ପରାଶର ଋଷିଙ୍କ ପୁଅ ଏକ ମହାନ ଯୋଗୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଋଷି ହେଲେ। ସେଠାରେ, ଏହି ପୁଅ ଜଣେ କୁମାରୀ ମହିଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ସେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଋଷି, ଯିଏ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଚାରିଟି ବେଦକୁ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ, ସେଉଁଥିରେ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାସ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର କଳା ବର୍ଣ୍ଣରୁ 'କୃଷ୍ଣ' ନାମ ହେଲା। ସତ୍ୟବାନ, ନିୟମିତ, ତପସ୍ୱୀ ଏବଂ ପାପରହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ମୁଁ ଏବଂ ତୁମେ, ହେ ଅତୁଳନୀୟ ତେଜସ୍ବୀ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ଗର୍ଭକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଦେଇବେ। ସେ ମୋତେ ସେଠାରେ କହିଥିଲେ, "ଦୁଃଖ କାଳରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର।" ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ହେ ଭୀଷ୍ମ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବି। ତୁମ ସମ୍ମତି ସହିତ, ଏହି ମହା ତପସ୍ବୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଗର୍ଭକ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ତାନ ଦେଇବେ। ଏହି ମହା ଋଷିଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ହେବା ସହିତ, ଭୀଷ୍ମ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ତୁମେ ସଠିକ୍ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଏହା କର।" ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ତାର ସମ୍ପର୍କ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅକାମ, ସବୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ବିଚାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ଦୃଢ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆମ ପରିବାର ପାଇଁ ଉପକୃତିକର ଏବଂ ଧର୍ମସମ୍ମତ। ତୁମ କଥା ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଉଚିତ, ତାହା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି। ଏହି ସମୟରେ, ମୁଦ୍ରାଧିକୃତ ବ୍ୟାସ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ ତାଙ୍କର ମା' କାଳୀଙ୍କ ମନରେ ଯାହା ଚାଲିଛି ତାହା ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଋଷି ଭାବେ ବେଦ ଉପଦେଶ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଉଚିତ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପୁଅକୁ ଦେଖି, ଦଶାର ଝିଅ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁରେ ନିହାତି ହେଲେ। ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖିତ ମା'ଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇଲେ। ଏହା ପରେ, ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଆସିଛି। ରାଜଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଥିବା ତୁମେ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବ, ମୁଁ ତାହା କରିବି।" ଏହିପରେ, ପୂରୋହିତ ତାଙ୍କୁ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧିରେ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ବ୍ୟାସ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏଭଳି ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧିରେ ପୂଜିତ ହେବା ପରେ, ବ୍ୟାସ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ବସିଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମା' ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାପରେ, ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, "ହେ ଋଷି, ପୁଅ ପିତା ଓ ମା' ଦୁହିଁଠାରୁ ସମାନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯେପରି ତୁମେ ମୋ ପୁଅ, ସେପରି ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ମୋ ଛୋଟ ଝିଅ। ଭୀଷ୍ମ ପିତାଙ୍କ ତରଫରୁ, ତୁମେ ମା'ଙ୍କ ତରଫରୁ। ତୁମେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁଅ ଭାବେ ଭାବ, ଏହିପରି ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ ଅଟୁଟ। ସେ ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ନିୟମରେ ଅଂଶ ନେଉନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ତୁମେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ବଂଶ ଓ ପରିବାର ପାଇଁ ଏହା ବିଚାର କର।" "ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପଦେଶ ଓ ମୋ ଆଦେଶରେ, ହେ ପାପରହିତ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏବଂ ମୋର କଥା ଶୁଣି ଯାହା କହିବି, ତୁମେ କର। ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ପରି, ସେମାନେ ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ଧର୍ମାନୁକୂଳ ସନ୍ତାନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖ। ଏହି ବଂଶ ଚାଲି ରହିବା ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ।" "ଏହିପରି, ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ତୁମ ମନ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ, ତେଣୁ ତୁମ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ଧର୍ମ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ଏହି ପୁରାତନ ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ, ମୁଁ ତୁମ ଭାଇଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ସମାନ ସନ୍ତାନ ଦେବି। ତୁମ ଦୁଇ ରାଣୀ ଏଠାରେ ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତୁ, ତାପରେ ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ। ଯେପରି ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେପରି ଉଚିତ ସମୟରେ ସନ୍ତାନ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।" "ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ନଥିଲେ, ଜନମାନେ ନାଶ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବିନାଶ ହୁଏ, ବର୍ଷା ନଥାଏ, ଦେବତା ମଧ୍ୟ ନଥାନ୍ତି। ରାଜା ବିନା ରାଜ୍ୟ କିପରି ଚାଲିବ? ତେଣୁ ଗର୍ଭଧାରଣ ହେଉ; ଭୀଷ୍ମ ସେଇ ସନ୍ତାନକୁ ପାଳିବେ।" "ଯଦି ମୋତେ ଅସମୟରେ ମୋ ଭାଇ ପାଇଁ ପୁଅ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତେବେ ସେ ଦୁଇଁ ଝିଅଙ୍କ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ମୁଁ ନେଇବି — ଏହି ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ। ଯଦି ସେ ମୋ ଗନ୍ଧ, ଆକୃତି, ରୂପ ଓ ଦେହ ସହିପାରିବେ, କୌଶଳ୍ୟା ଏହି ଦିନେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।" "ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକଶତ ପୁଅ ପାଇବେ, ସେମାନେ କୁରୁ ବଂଶର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ।" ଏପରି କହି, ବ୍ୟାସ ମହାର୍ଷି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ। କୌଶଳ୍ୟା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ବ୍ୟାସ ଏକତାନ ଚିତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଏକାକି ଦେଖି ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେ ଧର୍ମମୟ ଓ ଉପକୃତିକର କଥା କହିଲେ, "ହେ କୌଶଳ୍ୟା, ମୋର ଏହି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଶୁଣ। ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଅବନତି ହେତୁ ଭାରତ ବଂଶ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ମୋତେ ଦୁଃଖିତ ଓ ବଂଶ ଅପଦ୍ରବ୍ୟସ୍ତ ଦେଖି, ଭୀଷ୍ମ ଏହି ବଂଶବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଉପଦେଶ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଝିଅ, ତେଣୁ ମୋତେ ଏହି ଦାନ ଦେ।