୍ୱାରା କିପରି ପୁତ୍ର ହେଲେ? ଗାନ୍ଧାରୀ କିପରି ଉପଯୁକ୍ତ ପତି ପାଇଲେ? ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀ ପ୍ରତି କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ? ଶାପିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡୁ କିପରି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ର ପାଇଲେ? ଏହି ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ର କିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଲେ? ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଦୟାକରି ବିସ୍ତୃତରେ କୁହନ୍ତୁ,"— ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା।