ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏକ ବଡ଼ ଋଷିଙ୍କୁ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର କରାଉଥିଲି, ସେ ମୋତେ ମିଷ୍ଟି ଏବଂ କୋମଳ କଥା କହିଥିଲେ, ଏବଂ ମୋ ଜନ୍ମ ଓ ବଂଶାବଳୀ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, କହିଲେ, "ତୁମେ ମଛଓଳି ଝିଅ ନୁହଁ, ତୁମର ଜନ୍ମ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୂନ୍ୟ ବଂଶରେ।" ମୁଁ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଥିଲି, କାରଣ ମୁଁ ଜାଣିଥିଲି ଯଦି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ନ କରିବି, ତେବେ ଶାପ ମିଳିପାରେ, ଏବଂ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁଥିଲି। ସେ ମୋତେ ଯେଉଁ କଠିନ ବର ଚାହିଲେ, ମୁଁ ତାହା ନ ଟାଳିପାରିଲି। ଯମୁନା ତୀରେ ଦୂରରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ଅନେକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ସମ୍ମୁଖରେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲେ, ଯାହାର ରେଖା ଆକାଶକୁ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାର ପରି ମୁଡ଼ିଦେଇଥିଲା। ସେଠାରେ ମୁଁ କିଛି କଥା କହିଲି, ତାହା ସହିତ ସେ ମହାତ୍ମା ପରାଶର ଏକ ଘନ ଧୂଆଁ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଯମୁନା ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱୀପରେ ବ୍ୟାପି ଗଲା। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ମୋତେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ମୁଁ ଏକ ଅପରାଧୀନ କୁମାରୀ ଥିଲି, ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ଦେଲେ, ମୁଁ ଏକ ନୌକା ପରି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କଲି। ମୋ ଦେହରେ ଏକ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୃଣା କରୁଥିଲି। ଋଷି ପରାଶର ତାହା ଦୂର କରି, ମୋତେ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଦେଲେ। ଏପରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶିଶୁକୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବା ପରେ, ସେ କହିଲେ, "ଏହି ଦ୍ୱୀପରେ ତୁମେ ଏବେଳେ ମଧ୍ୟ କୁମାରୀ ରହିବେ।" ସେ ମହାପୁରୁଷ ମୋତେ ନିତ୍ୟ କୁମାରୀତ୍ୱ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖି ମୁଁ ଅବାକ୍ ଓ ଭୟଭିତ ହେଲି। ମୁଁ ଭୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲି, ଏବଂ ସେ ଖୁସି ହୋଇ ମୋତେ ଏକ ପୁଅ ଦାନ କଲେ। ସେ ପୁଅ ପରାଶରଙ୍କ ଅନ୍ଶ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଯୋଗୀ ଓ ମହାତ୍ମା ହେଲେ। ଏହି ପୁଅ, ଯିଏ ମାତୃକୁମାର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେହି ଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ 'ଦ୍ୱୈପାୟନ' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ। ସେ ଧନ୍ୟ ଋଷି, ଯିଏ ଚାରି ବେଦକୁ ବିଭାଜନ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ସାରା ଜଗତରେ ବ୍ୟାସ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଶ୍ୟାମ ଦେହ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ 'କୃଷ୍ଣ' ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ସେ ସତ୍ୟବାନ, ନିୟମିତ, ତପସ୍ୱୀ ଓ ପାପରହିତ ଥିଲେ, ଜନ୍ମ ହେବା ସହ ବାପାଙ୍କ ସହ ବିଦାୟ ନେଲେ। ମୁଁ ଏବଂ ତୁମେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲୁ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ବଂଶର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ହେଉ। ସେ ମୋତେ କହିଥିଲେ, "ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର।" ଏବେ ଯଦି ତୁମେ ଚାହ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବି। ତୁମ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଭୀଷ୍ମ, ସେ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଦେଇପାରିବେ। ଏପରି ଅବସରରେ, ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କର ନାମ ଶୁଣି, ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ, "ତୁମେ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଭଲଭାବେ ଜାଣ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର।" ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ତାହାର ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, କାମ ଓ ତାଙ୍କର ବିପରୀତ, ସବୁକିଛି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଏପରି ବୁଦ୍ଧି ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛି, ସେହି ନିଜେ ପ୍ରକୃତିରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆମ ପରିବାର ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ଧର୍ମସମ୍ମତ। "ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ଆମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲା," ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ, ତାଙ୍କ ମାତା କାଳୀଙ୍କ ମନର ଭାବ ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କର ମନ ଜାଣି, ବେଦ ଉପଦେଶ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଉପଚାର କଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ବାହୁମେଳେ ଧରି, ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଏତେ ବର୍ଷ ପରେ ପୁଅକୁ ଦେଖି ସେ ଦଶାର ଝିଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ଜଳ ଛିଟି ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, "ମା, ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ତାହା କରିବି।" ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରାଗଲା। ବ୍ୟାସ ସେହି ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମାତା ତାଙ୍କର କୁଶଳ ଜାଣିବାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, "ଋଷି, ସନ୍ତାନ ସଦା ମାତା ଓ ବାପା ଉଭୟଙ୍କର ସମାନ ଅଂଶ। ଯେପରି ବାପା ତାଙ୍କର, ସେପରି ମାତା ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଆପଣ ମୋ ପ୍ରଥମ ପୁଅ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅ, ଭୀଷ୍ମ ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଆପଣ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।" "ଯେପରି ଆପଣ ନିଜକୁ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁଅ ଭାବେ ଭାବନ୍ତି, ସେପରି ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଅଟୁଟ। ସେ ସନ୍ତାନ ଓ ରାଜ୍ୟ ନେଇ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ଆପଣ ଆମ ବଂଶ ଓ ଭାଇଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।" "ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାଣୀ, ମୋ ଆଦେଶ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ଓ ରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଯାହା କହିବି, ତାହା କରିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ। ଭାଇଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ପରି ଏବଂ ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ସନ୍ତାନ ଚାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ସନ୍ତାନ ଦେଇବାକୁ ଆପଣ ସମର୍ଥ।" "ଏହି ପରିବାର ଓ ବଂଶର ପରମ୍ପରା ଚାଲିବା ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ।" ବ୍ୟାସ କହିଲେ, "ମା, ତୁମର ମନ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର, ତୁମ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ତୁମ ଭାଇଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ସମାନ ପୁଅ ଦେବି।" "ତୁମେ ଯେଉଁ ଉପବାସ ନିୟମ ଦେଉଛ, ଦୁଇ ରାଣୀ ଏକ ବର୍ଷ ମାନିବେ, ପରେ ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ। ଯେଉଁପରି ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତକ୍ଷଣାତ୍ ସେମାନେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିପାରିବେ।" ଏଭଳି ଭାବେ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଜୀବନର ଏହି ଗୁପ୍ତ ଓ ଦିବ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ଏହି ପୂଜ୍ୟ ବଂଶର ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ଅଂଶ ହେଇ ରହିଲା।