ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଚାମ୍ବା ଅତି ଫିକା ହେବ। ସେ ପୁରୁଷ ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ହେବେ। ଏହି କଥା କହି, ମହାପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଚାଲିଗଲେ। ସତ୍ୟବତୀ ପୁନି ଏକ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଏବଂ ମହାପୁରୁଷ ତାଙ୍କୁ 'ଏମିତି ହେବ' କହି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ଏଠିରେ ରାଣୀ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଫିକା ଚାମ୍ବା ସହିତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଞ୍ଚଟି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପାଣ୍ଡବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଦୁଇ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ କ୍ରିୟା ସଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଇଥିଲା। ଭୀଷ୍ମ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରାଇଲେ। ଦେଖିଲେ ଯେ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଶିଶୁ ଅନ୍ଧ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସତ୍ୟବତୀ, କୌସଲ୍ୟା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଡାକି ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଚାହିଲେ: 'ଏହି ଶିଶୁ ଅନ୍ଧ ହେଲା, ମୁଁ କୌସଲ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛି।' ବ୍ୟାସ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ଯଦି କୌସଲ୍ୟା ଦୃଢ଼ ରହିବେ, ସେ ପୁନି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେବେ।' 'ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ଜ୍ଞାନୀ ହେବ।' ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପରେ, ସତ୍ୟବତୀ ପୁନି ତାଙ୍କ ଜାଉ ଝିଅକୁ ଡାକିଲେ। ଠିକ୍ ସମୟରେ ସେ ବୟସ୍କ ବାଧୁକୁ ସଂପ୍ରଦାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦେହ ଦେଖି ଏବଂ ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କରି ଭୟ ହେଲେ। ବ୍ୟାସ, ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ, ରାଣୀଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏକ ଦାସୀକୁ ଅପ୍ସରା ଭଳି ଭୂଷିତ କରି, ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। ଦାସୀ, ରାଜା କାଶୀଙ୍କ କନ୍ୟା, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଆସିବା ସମୟରେ ଗୃହ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଦେହ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ଗୁପ୍ତଭାବରେ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପ୍ରଭାତେ, ବ୍ୟାସ ଦାସୀକୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ମା ହେବା; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଶୁ ତୁମ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ସେ ଜଗତରେ ଧର୍ମୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।' ଏହି ଶିଶୁ ବିଦୁର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଭାଇ। ମହାନ୍ଦବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଶାପରେ ଧର୍ମ ଦେବତା ବିଦୁର ଭାବରେ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତିନି ଧର୍ମ ଅଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରୋଧ ଶୂନ୍ୟ। ବ୍ୟାସ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ—ତାଙ୍କ ଦେରି ଓ ଦାସୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବା ଉପରେ। ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି, ସେ ପୁନି ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସହିତ ମିଳିଲେ, ଗର୍ଭାଧାନ ଘଟିବା କଥା ଜଣାଇ, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହିପରି, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଭୂମି ଭିଚିତ୍ରବୀର୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ, କୁରୁ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ। ଏଠିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା: କେଉଁ କାରଣରେ ଧର୍ମ ଏହି ଶାପରେ ପତିତ ହେଲେ? କିଏ ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ? ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନାମ ମହାନ୍ଦବ୍ୟ; ସେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଶ୍ଚଳ, ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼। ସେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରି ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଗଲେ, ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି ରହିଲେ। ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରରେ ଗଛ ତଳେ, ମହାତପସ୍ବୀ ହାତ ଉଠାଇ, ମୌନବ୍ରତ ଧରି ଗଭୀର ଯୋଗରେ ଲିନ ହେଇ ଦଉଡ଼ିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ଚୋରମାନେ ଚୋରି କରି ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ଚୋରମାନେ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କ ଚୋରି ଜିନିଷ ଲୁଚାଇଦେଲେ। ଭୟରେ ଚୋରମାନେ ଆଶ୍ରମରେ ଲୁଚି ରହିଲେ, ରକ୍ଷକମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସି ଦେଖିଲି ଯେ ମୁନି ଚୋରମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲି: 'ଚୋରମାନେ କେଉଁପଥେ ଗଲେ? ଆମେ ସେହିପଥେ ଯାଇ ସେମାନେକୁ ଶୀଘ୍ର ଧରିପାରିବା।' କିନ୍ତୁ ଏହି ତପସ୍ବୀ କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ, ଭଲ କି ମନ୍ଦ। ରକ୍ଷକମାନେ ଆଶ୍ରମ ତନ୍ତୁ କରି, ଚୋରମାନେ ଏବଂ ଚୋରି ଜିନିଷ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦେଖି ରକ୍ଷକମାନେ ମୁନି ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଚୋରମାନେ ସହିତ ରଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଚୋରମାନେ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଲେ; ଅଜାଣା ଭାବରେ, ରକ୍ଷକମାନେ ଏହି ତପସ୍ବୀକୁ ଶଳାକାରେ ଝୋଟିଲେ। ଏହି କାମ ସମାପ୍ତ କରି, ରକ୍ଷକମାନେ ଧନ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଗଲେ। ମହାନ୍ଦବ୍ୟ ଶଳାକାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅନାହାରେ ରହିଲେ, ତଥାପି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ନାହିଁ। ସେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରି ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେକୁ ଡାକିଲେ; ଶଳାକା ଶିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ତପସ୍ୟା କରି ଚାଲିଲେ। ତପସ୍ୟାଶୀଳ ମୁନିମାନେ ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ରାତିରେ ସେମାନେ ପକ୍ଷୀର ରୂପ ଧରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: 'ମୁନି, କେଉଁ ପାପ କରିଛ? ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରେ ଶଳାକା ଉପରେ ରହିଛ?' ତେବେ ମହାନ୍ଦବ୍ୟ ମୁନି ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେକୁ କହିଲେ: 'ମୋ ଦୋଷରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଯାଉଛି; ଅନ୍ୟ କିଏ ମୋତେ କଷ୍ଟ ଦେଇନାହିଁ।