ଏକ ସମୟର କଥା, କୌରବ ବଂଶରେ ରାଜା ନଥିବାରୁ ସମସ୍ତେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଅନାଥ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ରାଜା ବିନା ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଜା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, କୌଣସି ଯଜ୍ଞ-ଯାଗ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ, ବର୍ଷା ହୁଏନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତି ନାହିଁ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜ୍ୟ କେମିତି ଚାଲିପାରିବ? ଏହି କଥା ବୁଝି, ସତ୍ୟବତୀ ମହାର୍ଷି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ— ଏହି ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ଏଠାରେ ଆଗେଇ ଆସ; ବିଷ୍ମ ଏହି ଶିଶୁକୁ ବଢ଼ାଇବେ। ବ୍ୟାସ ମୁଁ ଯଦି ଅସମୟରେ ମୋ ଭାଉଣ୍ଡିଆ ପାଇଁ ପୁଅ ଦେଉଛି, ତେବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି— ଏହା ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ଯଦି ସେ ମୋ ଗନ୍ଧ, ଆକୃତି, ଦେହ ଓ ଦେଖଣାକୁ ସହିପାରିବେ, ତେବେ କୌଶଳ୍ୟା ଆଜି ଏହି ଦିନେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅକୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବେ। ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଏକ ଶତ ପୁଅ ପାଇବେ, ଯେଉଁମାନେ କୌରବ ବଂଶର ରକ୍ଷକ ଓ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ। ଏପରି କହି ବ୍ୟାସ ମହାର୍ଷି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। କୌଶଳ୍ୟା ଶ୍ରୀଘର୍ଭିତ ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୟନ କମ୍ବଳ ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ। ବ୍ୟାସ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ରାଜମାତା ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କର ବୋହୁ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେ ଧର୍ମମୟ ଓ କଳ୍ୟାଣମୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଲେ— “ହେ କୌଶଳ୍ୟା, ମୋ ଏହି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଶୁଣ। ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଅବନତି ହେବାରୁ ଭାରତ ବଂଶ ନଶ୍ଟ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ। ମୋର ଦୁଃଖ ଓ ପୂର୍ବଜ ବଂଶର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖି ବିଷ୍ମ ଏହି ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଉପାୟ ଏବେ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ତେଣୁ ମୋତେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଅ। ଭାରତ ବଂଶକୁ ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର କର, ରମଣୀୟ କଟିଅଳି କୌଶଳ୍ୟା, ଏକ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭା ଦେଖାଉଥିବା ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅ। ସେ ଆମ ବଂଶର ଭାର ଉଠାଇବେ।” ଏଭଳି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କର ବୋହୁଙ୍କୁ ସମ୍ମତ କରାଇଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋଷି ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହା ପରେ ଯଥାସମୟରେ, ସତ୍ୟବତୀ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଶୋଇଥିବାବେଳେ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ— “ହେ କୌଶଳ୍ୟା, ତୁମର ଦେବତୁଳ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ଆଜି ଆସୁଛନ୍ତି, ତୁମେ ଜାଗରୁକ ରୁହ, ସେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଆସିବେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି କୌଶଳ୍ୟା ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବାବେଳେ ବିଷ୍ମ ଓ କୌରବ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଅଁଥିବା ଏବଂ ଦୀପ ଜଳିଥିବା ସମୟରେ, ପୂଜ୍ୟ ବ୍ୟାସ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କର ମାତୃ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଆଦେଶାନୁସାରେ ବ୍ୟାସ ପ୍ରଥମେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାକୁ ଗଲେ। କୌଶଳ୍ୟା ଏହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତି, ଅଲୋକପ୍ରଦ ଦେଖି ଭୟରେ ଚକିତ ହୋଇ ଚକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦେହ କ୍ରୂର, ଦୁର୍ବଳ, ଜଟାଧାରୀ, କଳା ଚର୍ମ, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ତାମ୍ର ଦାଢ଼ି, ଅନ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଥିଲା। କୌଶଳ୍ୟା ମାତୃପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ୟାସ ଚାଲିଗଲାପରେ, ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କର ପୁଅଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— “ଏହି ରାଜକନ୍ୟା ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ କି?” ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ସେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିବେ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପ୍ରବଳ ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ହେବେ। ସେ ଏକ ଶତ ପୁଅର ଜନକ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମାତୃ ଦୋଷରୁ ସେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେବେ।” ଏହା ଶୁଣି ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ— “ଅନ୍ଧ ରାଜା କୌରବ ବଂଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ବଂଶର ରକ୍ଷକ ଓ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଉନ୍ନତିକାରୀ ହେବା ଉଚିତ। ତୁମେ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେବ। ମୋ ଛୋଟ ବୋହୁ, ଯୁବତୀ ଓ ରୂପସୀ, ସେଠାରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଥିବା ପୁଅ ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କୌରବ ବଂଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜା ହେବ।” ବ୍ୟାସ ସମ୍ମତି ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ। ସମୟ ଅନୁସାରେ କୌଶଳ୍ୟା ଏହି ଅନ୍ଧ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପୁନିଥରେ, ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ବୋହୁଙ୍କ ସହ କଥା କହି, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ— “ଏହି ବଂଶ ଚାଲିଯାଉଥିବାରୁ ତୁମେ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଦିଅ।” ସତ୍ୟବତୀ ଏଥିପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ ଓ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ କହିଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଅମ୍ବାଳିକା ଚିନ୍ତା ଓ ଆତଙ୍କରେ ଶେଯ୍ୟାରେ ବସିଥିଲେ, “କିଏ ଆସିବେ?” ବିଚାର କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ରୀତିରେ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଅମ୍ବାଳିକା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ଶୁକ୍ଳ ରଙ୍ଗର ହୋଇଗଲେ, ମୁହଁ ମାନ୍ଦ ଓ ଭୟଭୀତ ଦେଖାଉଥିଲେ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ— “ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖି ଶୁକ୍ଳ ରଙ୍ଗର ହୋଇଯାଇଛ, ତେଣୁ ତୁମର ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଶୁକ୍ଳ ରଙ୍ଗର ହେବ। ଏହି ତାଙ୍କର ନାମ ହେବ।” ଏହିପରି କହି ବ୍ୟାସ ଚାଲିଗଲେ। ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— “ମୋ ପୁଅ, ଏଠାରେ ମଙ୍ଗଳ ହେବ କି?” ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଶୁକ୍ଳ ରଙ୍ଗର ହେବା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ଧର୍ମ ଓ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, କୌରବ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଅଦୃଶ୍ୟ ତ୍ୟାଗ, ବୋହୁମାନଙ୍କ ଧୈର୍ୟ, ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ ହେଲା।