ଯଥାସମୟରେ, ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଗର୍ଭଧାରଣ କରି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁଏକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ସେ ଆଠିଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ହେ ଭାରତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଗଙ୍ଗା ସେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଗଳାରେ ଧରି ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଫେଙ୍କି ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ପ୍ରେଷିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ । ସେ କହୁଥିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି," ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାକୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ବିଲୀନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି କାମ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପସନ୍ଦ ହେଉନଥିଲା । ତଥାପି, ଗଙ୍ଗା ଚାଲିଯିବେ ବୋଲି ଭୟରେ ରାଜା କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଶାନ୍ତନୁ ଭାବିଲେ, "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ କାହିଁକି ଏପରି, ଏହା ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର ।" ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଦୁଃଖଦାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଲେ ନାହିଁ । ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେ ସାତ ବର୍ଷ ଧରି ସାତିଟି ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ବିଲୀନ କରିଦେଲେ । ଶାନ୍ତନୁ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଅଷ୍ଟମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ସେଠାରେ ହସୁଥିଲେ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଧୈର୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହେଲା । ସେତେବେଳେ, ଦୁଃଖରେ ଭାସିଥିବା ଏହି ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚାହିଁ, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏହି ପିଲାକୁ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ! ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି ତୁମେ ତୁମର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଛ? ନିଜ ପିଲାକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଭୟଙ୍କର ପାପ ଏବଂ ଘୋର ନିନ୍ଦାର ଯୋଗ୍ୟ ।" ତାପରେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପୁଅକୁ ମାରୁନି, ହେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପିତାମାନେ, ମୋର କୃତ୍ୟ ସମାପ୍ତ । ମୁଁ ଜହ୍ନୁ ମୁନିଙ୍କ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗା, ମହାର୍ଷିମାନେ ମୋ ସହ ଅଛନ୍ତି । ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ସହ ଏଠି ରହିଥିଲି ।" "ଏହି ଆଠି ଜଣ ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବସୁ, ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି । ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ପିତା ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ଏବଂ ମୋ ପରି ନାରୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ।" "ସେହିପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବା ପାଇଁ ମୁଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲି । ଏହି ଆଠି ବସୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ ।" "ମୋର ବସୁମାନେ ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମାନବ ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି । ଏଭଳି ଭାବରେ, ମହାତ୍ମା ଅପାବଙ୍କ ଶାପରୁ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି, ଏହି ଅଷ୍ଟମ ପୁଅକୁ ରକ୍ଷା କର, ସେ ମହାବ୍ରତୀ ହେବେ ।" "ତୁମର ଏହି ପୁଅ, ବସୁମାନଙ୍କ ତପଃଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ହେ କୁରୁବଂଶର ଶୋଭା, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।" ଏହିପରି ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଜୀବନରେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଓ ବିଚିତ୍ର ଅନୁଭୂତି ରହିଗଲା । ଏହି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଗୁଣ ଏପରି ଥିଲା—ସ୍ୱୟଂନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଦାନଶୀଳତା, ଧୈର୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଲଜ୍ଜା, ଦୃଢ଼ତା, ଏବଂ ଅତିଶୟ ତେଜସ୍ୱୀତା । ସେ ସର୍ବଦା ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣମାନେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏହି ରାଜା, ଭାରତ ବଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗଳା ଶଂଖପରି, ଚଉଡ଼ କନ୍ଧ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀର ପରି ଶକ୍ତି, ରାଜସି ଚିହ୍ନମାନେ ଉପରେ ଅଲଙ୍କୃତ । ତାଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଚରଣ ଦେଖି ଲୋକେ ଭାବୁଥିଲେ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅର୍ଥ ଓ କାମରୁ ଉଚ୍ଚ । ଏପରି ମହାପୁରୁଷ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ସମାନ ଧର୍ମରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜା ନଥିଲେ । ସେ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହାରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ କ୍ଷତି ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା; ରାଜାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଜାଗିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଭାରତବଂଶର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ଓ ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଥିଲା, ଧର୍ମ, ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ଶାସନରେ ଫଳିଫୁଲି ଉଠିଥିଲେ । ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଵର୍ଣ୍ଣରେ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ ପାଳନ ହେଉଥିଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଲୋକେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରୁଥିଲେ । ହସ୍ତିନାପୁରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ସେ ଶାନ୍ତନୁ ଏ ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ନ୍ୟାୟପର, ଦାନ, ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ । ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମନୋହର, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପବନପରି ଶୀଘ୍ର, କ୍ରୋଧରେ ଯମ ସମାନ, ଧୈର୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ସମାନ ଥିଲେ । ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଶାସନରେ ବେଘରେ କୌଣସି ଗାଈ, ଶୁଆର, ହରିଣା କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ହତ୍ୟା ହୁଏନଥିଲା । ସେ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକ ସମାନ ଭାବେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ରାଗ ଓ କାମରୁ ମୁକ୍ତ । ଚକୋର ପରି ଦୃଷ୍ଟି, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ, ସିଂହ କିମ୍ବା ବୃଷଭର ପରି ଚାଲି, ଯୁବା, ଅପୂର୍ବ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ଗଭୀର ଓ ଉଦାର, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁଖମଣ୍ଡଳ । ସେତେବେଳେ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପୂଜା ଯଥାବିଧି ହେଉଥିଲା; ଅନ୍ୟାୟରେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା ହୁଏନଥିଲା । ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖି, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ପଶୁ ଜନ୍ମରେ ଥିଲେ, ଏହି ରାଜା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପିତା ଭାବେ ଥିଲେ । ଏହି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଶାସନରେ, ସତ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ମନ ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲା । ବଳି ନିମିତ୍ତ ପଶୁ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିକତା ହୁଏ; ସେ ଷୋଳ, ଆଠ, ଚାରି ଏବଂ ପୁନି ଆଠ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ନାରୀ ସଂଗ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟବାସୀ ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରୂପ, ଆଚରଣ, ଚରିତ୍ର, ଶିକ୍ଷା ସବୁ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଥିଲା ।