ଏହି ଗଞ୍ଜିତ ଏବଂ ଦୁଃଖର ଅନୁଭୂତିର ଗଳ୍ପଟି ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ନେଇ। ଅମ୍ବା, ଯେଉଁଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲେ—“ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲା, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ଅଛି। ଏମିତି କୌଣସି କନ୍ୟାକୁ ନିଜ ଗୃହରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଭୀଷ୍ମ ଏହାପରେ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ମନା କରିଦେଲେ। ଭୀଷ୍ମ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଓ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ।” ଅମ୍ବା ପୁନି ସାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।” କିନ୍ତୁ ସାଲ୍ବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ଜିତା କୌଣସି ନାରୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ।” ଏଭଳି ଭାବେ ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ସାଲ୍ବ ଦୁଇଜଣ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଦେଲେ। ଅମ୍ବା ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଯାଇ, ଚାହିଁ ଚାହିଁ ବଞ୍ଚିଲେ, ଏହି ଭାବରେ ଛଅ ବର୍ଷ ଅମ୍ବା ଦୁଃଖରେ ତଳ ଭୂମିରେ ଅଶୁ ପକାଇଲେ। ଅମ୍ବା ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ; ତାଙ୍କର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚ ଉର, ବିସ୍ତୃତ କଟି, ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ, ତାଙ୍କର ଚାଳ ଭାରୀ ହୋଇଥିଲା, ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ବର୍ଷାରେ କଦମ୍ବ ଗଛ ପରି ତାଙ୍କର କେଶ ଅଶାନ୍ତ ଭାବେ ବିକମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଦୟାରେ, ଅମ୍ବା ହିମାଳୟ ପାଖରେ ଏକ ନଦୀ ତୀରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଦୀଃ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଅମ୍ବା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି, ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଆଉଠିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦାଉଁ ହେଉଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭୀତ ହେଇଯିବା ପରି ଦେଖିଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଭାବେ ଏକ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି କଲେ। ଅନନ୍ତସେନା, କୁମାର ଦେବ, ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଗୌରବ ଦେଇ ଏକ ସୁନ୍ଦର ମାଳା ଦେଲେ। କୁମାର କହିଲେ—“ଏହି ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପୃଥିବୀରେ ତୁମର ଦୁଃଖ ହରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ମାଳା ଯେଉଁଜଣେ ପିନ୍ଧିବେ, ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେବେ।” ଅମ୍ବା ଦୁଃଖରେ କହିଲେ—“ସାଲ୍ବ ମୂଢ଼ ହୋଇ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲି। ମୁଁ ଧର୍ମ ଓ ଅଭିଳାଷା ହୀନ, ଦୁଃଖ ବୋଉଛି।” ଅମ୍ବା ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ—“ଏହି ମାଳା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବ। ଯେଉଁଜଣେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେବି।” ଅମ୍ବା ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଏହି ଭାବରେ ଦୁଃଖରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ। କିନ୍ତୁ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ ନାହିଁ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭୟରେ। ଅମ୍ବା ପଞ୍ଚାଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୋମକ ରାଜାଙ୍କୁ ଗଲେ। ସେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଧର୍ମପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ, ତପସ୍ଵୀ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଗଲେ। ଅମ୍ବା ଏହି ଦ୍ୱାରରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ—“ଯଜ୍ଞସେନ, ମୋତେ ଉଠାଇ ନିଅ, ଏହାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ସୁଖ ରଖିବା ଯାଉଛି। ଦୁଇ ଜଗତ ଓ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ମୂଳ ଫଳ ସହ ହରାଯାଇଛି, ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ରକ୍ଷକ ପାଉନାହିଁ।” ଅମ୍ବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରିଲେ—“ଏହି ବିବାହରେ ତୁମର ଅନୁଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ହାରିବା ନାହିଁ; ଦୟା କର, ଯଜ୍ଞସେନ, ମୋର ଯାତ୍ରା ତୁମ ସହିତ ହେଉ।” ଯଜ୍ଞସେନ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣିଛି, ଏବଂ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ରଖିଛି। ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାକୁ ଭୟ କରୁଛ, ମୁଁ ତାହାର କାରଣ ଦୂର କରିପାରିବି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଅଧିନ କରିପାରିବି ନାହିଁ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଭଳି ତୁମେ ଯାଅ, ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ବଳପୂର୍ବକ ଜଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ—ସମସ୍ତ ଜଣାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିନାହିଁ।” ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଅମ୍ବା ମାଳାକୁ ରଖି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରୁ ପଳାଇ ଯାଇଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ପଛରେ ଗଲେ। ଦ୍ରୁପଦ କହିଲେ—“ଏହି ମାଳା ନିଅ, ଶୁଭେ, ଆମ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଦ୍ରୁପଦ ଆଶା ରଖିଥିଲେ—“ଏହି କାମ ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ୍।” କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବାଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟଥା ହେଲା ନାହିଁ—ଏହି ଭାଗ୍ୟ, ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅମ୍ବା କହିଲେ—“ଯେଉଁଜଣେ ଏହି ମାଳା ନିଅନ୍ତି ଓ ନିଜେ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିବେ, ମୋର ଧର୍ମ ବିନାଶ କରିବେ।” ଦ୍ରୁପଦ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମାଳାକୁ ରଖିଥିଲେ, ପରେ ଉଦାସୀନ ହୋଇ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ଏହି ମାଳାକୁ ପିନ୍ଧିଲେ, ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି। ଦ୍ରୁପଦ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭୟରେ ଶିଖଣ୍ଡିନୀକୁ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ। ଭୟଭିତ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଦେଖି ତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଚାହିଲେ। ଏହି ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କର ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଶୀଘ୍ର ଏକ ବିଭାଜନ ହେବ। ତୁମେ ତୁମ୍ବୁରୁ ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମକୁ ସହଯୋଗ କରିବି; ମୋ କଥା ଅନୁସରଣ କର, ଶୁଭେ, ସେ ତୁମକୁ ଉପକାର କରିବେ।” ଏହି ତୀରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଭାଜନ ହେଲା; ଦୁଇ ଗନ୍ଧର୍ବ ସମାନ ଚମକରେ ରହିଗଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାରୀ ହେବା ଚାହିଲେ, ଶିଖଣ୍ଡିନୀକୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ଏହି ପୁରୁଷ ରୂପକୁ ନିଅ, ମୁଁ ତୁମର ନାରୀ ରୂପକୁ ନିଅଛି।” ଏଭଳି ଅମ୍ବାର ଦୁଃଖ, ତପସ୍ୟା, ମାଳା, ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀଙ୍କ ରୂପ ବଦଳର ଅଦ୍ଭୁତ ଗଳ୍ପ ଏଠି ଅବସାନ ନେଇଛି।