ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଶାଲ୍ବ, ନାରୀଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କରି, ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁସରଣ କରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପଛରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ । ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକି କହିଲେ, “ଥମ୍ବ, ଥମ୍ବ!” କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଶାଲ୍ବ ରାଜା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ । ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମନ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲା, ସେ ଧୂମ ଭିନ୍ନ ଅଗ୍ନି ପରି କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ, ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଟାଣି ଧରି ଭୂକୁଟି ଚମକାଇଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଭୀଷ୍ମ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟର ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଭୟ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଉତ୍ସୁକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଦୁଇ ଶୂରବୀର ବୃଷ ମାନଙ୍କ ପରି ଏକାଉପରେ ଏକ ଗର୍ଜନା କରି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଦେଖାଉଥିଲେ । ତାପରେ ଶାଲ୍ବ ରାଜା ଶନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଶତଶଃ ତୀବ୍ର ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ । ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଥମେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ, ଏହା ଦେଖି ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, “ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ । ଶାଲ୍ବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳତା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଭୀଷ୍ମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କଲେ, “ଥମ୍ବ! ଥମ୍ବ!” ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯାଅ, ଶାଲ୍ବ ରାଜାଠାରେ ନେଉ; ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବି, ଯେପରି ଗରୁଡ ନାଗକୁ ମାରେ ।” ତାପରେ କୌରବ ଭୀଷ୍ମ ବରୁଣାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ । ଭୀଷ୍ମ ଏହି ସମୟରେ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇ ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ ମାରିଦେଲେ । ପୁନଃ ଭୀଷ୍ମ, ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି, ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ । ଏପରି ଜିତି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଜୀବିତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଶାଲ୍ବ ତେଣୁ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ; ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ସ୍ଵୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ-ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ । ଏପରି ଭାବେ ଭୀଷ୍ମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା ରାଜକନ୍ୟାମାନେକୁ ଜିତି, ହସ୍ତିନାପୁର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କୌରବ ରାଜା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଯେପରି ତାଙ୍କର ପିତା ଶନ୍ତନୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ପୁରୁଷେଶ୍ୱର ଭୀଷ୍ମ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଓ ବନ ଜୟ କରି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନାଶ କରି, ଅପାର ପ୍ରତାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ । ସମୁଦ୍ରଗାମୀ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅମାନେକୁ ବନ୍ଧୁ ଓ ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନେଇ ଆସିଲେ । ଏହି ମହାବଳୀ ଭୀଷ୍ମ ସେମାନେକୁ ନିଜ ଝିଅମାନେ ପରି ଗ୍ରହଣ କରି, କୁରୁମଣ୍ଡଳକୁ ନେଇ ଆସିଲେ; ଏହି ସବୁ କିଛି ସେ ନିଜ ଭାଇ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଦ୍ୱାରା କଲେ । ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଗୁଣ୍ଠିତ ଏହି କନ୍ୟାମାନେକୁ ଭୀଷ୍ମ ନିଜ ପ୍ରତାପରେ ଜିତି, ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ । ଏପରି ଧର୍ମବିଦ୍ ଭୀଷ୍ମ ମାନବ ସାଧ୍ୟତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ବିବାହ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ସହିତ ଏକମତ ହୋଇ, ନିଜ ଅନୁଶାସନରେ ଭୀଷ୍ମ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅମାନେଙ୍କ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ବଡ଼ କନ୍ୟା, ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ଅମ୍ବା, ଏମିତି କହିଲେ—“ମୋ ହୃଦୟରେ ଆଗରୁ ମୁଁ ସୌଭର ନାଥ ଶାଲ୍ବଙ୍କୁ ବରଣ କରିଥିଲି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଚୟନ କରିଥିଲେ; ଏହି ମୋ ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ।” “ସ୍ଵୟଂବରରେ ମୁଁ ଶାଲ୍ବଙ୍କୁ ବରଣ କରିବାକୁ ଥିଲି; ଏହା ଜାଣି, ଧର୍ମବିଦ୍ ଭୀଷ୍ମ, ତୁମେ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର ।” ଏପରି ଅମ୍ବାଙ୍କ ଉପସ୍ଥାନରେ ଭୀଷ୍ମ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହେଲେ । ତାଙ୍କ ମନେ ଆସିଲା—ଏହି କନ୍ୟା ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଭଲପାଉଛନ୍ତି; ବଡ଼ କନ୍ୟା ଅମ୍ବାକୁ ମୁଁ ଜିତିଥିଲି, ଶବ୍ଦରେ, ମନେ ଓ ଶୁଭ କଥାରେ ଦାନ କରିଥିଲି । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟଏଠି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ; ଏହି କଥା ଭାଇଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ଏପରି ଧର୍ମବିଦ୍ ଭୀଷ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ବଡ଼ କନ୍ୟାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ । ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ଦେଇଦେଲେ । ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ତାଙ୍କର ଯୌବନ ଓ ରୂପରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ କେବେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ । ଅମ୍ବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହା ଅନୁଚିତ ଆସ୍ଥାର ଫଳ; ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ତଳେ ଭୋଗ ଅନୁଚିତ, ମହାନୁଭାବ, ମୋତେ ଏହିପରି କିଛି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।” “ଶନ୍ତନୁଙ୍କ ବଂଶ ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଅଂଶ, ତାହା ଅବିରତ ଚାଲିବ; ନିଷ୍କାମ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି ।” ଏପରି କହି, ଭୀଷ୍ମ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ନୟାୟାନୁସାରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୁକ୍ତ; ନିର୍ମଳା, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ଯାଅ ।” ମୁଁ ମୋ ଭାଇଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ କିଛି କହିପାରିବି ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ନାରୀ ଅନ୍ୟକୁ ଚାହେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ତେଣୁ, ତୁମେ ଅନ୍ୟକୁ ଚାହୁଁଛ; ଯାଅ । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ଧରିଛି, ଦାମ୍ପତ୍ୟ କର୍ମରୁ ବିରତ ।” ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଅମ୍ବା ତାଙ୍କ ସହଚରୀମାନେ ସହିତ ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ । ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଅମ୍ବା ଧୀରେ ଧୀରେ ଶାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କ ସହର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ।