ଏହି ଉପଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନେଇ। ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କର ମାତା କାଳୀ (ସତ୍ୟବତୀ)ଙ୍କର ମନରେ କ’ଣ ଚାଲିଛି, ତାହା ଜାଣିପାରିଲେ। ସେ ବେଦମାନ୍ୟ କଥା ରଖିଥିବା ସମୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଉଚିତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପୂଜା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ବାହୁଡିଏ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପୁଅକୁ ଦେଖି ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖିତ ମାତାଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟି ଶାନ୍ତ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ମା, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହିଁ ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ତୁମେ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେଉଛ, ମୁଁ କରିବି।" ତାପରେ, ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ ଏହି ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେ ବସିଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ମାତା ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, "ଋଷି, ପୁଅମାନେ ମା ଓ ବାପା ଦୁହିଁଠାରୁ ସମାନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯେପରି ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ମୋର ପୁଅ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅ। ଭୀଷ୍ମ ବାପାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ, ତୁମେ ମୋର ନିଜ ପୁଅ। ତୁମେ ଯେପରି ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଭାଇ ବା ପୁଅ ଭାବେ ଭାବ, ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ସେପରି।" "ଭୀଷ୍ମ ସନ୍ତାନ ବା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇବାରେ ରୁଚି ଦେଖାଉନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି ସ୍ଥିତିରେ, ବଂଶ ଓ ପରିବାର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମେ ଭାବିବା ଦରକାର। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଦେଶ, ମୋର ଆଦେଶ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ—ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତୁମେ ଶୁଣି କରିବା ଉଚିତ। ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବକନ୍ୟା ପରି, ସେମାନଙ୍କ ସହ ଧର୍ମାନୁସାରେ ସନ୍ତାନ ଦେଖା। ସେମାନେ ଯୌବନ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଭରପୂର, ଧର୍ମାନୁସାରେ ପୁଅ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏହି କୁରୁ ବଂଶ ଚାଲିଯିବାକୁ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବାକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।" ଏହିପରି ମାତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ, "ମୋର ମନ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚଳ, ତୁମେ ଯାହା କହିବ, ମୁଁ କରିବି। ପୁରାତନ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ମୋର ଭାଇକୁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ପରି ସମାନ ପୁଅ ଦେବି। ତୁମେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଛ, ଦୁଇ ରାଣୀ ଏକ ବର୍ଷ ଯଥାବିଧି ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ, ତାପରେ ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ। ଯେପରି ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେହି ଦିନ ସଂସ୍ପର୍ଶ ହେଉ।" "ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ନଥିଲେ ଜନମାନେ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, କୌଣସି କ୍ରିୟା ଚାଲିନଥାଏ, ବର୍ଷା ହୁଏନାହିଁ, ଦେବତା ମଧ୍ୟ ନଥାଏ। ତେଣୁ, ରାଜ୍ୟ ଚାଲିବାକୁ ପୁଅ ଆବଶ୍ୟକ, ଭୀଷ୍ମ ସେଇ ପୁଅକୁ ଲାଲନା କରିବେ।" "ଯଦି ଅସମୟରେ ମୋତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତେବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖର ଭାଗୀ ହେବି, ଏହି ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ଯଦି ସେମାନେ ମୋର ଦେହ ଓ ଗନ୍ଧ ସହିପାରିବେ, ତେବେ କୌଶଲ୍ୟା ଆଜି ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ପାଇବେ। ସେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଶତପୁତ୍ରା ହେବେ, ସେମାନେ କୁରୁବଂଶର ରକ୍ଷକ ଓ ତୁମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ।" ଏପରି କହି ବ୍ୟାସଦେବ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚାଲିଗଲେ। କୌଶଲ୍ୟା ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୁଭ୍ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଏହି କାମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ଜାଉଁ ଝିଅ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକାକି ଦେଖି ଧର୍ମମୟ ଓ ଉପକାରକ କଥା କହିଲେ—"କୌଶଲ୍ୟା, ମୋ ଧନ୍ୟ ଝିଅ, ଏହି ଧର୍ମ କଥା ଶୁଣ। ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଅବନତି ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ। ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ଏହି ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହା ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ନଷ୍ଟ ବଂଶକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କର, ଏବଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଉ। ସେ ଆମ ବଂଶର ଭାର ବହିବେ।" ଏପରି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସତ୍ୟବତୀ ଝିଅ ରାଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋଷି ଓ ଅତିଥିମାନେ ଖାଇଲେ। ଏହା ପରେ ଯଥାସମୟରେ, ଦେବୀ କୌଶଲ୍ୟା ପବିତ୍ର ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୟନ କରୁଥିଲେ, ସତ୍ୟବତୀ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ—"କୌଶଲ୍ୟା, ତୁମର ଦେବତୁଳ୍ୟ ପତି ଆଜି ଆସିବେ। ସତର୍କ ରୁହ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସେ ଆସିବେ।" ମାତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୌଶଲ୍ୟା ତାଙ୍କ ଶୋଭା ଶୟନରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କୁରୁମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଅଁଥିବାବେଳେ ଓ ଦୀପ ଜଳିଥିବା ସମୟରେ, ବ୍ୟାସଦେବ ଏହି କୋଠରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ, ବ୍ୟାସଦେବ ପ୍ରଥମେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ଶୟନକୁ ଗଲେ। କୌଶଲ୍ୟା ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ, ବିକୃତ ଦେହ, ଜଟା ଓ କଠିନ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଥିଲା, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ। କୌଶଲ୍ୟା ଭୟରେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଶରୀର ଟାଣି ନେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଧର୍ମ ପାଳନ ଦ୍ୱାରା କୁରୁବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଜନ୍ମ ନେବା ପାଇଁ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଘଟିଲା।