ଏଠାରେ ଜନ୍ତୁଙ୍କ କଥା ଆସିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ସୋମକ, ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରି, ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଏବଂ ତାହାର ଫଳରେ ସେ ଏକସୋଟି ପୁଅ ପାଇଲେ। ଏହାପରେ, ଶିବି ରାଜାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଧର୍ମ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଘଟେଇଲେ—ଏହା ହେଉଛି ପିଜୁର ଓ ହଁସର ଗଳ୍ପ। ପରେ ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କ କଥା ଆସିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବାଣ୍ଡି ସହିତ ତାଙ୍କର ବିବାଦ ହେଲା, ଯାହା ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଘଟିଥିଲା। ବାଣ୍ଡି, ଯିଏ ବରୁଣଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ତର୍କ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏହି ଋଷି ସାଗର ଜୟ କରି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ। ଏଠି ଏହି ଗଳ୍ପ ସହିତ ଯବକୃତ ଓ ମହାନ ରୈଭ୍ୟଙ୍କ କଥା, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ନାରାୟଣ ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କଥା ବି ଆସିଛି। ଏଠି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଭୀମସେନ ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ମାର୍ଗରେ ସେ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। କଦଳୀବନ ମଧ୍ୟରେ ଭୀମ ଦେଖିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ, ଯିଏ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପାଇଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଲୋଟସ୍ ହ୍ରଦକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଭୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ମଣିମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯକ୍ଷମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏଠି ଭୀମ ଜଟାସୁର ନାମକ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ଏବଂ ପରେ ରାଜର୍ଷି ବୃଷପର୍ବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ଆର୍ଷ୍ଟିଶେନ ଆଶ୍ରମରେ ଯାତ୍ରା ଓ ବାସର କଥା ବି ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପଞ୍ଚାଲୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି କୈଳାସ ଆରୋହଣ କଥା ଆସିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମଣିମାନ ମୁଖ୍ୟ ଯକ୍ଷମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ ଏବଂ ଏଠି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁନଃ ଭାଇମାନେ ସହିତ ମିଳିଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ନିବାତକବଚ ଓ ହିରଣ୍ୟପୁର ନିବାସୀ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ସେଠାରେ ମୁକୁଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ଭୟଙ୍କର ନିବାତକବଚ, ପୌଲୋମ ଓ କାଳକେୟ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦାନବମାନେର ବିନାଶ ଏଠି ବିବରଣା ହୋଇଛି ଏବଂ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏଠି ଦେବରୁଷି ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥଙ୍କ ନିଗ୍ରହ କଥା ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପୁଣି ଗନ୍ଧମାଦନରୁ ଅବତରଣ ବି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏଠି ଭୀମ, ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ପାହାଡ଼ ଭଳି, ସେଉଁଠି ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗରାଜ ଦ୍ୱାରା ଧରି ନିଆଯାଇଥିଲେ। ଏଠି ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ଭୀମଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ପଉଣ୍ଡବମାନେ ପୁଣି କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଥିଲେ। ଏଠି ବସୁଦେବଙ୍କ ଆଗମନ କଥା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଏଠି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ କଥା, ପୃଥୁପୁତ୍ର ବେଣଙ୍କ ଗଳ୍ପ ଓ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଅନେକ ପୁରାଣ କଥା ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏଠି ସରସ୍ୱତୀ ଓ ମହାତ୍ମା ତାର୍ଖ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ବାଦ, ତାପରେ ମାଛର କଥା ଆସିଛି। ଏଠି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପୁରାଣ ପାଠ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ କଥା ବି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ କଥା ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀ-ସତ୍ୟଭାମା ସମ୍ବାଦ ବି ଏଠି ଅଛି। ପଉଣ୍ଡବମାନେ ପୁଣି ଦ୍ୱୈତବନକୁ ଗଲେ, ଏଠି ଗୋଧନ ଅଭିଯାନ ଘଟିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସୁୟୋଧନ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଧରି ନିଆଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନ ସେଉଁଠି ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏଠି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ହରିଣ ଦର୍ଶନ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ପଉଣ୍ଡବମାନେ ପୁଣି କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଫେରିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିହିଦ୍ରୌଣିକାଙ୍କ ଗଳ୍ପ ବି ଏଠି ଏକ ଦୀର୍ଘ ବିବରଣାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏଠି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ କଥା ଏବଂ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୌପଦୀ ଅପହରଣ ଘଟଣା ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏଠି ଭୀମ ବାୟୁବେଗରେ ତାଙ୍କୁ ଧାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ପଞ୍ଚ ଚୁଡ଼ା କରିଦେଲେ। ଏଠି ରାମାୟଣର ଦୀର୍ଘ କଥା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ତାଙ୍କ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାଶନ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏକ ଏକବାର ବ୍ୟବହୃତ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ; ଏବଂ ଅରଣି କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଏଠି, ପଉଣ୍ଡବମାନେ ବର ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲେ; ଏହି ଅରଣ୍ୟକ ପର୍ବର ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ଏଠି ଦୁଇଶେ ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ଉନସଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି, ଏବଂ ଏଠିରେ ଏଗାର ହଜାର ଛଉଶେ ଚଉଷଠି ଶ୍ଲୋକ ଅଛି। ଏବେ ତୁମେ ବିରାଟ ପର୍ବର କଥା ଶୁଣ; କିପରି ପଉଣ୍ଡବମାନେ ବିରାଟନଗରକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଶ୍ମଶାନ ତଳେ ବଡ଼ ଶମୀ ଗଛ ତଳେ ଲୁଚାଇଦେଲେ। ସେଉଁଠି ସ୍ଥାନ ଦେଖି ଅସ୍ତ୍ର ଗୁପ୍ତ କରି, ସେମାନେ ବେଶ ବଦଳାଇ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ କିଚକ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ଅସତ୍ୟ ଆସକ୍ତିରେ ଭରିଥିଲା, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଚାହିଲେ; ଏହିଠି କିଚକଙ୍କୁ ଭୀମ ବଧ କଲେ। ଏଠି, ପଉଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଚତୁର ଚରଙ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କିଛି ଖୋଜିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମ ଗୋଧନ ଚୋରି ଘଟଣା ଟ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନେ କଲେ। ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଲା, ଯେଉଁଠି ଗୋମାନ୍ୟ ଚୋରାଯାଉଥିଲା, ଭୀମସେନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।