ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଦ୍ଧ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି ସତ୍ୟବତୀ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେପରି ତୁମ ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିଛ, ଏହିପରି ମୋର ଏକ ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କର। ତୁମ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଅପରିପକ୍ୱ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ବିଦାୟ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ କାଶୀର ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଇ ଜନେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁବତୀ, ରୂପବତୀ ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାରେ ଅଛନ୍ତି। ବଂଶର ଚାଲାଣ ନିମିତ୍ତେ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହ ଧର୍ମାନୁସାରେ ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ।” ଭୀଷ୍ମ ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମା, ତୁମେ ନିସ୍ଵାର୍ଥ ଧର୍ମର କଥା କହିଛ। ତୁମେ ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବି ଜାଣିଛ। ତିନି ଲୋକର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ମୁଁ ଜୀବନ ଛାଡିଦେଇପାରିବି, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ କେବେ ଛାଡିବିନାହିଁ। ତୁମେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାନ୍, ଶୂରବୀର ଅଟୁଟ ରହିଛ। ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏଠାରେ ତିନି ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ। ବଂଶ ଓ ଧର୍ମ ଅବିକୃତ ରହିବା ଦିଆଁ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଆଁ। ବଂଶର ବୃଦ୍ଧ ଏକମାନେ ତୁମେ, ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ତୁମର; ଆମେ କିପରି ବଂଶ ଚାଲାଇବା ଉଚିତ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କର। ଘରର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସବୁଠୁ ଗୁପ୍ତ କଥା ରଖନ୍ତି, ନାନା କୌଶଳରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି। ଓ ସତ୍ୟବତୀ, ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟର ପ୍ରତି ଚିନ୍ତା କର, ଯେପରି ମୁଁ ସତ୍ୟ ଛାଡିବିନାହିଁ ଓ ଆମ ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହେବିନାହିଁ।” ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀ ଲଜ୍ଜା ଓ ହାସ୍ୟ ମିଶିତ ଶବ୍ଦରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ସତ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖି, ବଂଶ ନିମିତ୍ତେ କଥା କହିବି। ବିପଦରେ ଏପରି ଧର୍ମ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ବଂଶର ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ, ଆଶ୍ରୟ ଏକମାନେ ତୁମେ। ତୁମେ ଯାହା କହିବ, ଆମେ କରିବା; ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚୟ। ଏବେ ମୋ ଏକ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ, ଭୀଷ୍ମ, ଯାହା ଆମର ଉପକାର ଓ ଧର୍ମ ଏବଂ ଅର୍ଥ ସହିତ ଜଡିତ। ଗୁପ୍ତ କଥା ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ରାଜା ବାସୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ। ଏକ ସମୟରେ ମୁଁ ମାଛ ରୂପେ ମାନ୍ୟା ରାଜା ବାସୁଙ୍କ ଶ୍ୱେତା ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିଲି। ମୋ ମାକୁ ଜଳରୁ ଏକ ମାଛ ଧରିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନେଇ ଗଲେ, ସେ ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ମୋତେ ନିଜ ଘରେ ଆଣି ଜନ୍ମଦାତା ପିତା ଭାବେ ଧର୍ମରେ ମୋତେ ଲାଗିଲେ। ଧର୍ମ ପାଇଁ ମୋ ପିତା ଏକ ନୌକା ଚଳାଉଥିଲେ; ଏକ ଦିନ ମୁଁ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ନୌକାରେ ଗଲି। ସେଠାରେ ଧର୍ମର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ମହା ଋଷି ପରାଶର ଯମୁନା ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଏସିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନୌକାରେ ଉଠାଇ ଯମୁନା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲି, ସେ ମୋତେ ମୂଦ୍ର ଓ ସନ୍ତୋଷ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ। ସେ ମୋର ଜନ୍ମ ଓ ବଂଶ କଥା କହିଲେ, ‘ତୁମେ ମାଛଧରିବା ବ୍ୟକ୍ତିର କନ୍ୟା ନୁହଁ।’ ଶାପ ଓ ପିତାଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଦାନ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିଲିନାହିଁ। ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଋଷିମାନେ ଯମୁନା ତୀରରେ ଦୂରେ ଅଗ୍ନିବତ୍ ଚମକୁଛନ୍ତି। ସମ୍ମୁଖରେ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚମକୁଥିଲେ, ଯାହାରେ ଆକାଶ ଲାଲ ଚାଦର ପରି ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା। ମୁଁ କଥା କହିବା ସମୟରେ ପରାଶର ଏକ କୁହୁଡ଼ ତିଆରି କଲେ, ଯମୁନାର ଦ୍ୱୀପରେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ବଶ ହୋଇଗଲି, ସେ ଦିନ ଜଗତ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଗଲା। ମୋର ଦେହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିଲା, ଯାହା ମୋତେ ଅପ୍ରିୟ ଲାଗୁଥିଲା; ଋଷି ଏହା ଦୂର କରି ମୋତେ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଦେଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ଧାରଣ କରିଥିବାବେଳେ, ଋଷି କହିଲେ, ‘ଏହି ଦ୍ୱୀପରେ ତୁମେ ଅପରିଣୀତା ରହିବା।’ ତାପରେ ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ସଦା କୁମାରୀ ରହିବା ଦାନ ପାଇଲି; ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖି ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପଡିଲି। ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲି; ତାପରେ ସେ ଆନନ୍ଦ ହୋଇ ମୋତେ ପରାଶର ଦ୍ୱୀପରେ ପୁତ୍ର ଦେଲେ। ସେ ପୁତ୍ର ପରାଶରଙ୍କ ଯୋଗୀ, ମହା ତପସ୍ବୀ ହେଲେ; ମୋ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱୀପରେ ଜନ୍ମିତ ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ସେ ପବିତ୍ର ଋଷି ଚାରି ବେଦକୁ ବିଭାଜନ କରି ଶ୍ରୀ ବ୍ୟାସ ହେଲେ, ତାଙ୍କ କଳା ତ୍ୱଚାରେ ‘କୃଷ୍ଣ’ ନାମ ହେଲା। ସତ୍ୟବାନ୍, ନିୟମିତ, ତପସ୍ବୀ, ନିର୍ମଳ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମିଲେ ଓ ପିତା ସହ ଚଲିଗଲେ। ତୁମେ ଏବଂ ମୁଁ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଆମ୍ପ୍ରମାଣ କରିଛୁ। ସେ ମୋତେ କହିଲେ, ‘ବିପଦରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର।’ ଯଦି ତୁମେ ଚାହ, ମୁଁ ସେଠାରେ ସ୍ମରଣ କରିବି। ତୁମ ଅନୁମତିରେ, ଭୀଷ୍ମ, ସେ ମହା ତପସ୍ବୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ସନ୍ତାନ ଦେବେ। ଏହା ଶୁଣି, ଭୀଷ୍ମ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ, “ତୁମେ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଠିକ୍ ଜାଣିଛ; ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ହେଉ। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ତାହାର ସମ୍ପର୍କ, ଧର୍ମ, ତାହାର ସମ୍ପର୍କ, କାମ, ତାହାର ସମ୍ପର୍କ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିପରୀତ ଦିଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲଗା ଭାବରେ। ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିରେ ବିଚାର କରି ନିଶ୍ଚିତ କରେ—ସେ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ; ଏହା ଆମ ବଂଶର ଉପକାର ଓ ଧର୍ମ ସହିତ ଜଡିତ। ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହା ମୋତେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।