ଯେଉଁ ସମୟରେ ରାଜମାତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ସମାନ ଦେବପୁତ୍ର ମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୟରେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଏକ ଦାସୀକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୃଙ୍ଗାରିକ ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅପ୍ସରା ସଦୃଶ ଦେଖାଉଥିଲେ। ସେହି ଦାସୀକୁ ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ମହାର୍ଷି ଆସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ। ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଉପହାର ଦେଲେ, ଶବ୍ଦ, ଇଙ୍ଗିତ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ଗୁପ୍ତଭାବରେ, ସେ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏହିପରି ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଳି ମୁନି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାଙ୍କ ସହ ବାସ କଲେ। ପରେ, ସେ ଦାସୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଜନନୀ ହେବା; ଏହି ଉତ୍ତମ ଶିଶୁ ତୁମର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ସେ ଏହି ଜଗତରେ ଧର୍ମିକ ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ।" ଏହି ଭାବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଦାସୀ ଗର୍ଭରୁ ଯିଏ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଭାଇ ବିଦୁର। ମହାନ ଆତ୍ମା ମଣ୍ଡବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଦେବତା ବିଦୁର ଭାବେ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁଥି ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ତାଙ୍କ ବିଳମ୍ବ ଓ ଦାସୀରୁ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେବା ବିଷୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲେ। ଧର୍ମ ପ୍ରତି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ସେ ପୁନି ମାଆଁ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ ଗର୍ଭଧାରଣ ଘଟଣା କୁ ଘୋଷଣା କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ତିନିପ୍ରକାର ନ୍ୟାୟସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଭାରତବଂଶ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଜିଜ୍ଞାସା ହେଲା, ଧର୍ମ କଣ ଏମିତି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯାହା ପାଇଁ ଶାପ ଲାଗିଲା? କିଏ ଏହି ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ? ଏହି କଥା ଏପରି: ଏକ ଖ୍ୟାତିନାମା, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ତପୋନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ମଣ୍ଡବ୍ୟ। ସେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଗଲେ, ଏବଂ ଏକ ଗାଁ ନିକଟରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଥାପନା କଲେ। ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରରେ, ଏକ ଗଛ ତଳେ, ସେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ହାତ ଉଠାଇ, ମୌନବ୍ରତ ନେଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ। ଏହି ମହାତପସ୍ବୀ ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବା ବେଳେ, କିଛି ଚୋର ଚୋରା ଧନ ସହ ଏଠିକୁ ଆସିଗଲେ। ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ରକ୍ଷାକର୍ମୀ ଏମାନେ ଚୋରମାନେ ଉପରେ ପଛୁଆଁ କରି ଆସୁଥିଲେ। ଚୋରମାନେ ଆଶ୍ରମରେ ଲୁଚି ତାଙ୍କର ଚୋରା ଧନ ଲୁଚାଇଦେଲେ। ରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏଠିକୁ ଆସି, ମୁନିଙ୍କୁ ଚୋରମାନେ ସହିତ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଚୋରମାନେ କେଉଁ ପଥେ ଗଲେ? ଆମେ ସେଇ ପଥେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" ମୁନି ମୌନ ରହି, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ଆଶ୍ରମ ତଳାଶ କରି, ଚୋରମାନେ ଏବଂ ଚୋରା ଧନ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ। ଏହିଥିରେ ତାଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉଠିଲା ଯେ, ଶାୟଦ ମୁନି ମଧ୍ୟ ଏହି ଚୋରିରେ ଜଡିତ। ସେମାନେ ମୁନି ସହ ଚୋରମାନେ କୁ ଧରି ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ। ରାଜା ଏହା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ଚୋରମାନେ ସହ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଲେ ଏବଂ ରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ଅଜାଣି ତାଙ୍କୁ ଶୂଳରେ ଝୁଲାଇଦେଲେ। ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶୂଳରେ ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ବିନା ଜୀବନ୍ତ ରହିଲେ। ସେ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ତପସ୍ୟା ଦେଖି ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ରାତିରେ, ସେମାନେ ପକ୍ଷୀ ଆକାର ଧାରଣ କରି ଏଠିକୁ ଆସି, ମଣ୍ଡବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ମୁନିବର, କଣ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି?" ମଣ୍ଡବ୍ୟ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୋର ନିଜ ଦୋଷରୁ ଏହି ଫଳ ମିଳୁଛି। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷୀ ନୁହେଁ।" ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ଅନେକ ଦିନ ପରେ ଏହି ଘଟଣା ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆସି, ଶୂଳରେ ଝୁଲିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଏବଂ କହିଲେ: "ମୁନିବର, ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନରୁ କିଛି ଅପରାଧ କରିଥିଲି, କୃପା କରି ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।" ମୁନି ରାଜା କୁ ଖ୍ଷମା କଲେ। ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶୂଳରୁ ଅବତାରଣ କରି, ଶୂଳ ଟାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶୂଳ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ରହିଗଲା। ଶେଷରେ, ତଳ ଛେଦିଦେଲେ, ଏବଂ ଶୂଳ ଶରୀରରେ ରହିଥିଲା। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁନି ଚଳାଫେରା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଗଳା ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୂଳ ରହିଥିଲା। ସେ ଭାବିଲେ, "ମୁଁ ଏହାକୁ ଫୁଲ ଧରିବା ପାତ୍ର ଭାବେ ବାହନ କରିବି।" ତାଙ୍କ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇପାରିବା ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକ ଜୟ କଲେ। ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ଲୋକେ "ଅଣିମଣ୍ଡବ୍ୟ" ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଶେଷରେ, ଏହି ତପସ୍ବୀ ଧର୍ମ ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମୁଁ କଣ ଅଜାଣି କିଛି ଅପରାଧ କରିଥିଲି, ଯାହାର ଫଳରେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଫଳ ମୋତେ ମିଳିଛି? ଦୟାକରି ଏହାର ସତ୍ୟ କଥା ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ। ମୋର ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖନ୍ତୁ।